Zeker weten

Een uitdrukking, die de laatste tijd nog al 'in' is. Als iemand de geloofwaardigheid van wat hij vertelt kracht bij wil zetten, moet hij dat vooral doen, door die twee woorden nadrukkelijk uit te spreken. Zeker weten. Niemand in onze dagen zit verlegen om halve waarheden en mooie verhalen zijn er genoeg in de wereld. Met waarschijnlijkheden begint een mens niet zoveel.

Crisis der zekerheden

Maar zou het ook kunnen zijn, dat beweringen in onze tijd met zoveel klem en ophef vastgesteld moeten worden, - omdat er zoveel blijkt te zijn, waar een mens niet op aan kan? Er is zo geweldig veel onzeker geworden. De all-risk zekerheden van ons vermaterialiseerde en atheïstische bestaan schijnen het te begeven. Wat de mens over heeft gehouden, nadat hij met stelligheid het Godsbestaan heeft ontkend, schijnt een wankele basis te zijn voor een zinvol leven.

Het denken van de moderne mens is in het slop geraakt. Zijn kunnen en kennen zijn hem boven het hoofd gerezen. En/of het leven zin heeft, is een vraag, die met zakelijkheid en feitenmateriaal niet schijnt te kunnen worden beantwoord. Ook wellicht niet met uitgebuite vrijheden op sexueel terrein. Ook niet met kernkoppen. De wereld kan er over tien jaar wel niet meer zijn. Er is een soort doodsstrijd aan de gang op onze wereld. 'To survive', het naakte lijf zien te redden, dat is het enige. Geen wonder, dat in deze crisis der zekerheden, mensen in een volstrekt doemdenken terecht komen. Of hartstochtelijk op zoek gaan naar hun eigenlijke identiteit. Of volstaan met hypergevoelig tasten naar verborgen krachten op de bodem van de mensenziel.

Zeker weten. In die twee woorden hoor ik enig heimwee. Heimwee naar houvast, naar een zingeving van het luchtledige mensenbestaan, naar echte zekerheid, naar geborgenheid, naar iets, dat fundament kan zijn voor wat de mens denkt en doet, voor wat hij wil en gevoelt, voor wat hij heeft en is.

Standvastigheid, onbewegelijkheid

Welnu, juist met het oog daarop acht ik het van groot belang, dat dienaren des Woords hun roeping recht verstaan. En daar wil ik voor deze keer van zeggen, dat zij de boodschap, die zij mogen uitdragen wel met grote stelligheid mogen verkondigen. En dan bedoel ik met stelligheid niet die stoere zelfverzekerdheid, die soms door dominees aan de dag wordt gelegd, als zij op de kansel staan of als zij katechiseren. Zij lijken de wijsheid in pacht te hebben. Uit niets blijkt dat zij dat, wat zij hebben, in vreze en beven hebben. Zij zijn voor geen goede rede vatbaar. Zij hebben hun systeem, dat hard is en dat zich maar moeilijk laat corrigeren. De wereld kijkt daar gauw genoeg doorheen. Maar als ik spreek over stelligheid, die een dienaar des Woords past, denk ik aan de 'standvastigheid en onbewegelijkheid', waarover Paulus spreekt in 1 Cor. 15 : 58, als hij zegt: 'Zo dan, mijn geliefde broeders, zijt standvastig, onbewegelijk, altijd overvloedig in het werk des Heeren, als die weet, dat uw arbeid niet ijdel is in de Heere'. Dat is met beide benen in de werkelijkheid van Gods beloften. Het is met een uitzicht op een machtige toekomst, dwars door de ondergang van de wereld heen. Het is ook met het heilige vuur van een liefde, die onsterfelijk is.

Geliefde broeders, weest standvastig, onbewegelijk. Dat versta ik onder stelligheid in onze ambtsbediening. En daarvan wil ik zeggen, dat wij daar in het bijzonder in onze tijd naar moeten staan. Er zijn minstens drie redenen te noemen, waarom onze bediening er één van zeker weten, van standvastigheid, van stelligheid mag wezen.

De autoriteit van de Schriften

De eerste reden ligt in de boodschap, die wij brengen, zelf. Wij verkondigen dingen, die 'onder ons volkomen zekerheid hebben' (Luk. 1 : 1). Paulus was volstrekt zeker van de presentie van de opgestane Christus in Zijn bediening. Hij 'weet, dat Hij, Die de Heere Jezus opgewekt heeft, ook hem en zijn gemeente door Jezus zal opwekken...' (2 Cor. 4 : 14). Paulus was ook volstrekt zeker, dat de schrik des Heeren in aantocht was. 'Wij dan wetende de schrik des Heeren, bewegen de mensen tot het geloof...' (2 Cor. 5 : 11). Een dominee, die enige twijfel laat bestaan in zijn bediening omtrent de presentie van de levende Christus en omtrent het oordeel, de schrik des Heeren, die aanstaande zijn, moet onzeker overkomen, ook al beweert hij nog zoveel, dat respect bij zijn hoorders oproept. John Bunyan kwam, als hij preekte, voor het gevoel van zijn gemeente, als uit de doden tot hen gezonden. 'Wij hebben het profetisch Woord, dat zeer vast is' (2 Petr. 1 : 19). Wij verkondigen dingen, die aan geen twijfel onderworpen zijn. Achter, nee in onze bediening ligt de stellige autoriteit van de Heilige Schrift. Gezaghebbend, en ten hoogste betrouwbaar. Het Woord is onze laatste zekerheid, onze hoogste beroepsinstantie. Ook als wij zelf (ik denk aan ds. Jac. van Dijk in de depressies van zijn laatste levensjaren) uiteengereten worden door angst en twijfel en alles getuigt tegen ons, toch dat 'nooit verloren vergezicht': de levende Christus, het schild, dat mij beschermt tegen de schrik des Heeren.

De autoriteit van het ambt

De tweede reden om standvastig en onbewegelijk te zijn, stellig en zeker, ligt in ons ambt. Het ambt van een dienaar des Woords is bepaald meer dan een opdracht van de gemeente. Dat is het ook. Maar zodra de gemeente iemand roept, is daar immers ook het 'mitsdien van Godswege'. Wij werken in onze ambtsbediening met een gezag, dat uit hoge handen komt, uit doorboorde. Als wij in dat gezag de Woorden van God uitdragen, komen we niet onzeker over. Het is onze ervaring, dat wij als een schuldig en nietig 'mensenkind' een kansel moeten beklimmen, maar dat wij bovenop de kansel sprekend in ambtelijke volmacht gedragen worden als op arendsvleugelen en ook boven onze eigen schuld en nietigheid uitgetild worden. Ja stellig. Zoals bij Olevianus, aan wie op zijn sterfbed werd gevraagd, of hij nog steeds zeker was van die dingen, die hij tijdens zijn leven aan de mensen geleerd had. Hij antwoordde: 'Certissimus'.

De autoriteit van de Heilige Geest

De derde reden, waarom wij met grote stelligheid in onze bediening kunnen staan, is gelegen in wat D. Martin Lloyd Jones eens noemde: 'the authority of the holy Spirit'. Hij zegt, dat de heiligen van alle eeuwen verklaarden, dat de Heilige Geest hen zo zeker maakte van de realiteit en de tegenwoordigheid van de Heere Jezus Christus en Zijn liefde voor hen, dat zij daarvan zekerder waren dan van enig ander feit' (Authority, 1962, pag. 78).

Het is de autoriteit van God de Heilige Geest, broeders, die ons in onze ambtelijke bediening stelligheid, volstrekte zekerheid geeft. Jaren geleden hoorde ik Walter Lüthi in een dienst ter bevestiging van een predikant in Spiez (Zwitserland) vertellen van een dominee, die als hij door de straten van het dorp, zijn standplaats wandelde bijna nooit iemand groette. De man was altijd zo in gedachten verzonken. De mensen vonden dat maar niets. Maar als hij zich 's zondags op de kansel bevond, was hij als één van die knechten des Heeren uit Psalm 135, één, 'die stond in het huis des Heeren, in de voorhoven van zijn God'. In de volmacht van zijn Zender.

Onze bediening zij ontdaan van elke vorm van wettisch vrezen. Er is in de liefde geen vrees (1 Joh. 4 : 18). Zolang als wij met de wet op de been blijven, zolang als wij onszelf niet tot in de grond veroordeeld hebben, zolang zullen wij het Evangelie omringen met voorwaarden en zolang is onze bediening er een tussen hoop en vrees. Maar als wij zelf uit het diensthuis van ons Godevijandige en schijn-heilige bestaan zijn ver­lost, staat alles in onze bediening op die ene noemer van de Zaligmaker Christus en straalt de luister van onze gezegende Zaligmaker door ons en door onze bediening heen met onmiddellijk daaraan verbonden een hartelijke liefde (zonder vrees) voor God en voor onze naaste.

Met grote stelligheid

Wij leven in een door twijfel verscheurde wereld. Er is geen geborgenheid meer. Jawel, want er zijn altijd nog gezanten van de hoge God, die een geheim bewaren en uitdragen. Met grote stelligheid. In de autoriteit van de Schrift, van het ambt en van de Geest.

Zonder oratisch geweld. In alle eenvoud. En die gezanten herkennen elkaar daarin ook. Zij breken elkaars bediening niet af, door geroddel over elkaar. Het vergaat hun als Jonathan Edwards, die eens onder het gehoor zat van Whitefield. Een dienaar des Woords luisterde naar een ambtsbroederen daarbij stroomden de tranen over zijn wangen en een meest hemelse glimlach lag op zijn gelaat. Om het redenaarstalent van Whitefield? Nee, Edwards herkende in zijn ambtsbroeder de autoriteit van de Heilige Geest. En Lloyd Jones, die dit verhaal vertelt in zijn genoemde boekje, voegt er aan toe: 'It is a wonderful thing when a preacher can enjoy another man's preaching as much as his own'.

Zeker weten. Samen. In een wereld, waarin duizend zekerheden in scherven liggen. Dat is de glorie van onze bediening.

Meditatief woord ter opening van de homiletische dag voor predikanten in hun eerste gemeente en kandidaten in de theologie op woensdag 19 september 1984

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen