Globaal bekeken

Een lezer diepte een stukje voor ons op, oorspronkelijk geplaatst in het blad Worldwide, onder de titel 'Tien geboden voor de verkondiging van het Evangelie aan moslims', geschreven door dr. Tokunboh Adeyemo, een tot het christendom bekeerde moslim.

'1. Gebruik het Woord van God.

Moslims hebben respect voor heilige boeken: de wet van Mozes, de psalmen, de evangeliën en de Koran. Laat Gods Woord voor Zichzelf spreken. U kunt het allerbeste met de evangeliën beginnen, in het bijzonder met Matthéüs en Lucas.

2. Bid zonder ophouden.

Niet u, maar de Heilige Geest wint mensen voor Christus. Zoek zijn leiding en kracht als u het Woord doorgeeft.

3. Betoon oprechte vriendschap.

Als u het echt meent met uw vriendschap, nodig uw moslimvriend dan bij u thuis uit, besteed veel tijd aan hem en help hem bij problemen.

4. Stel vragen die iemand aan het denken zetten.

Vragen zoals: "Verwacht u dat u naar de hemel gaat?" "Weet u zeker dat God u zal aannemen?" "Wat zegt de Koran over vergeving?" "Mag ik u vertellen wat hierover in de Bijbel geschreven staat?"

5. Luister aandachtig.

Als u een vraag stelt, dan eist de beleefdheid dat u naar het antwoord luistert, ongeacht hoe lang uw gesprekspartner daarover doet. Het zal u verbazen hoeveel u leert.

6. Wees open over uw geloofsovertuiging.

Maak zonder enige verontschuldiging duidelijk waarin u gelooft. En toon het aan door gedeelten uit de Bijbel, zodat uw "leer" niet berust op wijsheid van mensen, maar op het Woord van God.

7. Spreek met overtuiging, maar ga niet argumenteren.

Argumenten mogen misschien iets bewijzen, maar u verliest een luisterend oor en uw moslimvriend sluit zich af voor het Evangelie.

8. Spreek nooit laatdunkend over Mohammed of de Koran.

Dit is even vijandig als wanneer de moslim vernederend spreekt over Jezus of de Bijbel.

9. Respecteer de gewoonten en gevoelens van de moslims.

Kwets geen gevoelens door uw bijbel ("een heilig boek") op de vloer te leggen, door te vrij om te gaan met een vrouwelijke gesprekspartner, door gastvrijheid af te wijzen of door het maken van grappen over heilige zaken zoals vasten of bidden.

10. Volhard.

Moslims moeten heel wat denkwerk verzetten als ze met het Evangelie worden geconfronteerd. Maar vertrouw dat het Woord van God zal doorwerken en vrucht zal dragen op Gods tijd.'

***

De commissie voor het beroepingswerk van de Nederlandse Hervormde Kerk geeft regelmatig verslag van haar werkzaamheden. Uit het verslag over de jaren 1982 en 1983 lichten we enkele tabelletjes, die betrekking hebben op het aantal vacatures en het aanbod van candidaten.

'Om de behoefte aan predikanten te peilen, zijn wij destijds uitgegaan van het aantal emeriteringen. Om daarvan een indruk te krijgen, stelden wij een overzicht samen van predikanten, geboren in de jaren 1917 t/m 1920. Een soortgelijke telling, maar nu uitgaande van de geboortejaren 1920 t/m 1923, levert het volgende beeld op:

Zie origineel

Bij het geboortejaar 1920 zijn tussen haakjes de cijfers van twee jaar geleden vermeld. Het blijkt dat het aantal dienstdoende predikanten, in dat jaar geboren, door overlijden, emeritaat wegens invaliditeit of andere oorzaken met 12 verminderd is, zodat enige vacatures eerder ontstonden dan kon worden verwacht. In verband met de geboortejaren 1920 t/m '23 zijn gemiddeld 54 emeriteringen te verwachten, gesteld dat de hier bedoelde predikanten met emeritaat zouden (kunnen) gaan na het bereiken van de 65-jarige leeftijd (ter vergelijking: in de vorige periode kwam dit gemiddelde uit op 55).

Zie origineel

Aanbod van kandidaten

Om enig zicht te krijgen op het aanbod van kandidaten bieden wij hierbij niet alleen een overzicht aan van het aantal seminaristen, maar ook van het aantal kandidaten, dat in een gemeente bevestigd werd. Niet ieder, die het seminarie bezoekt, stelt zich ook beroepbaar Daar staat tegenover, dat elk jaar een toenemend aantal kandidaten op grond van leeftijd en ervaring vrijstelling van het seminarie verkrijgt en zich wel beroepbaar stelt.

Aantal seminaristen

in 1980:78 in 1981:80 in 1982:60 in 1983:75

De vermindering van het tekort aan predikanten werd in de afgelopen jaren versneld doordat voormalige hulppredikers, die krachtens overgangsbepaling 277e tot predikant waren bevestigd zonder een predikantsplaats te bezetten, een beroep aannamen naar een andere gemeente. Uit onderstaande samenvatting blijkt, dat het om een afnemende groep gaat.

Ten aanzien van de kandidaten hebben wij aangegeven hoevelen van hen een beroep als predikant voor buitengewone werkzaamheden (zendingspredikanten inbegrepen) of voor bijzondere werkzaamheden hebben aanvaard. Het aantal vrouwelijke kandidaten, dat aan een gemeente verbonden werd, is afzonderlijk vermeld.

Zie origineel

Het is interessant deze gegevens te vergelijken met de prognose, die wij in ons vorige jarenverslag opstelden voor de jaren 1982 t/m 1985. Toen hebben wijde behoefte aan hervormde kandidaten geschat op 70 a 75 per jaar Om in nieuwe vacatures te voorzien zouden 45 a 50 kandidaten nodig zijn, in verband met het predikantentekort 25. Het blijkt nu, dat in 1982 en 1983 in totaal 149 predikantsplaatsen bezet zijn door een kandidaat of een predikant volgens ovb. 277e, d.w.z. nagenoeg zoveel als wij berekend hadden. Op basis van de oude prognose zou in 1984 en 1985 plaats zijn voor 70 a 75 kandidaten.'

***

Met de regelmaat van de klok verschijnen tijdschriftvormige afleveringen van de serie 'Anderhalve eeuw gereformeerden in stad en land' (uitgave Kok, Kampen, ƒ 12, 60 per deel). Thans verschenen de delen 5 en 6 over resp. Zuid-Holland-Zuid en Zuid-Holland-Noord. Uit één ervan geven we het volgende door. Het gaat over Scheveningen, 'Kerk tussen haven en hofje'.

'Hoe kwam het dat in Scheveningen zo laat - pas in 1877- een christelijke gereformeerde kerk werd geïnstitueerd? De bevolking was toch voor een groot deel van solide gereformeerde snit, met een mystieke inslag. Kwam het omdat de bevolking eigenlijk één grote familie vormde en er onderling, tussen de verschillende stammen van Roeleveld, Pronk, Spaans, Verheij etc. door huwelijk banden waren ontstaan, die men liever niet in gevaar wilde brengen? Of waren het de gezelschappen, conventikels, waar velen hun geestelijk voedsel haalden, die verdere actie vertraagden?

Er ritselde al wel wat in Scheveningen. Ondanks de gezelschappen, waren er, die traditie en familierelaties trotseerden en zondags de lange wandeling naar Den Haag ondernamen om de preken van ds. W. G. Smitt, van de gereformeerde gemeente onder het kruis, aan te horen. Dat men in Scheveningen toch niet helemaal stil zat blijkt ook uit het bestaan van de zogenaamde "separatiste pink".

Separatlste pink

Sommige kerkelijke verontruste vissers hadden bezwaar tegen het vissen op zondag, zoals dat toen op de meeste vissersboten gebruikelijk was. Zij wilden van zaterdagavond tot zondagmiddag de rustdag vieren. Om dat te verwezenlijken lieten zij in Katwijk een eigen vissersboot (pink) bouwen. Op tweede Pinksterdag 1837 voer deze "separatiste pink" voor het eerst uit. Zo langzamerhand werd het "volkje" rijp gemaakt voor de instituering van een christelijke gereformeerde gemeente, ook in de Scheveningse samenkomsten. Deze "gezelschappen" werden beschouwd als "leerzame samenkomsten tot godsdienstige stichting''. Voordat er sprake was van een eigen gemeente moest er echter eerst nog iets zeer merkwaardigs gebeuren.

Zwaar weer boven de vissersplaats

Vlak voor het kerstfeest van 1876 zou voor "de verspreide vrienden der waarheid" een voorganger optreden... uit Amerika. Tot verbazing en ergernis van het kleine groepje separatistisch gezinden weigerde hij evenwel op het laatste moment voor hen op te treden. Hij motiveerde dit "vanwege de oordelen Gods die over deze plaats zouden komen". Scheveningen werd door deze profeet gelijkgesteld met Sodom en Gomorra. De Scheveningers vroegen zich ontsteld af hoe deze Amerikaan kon weten van oordelen Gods die zouden komen. Hoe onbegrijpelijk een en ander ook was, toch heeft deze oordeelsaankondiging haar doel niet gemist. Zij liet de Scheveningers niet los: zou de aankondiging misschien iets te maken hebben met het feit dat men nog steeds niet was overgegaan tot instituering van een eigen kerk? De Amerikaanse profetie is tenslotte de aanleiding geweest om eindelijk de knoop door te hakken: op 10 september 1877 werd de christelijke gereformeerde gemeente van Scheveningen geïnstitueerd. (...)

Er was een eenvoudig geloofsleven, dat uit de Schrift wilde putten. Behalve trouwe kerkgang op zondag waren er de huiselijke gebeden en daarvan mag zeker het avondgebed wel speciaal genoemd worden. Toen het huisorgel langzamerhand zijn intrede deed werd er, als het weer het toeliet, met openstaande ramen in de hofjes veel gezongen. Ja, zij wilden een vroom volk zijn, die Scheveningers.

Volmaakt? O nee! Bewijs hiervan is bijvoorbeeld het met algemene stemmen aangenomen besluit van de kerkeraad om een boetestelsel in te voeren voor die kerkeraadsleden die bij de aanvang van de vergadering niet aanwezig waren. Zij moesten f 0, 25 betalen. Bleven ze zonder wettige reden de gehele vergadering weg dan werd de boete f 1, —. Voor die tijd was dat een fors bedrag. Hoelang de bepaling van kracht is gebleven vermeldt de historie niet. (...)

Thuis bij de vissers

Scheveningen was van oudsher een geïsoleerde vissersplaats. Van geslacht op geslacht voeren mannen en jongens op pinken, bommen, loggers of trawlers ter visserij. In het algemeen kan men zeggen dat het vissersvolk een vroom volk was. Men wilde de Heere dienen. Ook in het dagelijks werk. In sommige gezinnen was het armoe troef. Moeder de vrouw moest er op uit om een mand met vis te verkopen, netten te boeten, of moest als werkster er wat bij zien te verdienen. Kwamen de kinderen uit school, dan was er vaak geen moeder om ze op te vangen. Soms werden ze door grootmoeder of een ander familielid verzorgd totdat moeder thuis kwam. Ook waren er zogenaamde sleutelkinderen, die de huissleutel aan een koordje om de hals droegen en dus zelf in huis konden komen. Dan moesten ze maar zien hoe ze zich verder redden... Ja, er is veel afgeleden en afgebeden in de oude tijd. Eerst als vader thuis kwam na "behouden teelt", eind december, kwam er weer wat geld en werden de rekeningen betaald. Maar ook in financieel krappe tijd van het jaar kwam het nodige kerk- en schoolgeld toch altijd weer op tafel.

Aan boord

Aan boord van veel visserschepen werd "plicht" gedaan: er werd gebeden en gedankt en uit Gods Woord gelezen voor en na de maaltijden. Zondags werd er door de schipper of een van de bemanningsleden een preek gelezen uit "de Godvruchtige zeeman". De jongsten aan boord - reepschieters en afhouders - moesten op de rustdag bij de schipper komen om een catechismuszondag op te zeggen en kregen wanneer ze goed hun best hadden gedaan ter beloning een babbelaar of een snee koek. Een eenvoudig leven aan boord, temidden van de gevaren van de zee. Menig kostbaar leven ging er in een stormnacht verloren. Er kwam rouw aan de wal wanneer de dominee in één van de vele hofjes de tijding moest brengen dat man of zoon of beiden op zee "gebleven" waren. "Behouden vaart" werd soms een rouwvaart. Het "Op hoop van zegen", dat eerbiedig met ontbloot hoofd werd uitgesproken na het uitzetten van de netten, werd soms op ontstellende wijze doorkruist door een verdrinkingsdood. Inder­daad: "De vis werd duur betaald". Evenwel, niet op alle schepen werd "christelijk" geleefd en de zondag naar het gebod gevierd. Daarom, en voor de geestelijke verzorging van de vissers in het algemeen, werd door de kerken in 1901 de vereniging Bethsaïda opgericht. '

V. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen