Oorzaken van de pijn

Het is erg fijn dat onlangs op één bepaalde zondag in veel kerken in Nederland voor de situatie in Peru gebeden is, vooral voor de christenen in Ayacucho die veel moeten lijden. Gebeden hebben kracht - en we geloven dat God hóórt naar hen die Hem aanroepen, ook als het noden in andere landen betreft, ook als het vóórbede betreft voor broeders en zusters ver weg. Wijzelf wonen in Noord-Peru, d.w.z. plm. 1000 km verwijderd van de gevarenzones (ongeveer de afstand Holland-Italië). Dat wil niet zeggen dat liet hier geheel zonder gevaar is, want het zuiden van onze provincie San-Martin is een centrum van drugssmokkel; en er is een nauwe samenwerking tussen het terrorisme en de handel in drugs (zoals onlangs president Belatinde in een toespraak voor de Verenigde Naties ook heeft benadrukt). De handelaren in drugs verdienen veel geld. Voor dit geld worden wapens gekocht, die de terroristen graag willen ontvangen. Zij, op hun beurt, 'zuiveren' bepaalde gebieden van inmenging van overheidswege, zodat gemakkelijk clandestiene vliegveldjes kunnen worden aangelegd in het binnenland, waardoor export van drugs naar Columbia en via Columbia naar de Verenigde Staten een tamelijk gemakkelijke zaak is. Het één is dus nauw met het ander verbonden.

Vragen wij ons nu wat meer af wat de oorzaken zijn van de geweldige conflicten van de laatste jaren, dan kunnen we er niet omheen de vraag te stellen of het hier een zuiver binnenlandse (Peruaanse) kwestie betreft, of dat er van internationale invloed sprake is. In een interview met generaal Huaman (de man die het hoofd is van het leger die het terrorisme moet bestrijden), werd gezegd: 'Is wat er gebeurt ooit mogelijk zónder buitenlandse inmenging?' Inderdaad ligt dit voor de hand. Het viel me pas op hoe ook Israël in de woestijn door niet-Israëlitische machten werd beïnvloed, bijvoorbeeld bij de opstand tegen Mozes inzake het iedere dag maar manna eten, terwijl er in Egypte meer gerechten waren (Numeri 11). De aanstichter van de opstand wat het 'gemene volk' (St. Vert.), het 'samenraapsel' (N. Vert.) 'la gente extranjera' (buitenlanders, Spaanse vertaling). Veel mensen uit Egypte waren met Israël meegetrokken op weg naar het beloofde land, en zij begonnen met de protesten. In Numeri 12 neemt Mozes een buitenlandse vrouw als echtgenote, en prompt komen de protesten van Mirjam en Aäron hiertegen. Zo zal het ook van Peru gelden. Enerzijds zijn er tijdens de regering van Velasco (1968-1975) mensen naar Cuba en China gestuurd om daar de politieke systemen te bestuderen; en het is praktisch zeker dat het terrorisme een zeer subtiel werkende internationale beweging is. Anderzijds is er Amerikaanse invloed en steun aan de regering, met als bedoeling met alle macht het geweld dat de kop opsteekt te bestrijden en neer te slaan. Over het algemeen is er hier een anti-Amerikaanse stemming; men zegt dat Amerika veel geld geeft en dat de generaals daarmee feesten organiseren in plaats van daadwerkelijk het verzet te bestrijden. Ik weet niet of de kritiek op de Verenigde Staten gerechtvaardigd is. In het verleden heeft Amerika veel geld gegeven (geleend) om Peru in haar ontwikkeling te helpen. Dat dit geld vaak niet aan de basis (bij de armen) is terechtgekomen, is (interne) schuld van Peru zelf (zie onder). En is het zo vreemd als er angst is voor een nietsontziende, extreem communistische beweging die werkelijk een ieder uit de weg wil ruimen die het na 2 of 3 aanmaningen niet met haar eens is?!

Wat mij altijd pijn doet, is dat er in Amerika zoveel vraag naar drugs is, die dan uit de landen hier moeten worden aangevoerd. In deze armere landen wil men graag wat verdienen, wil men graag dollars zien. En vanuit Amerika worden ze aangeboden - mits er drugs worden geleverd. Hadden en hebben de kerken in het Westen dan geen boodschap aan hen die de zin van het leven niet (meer) zien en hun leegte met verdovende middelen moeten vullen? Had en heeft de kerk in het Westen de boodschap van Gods bevrijding toch niet authentiek en krachtig doorgegeven en voorgelegd? Is zo het 'christelijke' Westen niet (mede) de schuld van de problemen hier?

Vooral wil ik echter de oorzaken van het lijden zoeken in Peru zelf, in de nationale verhoudingen. Een factor is bijvoorbeeld het centralisme, dat alles om het centrum, de hoofdstad Lima, draait. En dat het binnenland maar heel weinig aandacht krijgt. Genoemde generaal zegt in het interview: 'In 1824 werd Peru bevrijd van de Spanjaarden, maar na 160 jaar roepen van de mensen in het binnenland heeft niemand hen gehoord. Lima weet niet hoe het leven is van de mensen daar. Lima (de regering) wil graag belastinggelden ontvangen vanuit het binnenland, maar met de bedoeling om dit vooral in Lima zelf te besteden'. Daarom stelde deze generaal voor om een soort lokale regering te vormen in de gebieden die nu zoveel te lijden hebben, met vertegenwoordigers uitsluitend uit de streek zelf (mensen die het harde leven daar kennen). Naast het centralisme, is er het onrecht, de corruptie, de omkoperij. Geld wat bestemd is voor armere streken (Amerikaans geld of Peruaans geld, dat doet niet ter zaken) komt vaak niet aan, omdat regionale hoofden het nodige onderscheppen en gebruiken om zichzelf te verrijken. Voor armere mensen is er geen advocaat om hun zaak te bepleiten. Of als ze voor de rechter komen, kan het heel goed zijn, dat deze al is omgekocht door de andere partij. Laat ik een voorbeeld geven vanuit het ziekenhuis hier in Mayobamba. De artsen werken van 8.00 's morgens tot 14.00 uur 's middags in dienst van de staat. Hiervoor ontvangen ze een vast salaris. Het is niet eerlijk om in die uren van bepaalde patiënten geld (voor eigen portemonnee) te vragen. Toch gebeurt dit volop. Het is eigenlijk heel gewoon geworden (ingeburgerd kwaad). Pas prak ik met een jonge arts hier in het ziekenhuis. Hij wilde het 'spelletje niet meespelen'. Hij zei tegen zijn collega's dat ze onrechtvaardig handelen, en tegen de patiënten (vooral de armen) dat ze niets hoefden te betalen. Maar prompt ligt hij er helemaal uit bij zijn collega's en probeert men hem weg te krijgen. Hij zei mij: 'misschien kunt u als dominee nog een beroep doen op de gewetens van mijn collega's, want ik zie het niet meer zitten'. Een hartekreet van iemand die het recht en de eerlijkheid nog wil handhaven, en voor de armen wil opkomen; maar bijna als eenling. Wat is het belangrijk zo iemand te steunen. Ik heb een tijd met hem gesproken en hem aangemoedigd toch vooral dóór te gaan, omdat hij de Bijbel aan zijn zijde heeft.

Daarmee kom ik toe aan het laatste, de schuld van de Peruaanse Kerk in de problemen. De Rooms-Katholieke Kerk heeft weinig aandacht gehad voor de ethische vragen, niet voor persoonlijke ethiek, evenmin voor sociale ethiek. Pas de laatste tijd komt daar verandering in. De Evangelische Kerken (nu de hand in eigen boezem) hebben wel veel accent gelegd op ethiek in het persoonlijke vlak (niet meer zijn als de wereld), maar toch de zaken niet breder belicht vanuit het Woord. Vaak werd de boodschap beperkt tot 'verlossing van de ziel' en de 'glorie in het hiernamaals' (alleen het Nieuwe Testament kwam ter sprake). Ik denk dat het belangrijk is te trachten de dingen diep en breed te belichten. Diep, d.w.z. het hart van de mens is ontzettend egoïstisch, hebzuchtig (dat zie je om je heen), goddeloos. De R.-K. Kerk heeft met haar systeem van natuur en genade de mens altijd nog in zijn waarde gelaten en ook de Evangelischen hebben een niet erg diep gevoel van zonde. Nodig is dat de Heilige Geest het diepste van de mens blootlegt, dat is zijn verloren-zijn, zijn ik-gerichtheid, zijn bestaan dat van God en de naaste is afgewend. Maar dan ook breed. Want wie in Christus is, heeft een nieuw bestaan, en dat zal aan alles te merken zijn. Dan gaat ook het Oude Testament meespreken, en dan hebben de armen die er hier zoveel zijn, onze bijzondere aandacht. Dat is in de context hier bijzonder dringend, want als de christenen hier niet zich meer inzetten voor de hulpelozen, zal de beweging die nu met geweld probeert de zaak te forceren, meer invloed krijgen en Peru een totalitaire staat worden.

Wat een taak voor de kerk - haast onmogelijk. Gelukkig kan God door het onmogelijke heen Zijn Rijk doen komen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen