Waarom zoveel drukte om de paus?

De paus komt Nederland bezoeken, zoals hij al zoveel landen heeft bezocht. De paus is een reizende Johannes Paulus. Er wordt veel aandacht - pro en contra - besteed aan dit bezoek. Hoe merkwaardig dit ook klinken moge, ik begrijp dat niet zo goed. Als deze man, die meent op de stoel van Petrus te zitten, 'zijn' kerk bezoekt, waar men er ook zo over denkt en hem die 'eer' geeft, laat hem dan zijn gang gaan. Hij is paus van de rooms-kathoheken en verder van niemand. Alle drukte, die anderen dan roomskatholieken over dit bezoek maken, is teveel eer voor iemand, die zich eer aanmatigt, die hem niet toekomt.

Maar er zit natuurlijk iets anders achter alle emotie rondom dit bezoek. Want de paus bezoekt niet alleen een deel van de rooms katholieke wereldkerk in dit land maar hij bezoekt kennelijk Nederland. Daarom moeten er allerlei officiële ontmoetingen zijn, met vertegenwoordigers van kerk en staat. En dat nu gaat veel te ver. Binnen de Gereformeerde Kerken heeft men er kennelijk weinig moeite mee om een officiële audiëntie bij de paus, nu hij hier komt, aan te gaan. De Gereformeerde Kerken waren de eerste, die zich meldden voor een ontmoeting.

Het hervormd moderamen heeft duidelijk veel meer moeite met zo'n ontmoeting, maar gaat uiteindelijk toch (ook), al is het onder voorwaarden. Nu heb ik uitgerekend met die vóórwaarden de grootste moeite. Bij de ontmoeting in kleine kring en in de daarop volgende gebedsdienst in de Utrechtse Pieterskerk moet 'gelijkwaardigheid van alle deelnemers tot uitdrukking worden gebracht'. Nooit niet, zeg ik dan maar simpel. Moeten we nu werkelijk de paus gaan vragen of hij de reformatie als gelijkwaardig aan Rome wil erkennen? Dat betekent dus dat het omgekeerde óók moet geschieden? De Rooms Katholieke Kerk wordt als gelijkwaardig aan de reformatorische kerken erkend door ons? Eerder is een appèl op Rome nodig om zich tot de beginselen van de Reformatie, want van de Schriften te keren. Een eerste daad van de paus zou dan zijn dat hij de paus zou afschaffen.

In de tweede plaats wil het moderamen bij de ontmoeting uitgesproken zien 'onze gemeenschappelijke solidariteit met het volk Israël'. Nu zou ik daar niet zoveel moeite mee hebben als niet één van de motieven was dat de paus tot heden de staat Israël niet heeft erkend. Dan denk ik: dat zal me een zorg zijn of de paus dat doet of niet, net zo min als het me een zorg kan zijn of hij Nederland erkent. Welke pretenties voert de paus om staten al of niet te (mogen) erkennen!

Het is natuurlijk duidelijk, dat zit hem in het feit dat de paus ook wereldlijke pretenties heeft vanuit 'Vaticaanstad'. Welnu, die wereldlijke pretenties mogen we als protestanten niet erkennen. En door er zo op te hameren dat de Paus Israël als staat moet erkennen erkent men daarmee expliciet die pretenties wèl.

Van veel meer belang is - en dat is een zaak, die ook ons als protestanten raakt - of er erkenning is van solidariteit in de schuld jegens Israël vanwege wat het 'christelijke westen' de joden aandeed in de tweede wereldoorlog. En als dan deze paus - in zijn eigen land - Auschwitz bezoekt zonder dat een woord over die schuld (en het Vaticaan zwéég in de Tweede Wereldoorlog!) over zijn lippen komt, dan begrijp ik dat om die zaak alleen al de joden de paus niet willen ontmoeten. En dan nog wel in Westerbork, zoals gepland is.

En tenslotte, de ontmoeting is 'te kort voor een echte dialoog', meent het moderamen. Ik zou willen zeggen, de ontmoeting is te lang. Want samen in een gebedsdienst zijn met de paus is meer dan we als protestanten, als hervormden zouden moeten kunnen en willen opbrengen. Dat is een oecumenische erkenning, waar m.i. geen sprake van kan zijn.

Kortom, mocht de paus ook op doortocht de plaats, waar ik woonachtig ben, aandoen, ik zou geen moeite doen een glimp van hem op te vangen. Zo eenvoudig ligt dat. Maar zo simpel ligt het kennelijk toch niet. Want alle nu gemaakte drukte en loskomende emotie duidt op een expliciet of impliciet erkende macht van de leider van Rome. Daarover mag wel de grootste zorg zijn.

V. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen