Verslag van een reis naar Syrië (1)

Inleiding

Op verzoek van het Bestuur van de Action Chrétienne en Orient en van het Hoofdbestuur van de 'Morgenland-zending' vertrokken wij, ds. H. Binnekamp uit Oudewater en ds. F. Joh. Veldman uit Nunspeet, zaterdag 28 april 's morgens om 12 uur van Schiphol naar Damascus om een reis te maken langs de verschillende Zendingsposten in Syrië. Deze regels zijn snel neergeschreven, maar als u weet hoeveel moeite de heer E. Sterk, onze administrateur uit Utrecht, gehad heeft om tijdig onze visa voor Syrië te krijgen... Wij danken hem dan ook langs deze weg voor het vele werk, dat hij hierin voor ons heeft verricht!

Na een bijzonder vlotte vliegreis, met alleen een tussenlanding op Cyprus (Larnaka) kwamen wij 's avonds om 7 uur in Damascus aan, bij stralend weer in een warme temperatuur. Dankzij een vlotte taxirit bereikten wij het Airport-hotel, waar we twee nachten logeerden, daar wij ons voorgenomen hadden, om als het niet dringend noodzakelijk was, niet op zondag te reizen.

Zondag 29 april

Na een redelijk goede nachtrust ging deze morgen een hartewens van ons in vervulling: om half 8 stond er een taxi klaar om ons naar Damascus te brengen (het vliegveld ligt 26 km. van de hoofdstad verwijderd!). En om 8 uur zaten we samen in de Syrisch-Orthodoxe Kerk in 'De Rechte Straat'! Onze gedachten gingen natuurlijk terug naar Handelingen 9 het begin, de bekeringsgeschiedenis van de apostel Paulus. Aanvankelijk waren er, toen de dienst begon, tien mensen in de kerk, wat zo successievelijk opliep tot plm. 40. We zagen eigenlijk alleen maar oudere mensen. De dienst in zijn geheel was zuiver liturgisch opgesteld: er werd veel uit de Bijbel geciteerd: er werd veel gezongen met anti-fonen: stem en tegenstem (een prachtige baritonstem van een ca. 75-jarige man met een machtig stemgeluid ontroerde ons zeer!). De priester bij het altaar was schitterend gekleed en hij liep, de Bijbel kussend, door heel de kerk heen. Onderwijl werden er ook een tweetal kinderen gedoopt door de priester (alleen de moeder was erbij, de vader bleef achter in de kerk staan) en later in de dienst nog één, waarbij geen vader aanwezig was! Helaas: er was geen Woord-verkondiging. Na ongeveer een uur gingen opeens alle lichten aan in de kerk. De dienst duurde in zijn geheel anderhalf uur. Na de dienst maakten we per taxi nog een kleine rondrit door de stad en stonden nog stil bij de Kerk, die gebouwd is op de plaats, waar de discipelen 's nachts Paulus in een mand over een muur lieten vluchten om naar Jeruzalem te kunnen gaan (Hand. 9 : 23-26).

Maandag 30 april

Koninginnedag! We dachten er beiden aan en droegen het Oranjehuis op in ons gebed. Die morgen waren we vroeg op, kwart voor zeven en om kwart over acht stond de taxi weer voor (dezelfde chauffeur als zondagmorgen) en - hij bracht ons in een lange rit van 400 km. naar Aleppo. Onderweg in de stad Homs dronken we Turkse koffie in een restaurant en aten er een tweetal koeken 'Ma'asjoe-èh' geheten. Via de stad Hama (aan de Orontes gelegen, het vroegere Hamath, zie Num. 13 : 21 en 34 : 8, Joz. 13 : 5; en onze gedachten gingen even terug naar de beroemde Oudtestamentische colleges van wijlen prof. Edelkoort, destijds in Utrecht!). De rijkdom aan water in dit oude gebied der Hethieten, dat door middel van grote raderen voor bevloeiing werd opgepompt, maakte de streek aantrekkelijk voor de 'voorraadsteden" van Salomo (zie 2 Kron. 8 : 4). Thans is Hama een drukke marktstad, die zich toelegt op het weven van 'abajes' of mantels zonder naden.

Om half 2 reden we Aleppo binnen. Na enig vragen en zoeken zag plotseling ds. Binnekamp in een hoofdstraat ds. Barkev Apartian de straat oversteken! Dat was een treffende ontmoeting en collega Apartian bracht ons door het drukke stadsverkeer naar zijn eigen woning, in de Azizieh-straat. Aldaar ontmoetten wij ook ds. R. Brecheisen uit Straatsburg, die vrijdag 27 april rechtstreeks naar Aleppo was gevlogen.

's Avonds vond er in de pastorie van collega Apartian een vergadering plaats van het Committee of the Church of Christ. Ds. Apartian gaf een uitvoerige uiteenzetting van de arbeid die gedaan werd, waarbij hij vervolgens stilstond bij een tweetal gedachten: 'Wat is mogelijk in de toekomst', en 'Wat is nodig in de toekomst?' Hij vond dat Aleppo het centrum moest worden, van waaruit alle arbeid geleid en uitgestippeld werd. Hij wilde daarbij door het instellen van een tweetal sub-comité's (één voor de toekomst van de A.C.O. en één dat gericht was op de toekomst van de Church of Christ) een weg banen voor het oprichten van een Christelijk Hospitaal, waarbij aan het programma een Christelijke doelstelling ten grondslag zou liggen. Daarover werd breedvoerig gesproken, temeer waar collega Brecheisen de vraag stelde om aan de A.C.O. een lijst voor te leggen, waarin de Unie van Armeense prot. kerken aangaf wat van de A.C.O. verwacht werd. Collega Apartian gaf als weerwoord een Evangelisch appèl, in die zin dat hij voorstander was van een revival in de Christelijke Kerk in heel het Midden-Oosten.

Dinsdag 1 mei

Na het ontbijt ten huize van fam. Apartian gingen we de polikliniek bezichtigen en maakten we kennis met de gynaecologe dr. Oghanian. Zij werkt daar dinsdags-en vrijdagsmorgens, waarbij zij ons vertelde, dat ze dit werk ook gaarne wilde uitbreiden. In hoofdzaak is het een vrouwen-kliniek, en de consulten die gevraagd worden zijn gratis. De vrouwen komen geheel vrijwillig naar deze kliniek. Meestal komen er een tiental patiënten per morgen, vaak ook meer, aldus de opgave van dr. Oghanian. Men doet hier ook veel aan 'family-planning'. Op onze vraag of men hierover ook met de mannen spreekt, merkt ds. Apartian op, dat hier de tegenstelling met de Islamietische wereld naar voren kwam. In het Christendom heeft de man één vrouw: dat is volgens ds. Apartian het begin van 'family-planning'. Dr. Oghanian vond het ook noodzakelijk om deze 'family-planning' goed op te zetten. Zij gaf aan de hand van vele voorbeelden aan hoezeer hier ook financiële hulp van bijvoorbeeld de A.C.O. noodzakelijk is.

's Middags gingen we per busje de stad in om wat inkopen te doen en om het Bible House van de 'Bible Society' van de heer Jacques Oghli te bezichtigen.

's Avonds werd uitvoerig van gedachten gewisseld over de toekomst van de A.C.O. Collega Apartian is de mening toegedaan: de Armeensevang. gemeenten in Aleppo en omgeving moeten meer openheid geven en hulp bieden om zich breder te kunnen oriënteren. Hij zag als ideaal een 'Worship-communication'.

Het Tehuis 'Sarepta', bestemd voor oudere weduwen vroeg ook nog onze aandacht. Er is zelfs over gedacht om dit gebouw te verkopen, en om de nog aanwezige vrouwen (ca. 12) elders onder te brengen. Ds. Apartian wilde deze 'Futureplanning' overbrengen naar de A.C.O. om een soort advies te mogen ontvangen. Daarover werd die avond natuurlijk geen besluit genomen. Om half één beëindigden we deze tweede 'Marathon-zitting!'

Woensdag 2 mei

Na een vroeg ontbijt maakten we een dienst mee in de Kapel van de Church of Christ waar alleen maar vrouwen aanwezig waren. Ds. Binnekamp werd gevraagd om een geestelijk woord te spreken, hetgeen door ds. Apartian in het Armeens vertaald werd. Ook werden groeten overgebracht door de Collegae Brecheisen en Veldman, hetgeen ook door de aanwezigen zeer op prijs gesteld werd.

Vervolgens brachten we een bezoek aan het Karagheusian-Centre in Aleppo, waar dr. Pedros Darakjian de directeur van is. Hij vertelde hoe hun medische zorg er op gericht is om het welzijn van kinderen te bevorderen. T.z.t. gaat een en ander ook over naar het nieuwe gebouw in Aleppo. De kliniek is dagelijks geopend van 1 tot 5 uur, terwijl dr. Darakjian drie dagen in de week aanwezig is. Het gaat in deze 'Jeugd-verzorging' om het volgende: kinderen tot 12 jaar worden opgenomen, wier vader weg is of gesneuveld is in de oorlog. Nu zijn er momenteel reeds 70 families in het gehele land, die meedoen aan het zgn. 'Anonymus-Donor-Program'; dat houdt in: zij zorgen voor voedsel, geld en medische zorg enz. Zij hebben daar in het Centre maatschappelijke werkers in dienst. Zij helpen in dit Centre alle kinderen van alle mensen; er zijn momenteel 2 van deze afdelingen, nl. in Aleppo en in Kamichlieh. Eigenlijk zit men daar dringend verlegen om een toestel voor het maken van een electro-cardiogram, maar daar is momenteel geen geld voor. Ook geestelijk-gehandicapte kinderen, die voorheen naar Beiroet werden gestuurd, worden thans weer hier verzorgd. De mogelijkheden en de noodzaak van dit 'Jeugdplan' werden ons uitvoerig geschetst door dr. Darkjian.

Aan het eind van de morgen ging coll. Apartian met ons een bezoek brengen aan de 'Souk', een oude stadswijk in Aleppo, waar een geweldig grote overdekte markt dagelijks wordt gehouden, waar we natuurlijk ook weer wat mooie inkopen voor thuis konden doen.

Na de lunch gingen we samen de stad in; we voelden ons al helemaal thuis in Aleppo! Op de terugweg maakten we nog een korte dienst mee in de Grieks-Orthodoxe kerk van Aleppo; het was er overvol: het meest waren vrouwen aanwezig en er werd uitstekend gezongen, ook alles uit het hoofd!

Donderdag 3 mei 
We vielen eigenlijk van de ene verbazing in de andere, deze dagen in Aleppo: na een vroeg ontbijt gingen we met z'n allen naar de Armeens-Christelijke Kerk, waar de Patriarch van de Grieks-Ortodoxe Kerk uit Damascus op bezoek zou komen! Eigenlijk moesten we constateren: wat een 'show'! Om 11 uur die morgen brachten we nog een bezoek aan het hoofd van een Armeens evangelische school; op die school waren ca. 320 leerlingen. Het hoofd zat in zijn klas, terwijl de kinderen aan het werk waren, een boek over Luther in het Arabisch te lezen, maar helaas... hij verstond geen Engels! Vervolgens gingen we met de leiders van de Church of Christ in een goed Arabisch restaurant eten, en daarna bracht men ons - nadat we onze koffer op de Pastorie hadden opgehaald! - naar de trein om die middag te vertrekken naar Hassaké, 600 km. ten oosten van Aleppo.

Beiden vonden we dat we geweldige dagen gehad hadden in Aleppo, die diepe indruk op ons hadden nagelaten, maar wat nu de komende dagen nog volgde overtrof onze verwachtingen! Onze treinreis van Aleppo naar Hassaké begon die middag om 2 uur. Het was behoorlijk warm, en om van een goede air-conditioning voorzien te zijn, had men ons in Aleppo geadviseerd om 1e klas te reizen.

Het was door de kale woestijn van Noord-Syrië toch een bijzonder boeiende reis, niet in het minst ook nadat een aantal Syrische officieren, die ook in onze coupé zaten, met ons hadden willen kennis maken, door het aanbieden van een kopje 'Turkse koffie'. In het daarop volgende gesprek, wilden deze officieren graag alles van ons weten: waar we vandaan kwamen, waar we naar toe gingen. Zelfs was er een duidelijke vraag: 'Wat is uw beroep?'. Wij lieten ze eerst maar wat raden, en eindelijk zei een officier: 'Ik denk dat u oliehandelaren bent!' (waar we als Nederlandse predikanten ook al niet voor aangezien-werden!').

De reis duurde erg lang: om 11 uur 's avonds arriveerde de trein in Hassaké, waar collega Eshaja getrouw op ons stond te wachten (de trein was nl. 2 uur over tijd!). Wij wilden toen graag dat onze collega ons naar het dichtstbijzijnde hotel bracht, maar... dat was een misrekening; natuurlijk moesten wij bij hun gezin (4 opgroeiende jongens!) op de pastorie logeren, en zo gebeurde het ook. Die avond gingen we om 1 uur naar bed; dankbaar en voldaan voor een hartelijke gastvrijheid, die we hier ondervonden!

Vrijdag 4 mei
In Nederland herdenking van de gevallenen. Voor ons vroeg dag, want we zullen een bruiloft meemaken in Tel Magawa, een assyrisch dorp aan de rivier de Khaboer. De bruidegom is een neef van ds. Eshaja.

We worden zeer hartelijk ontvangen en krijgen een ereplaats als speciale gasten van het bruidspaar. Om 9 uur 's morgens wordt het huwelijk voltrokken door de oude priester van de Assyrisch-Orthodoxe Kerk. De man is zeer oud en heeft moeite om het dienstboek al lezend te volgen. Een diaken helpt hem daarbij om reciterend en zingend de liturgie te volbrengen.

Na de huwelijksplechtigheid in de kerk wordt het bruidspaar door familieleden en dorpsbewoners naar het ouderlijk huis begeleid. Vreugdeschoten worden afgevuurd. Koppige wijn, suikerwerk en koek wordt ter verhoging van de feestvreugde rondgedeeld. Een drummer en een Bedoeïen-fluitist zijn onvermoeibaar in hun spel. Oude volksdansen worden onder hun begeleiding uitgevoerd. De ouders leiden de dans in met sabel en schild: riddermotieven van bescherming en afweer van het kwaad voor het bruidspaar.

's Middags bezoeken we o.l.v. ds. Eshaja andere assyrische dorpen. De weg loopt op enige afstand van de rivier de Khaboer tot aan de Turkse grens. De vallei van deze rivier is betrekkelijk vruchtbaar, maar de bebouwde oppervlakte is tamelijk smal, omdat de kosten van bevloeiing hoog zijn. Voor jonge mensen zijn er niet veel mogelijkheden om aan de slag te komen.

De taal, die hier gesproken wordt, is het Syriac', dat zeer verwant is met het Aramees.

De meeste huizen worden van leem gemaakt. Natuursteen is een schaars artikel, beton is te duur. Bovendien is een lemen huis 's zomers koel en 's winters warm. Een groot nadeel is wel, dat na elke overstroming de huizen grondig hersteld of herbouwd moeten worden.

In Tel Nasri woont Ibrahim Kateneh, een hoofdonderwijzer, die 's zondags zijn huis openzet voor belangstellenden om de Bijbel te lezen en - uit de leggen. Bisschop Jochana wil hem ordenen tot predikant, maar daar voelt Ibrahim niet voor: 'Zo gaat het evangeliseren toch ook?' Hij heeft goede kontakten met Nestoriaanse priesters. Hij werkt in meer dan 10 dorpen aan de Khaboer. Op begrafenissen vraagt men hem graag om te spreken. (wordt vervolgd)

Oudewater Nunspeet

H. Binnekamp

F. J. Veldman

Van 28 april tot 10 mei II. maakten ds. H. Binnekamp (Maarssen) en ds. F. J. Veldman (Nunspeet) voor de Morgenlandzending een reis naar Syrië. In het orgaan van de Morgenlandzending schreven zij een reisverslag, dat zij ook aanboden ter plaatsing in ons blad. In twee afleveringen nemen we dit verslag op om zo ook meerdere bekendheid te geven aan het concrete werk van de Morgenlandzending, die - zoals recent bericht werd - binnenkort samen zal gaan met de G.Z.B.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen