Boekbespreking

T. Brattinga, Over de Tenach. Inleiding tot de bijbelse literatuur. Dl. 1 68 blz.; Dl. 2 68 blz.; Dl. 3 78 blz.; Dl. 4 54 blz. Form. 19x26, per deel ƒ 12, 50; Dl. 5 20 blz. (register) ƒ 5, —; uitg. Het Witte Boekhuis, Bolsward, 1984.

Deze serie - een catechetische cursus voor volwassenen - heeft als laatste doelstelling de lezing van de Schrift in het eigentijdse leven te plaatsen: het confronteren van onze eigen problematiek met een soortgelijke in de Schrift.

Dl. 1 bevat een algemene inleiding over de methode van vertalen, over de Tenach als boek van het jodendom (talmud, Davidsster, sabbath, synagoge). Bij de lezing begint men bij Ruth. Hier trof mij wat in een kader geschreven wordt over de betekenis van het gebed voor en na het eten.
- Ingegaan wordt op de driedeling van de Tenach en over het verschil daarvan met het christelijke Oude Testament.

Dl. 2, hierin wordt Genesis getekend als het tastende verhaal over God en de mens, over de schepping (Ps. 104), geschiedenis van de aartsvaders, de uittocht en de decaloog, eindigend met Deut. en de dood van Mozes. Hieruit twee dingen: het sjema is uitdrukkelijk opgenomen (ook in het Hebr.) en als tweede: Israël moet leren luisteren.

Dl. 3 handelt over de profeten (vroege en de latere: Jes., Jer., Ez., en de twaalf - zgn. - kleine profeten). Een profeet is een man Gods, man des Geestes, vertolker van Gods wil: Mozes, Deut. 34 : 10. - Profeteren is het spreken namens ... - In dit gedeelte vindt de lezer vrij veel over de tijd der koningen. Bij 1 Sam. 14 geeft de auteur de grondregel: eed en offer zijn heilig, maar heiliger is het leven.

Dl. 4 schrijft over het derde deel van de Tenach, de Kethubim, de tijd van de ballingschap en daarna (Ps. 137, synagoge). Aan de Psalmen wordt bijzondere aandacht besteed. Voorbeelden zijn opgenomen van moderne nadichtingen van de Psalmen (gevolgd door een aantal vragen ter beantwoording door de cursisten). 'Bidden is een vorm van ons bestaan'. (Een woord om over na te denken.) Ter sprake komen hier ook de feestrollen, voorop Hooglied en het ritueel in het latere jodendom van de feesten, o.a. over het blazen op de sjofar, de ramshoorn. Ook het gebed Awienoe Malkenoe, (Onze Vader en Onze Koning) is geheel opgenomen. Dit deel eindigt met de dag van de 9e Ab, herinnering aan de verwoesting van Jeruzalem.

Wat de vormgeving betreft is het boek een goed uitgevoerd leer- en studiewerk: tussen de tekst zijn vele tekeningen en foto's opgenomen, eveneens lijsten en tabellen (o.a. van de profeten in de tijd van de koningen), zeer goede kaarten (b.v. het rijk van David), ook chronologische overzichten. Er is ook een opmerkelijke typografische variatie. Als werkboek bevat het boek reeksen vragen ter beantwoording in het werk zelf. - Als illustratie is opgenomen een bladzijde uit de Hebreeuwse Bijbel (Richt. 2 : 9-3 : 1, ed. R. Kittel).

Hiertegenover staan voor mij bedenkingen die een positief oordeel over deze cursus in de weg staan. De auteur gebruikt ter 'inoefening' van de bijbelse tekst een buitenbijbelse tekst. Zo wordt het sprookje van de Gouden Vogel naast de Tora gesteld en ook de tekst van een rede in 1854 in de Amerikaanse senaat gehouden 'Hoe kun je de lucht bezitten' (12 blz.) voor hetzelfde doel opgenomen. Een korte inleiding tot het boek Ruth is aanleiding tot een uitvoerig artikel over de honger en de hongersnood, dat besloten wordt met een oproep tot de steun van een vastenactie. Hier miste ik passages uit de Schrift over de gesel van de honger en wat daarmee samenhangt.

Vele malen wordt gewezen op de joodse gebruiken bij hun feesten, b.v. bij Exodus over het latere paasritueel. Het volkslied van Israël is opgenomen en ook Kol nidre. Eveneens de midrasj over de dood van Mozes. Toch niets op tegen? Maar over het vervolg van het O.T. en de vervulling van het N.T. vernam ik niets.

Tenslotte: de auteur gaat uit van de historische kritiek. Gen. 22 zou een bewerking van een oorspronkelijk cultische sage zijn. Deze tekst - hier cursief afgedrukt - zou in latere tijd zijn uitgewerkt door iemand die de tekst aangepast heeft aan eigen bedoeling. Het zou niet gaan om de historische details, maar om de intentie van het verhaal. Het verhaal van de raamvertelling van het boek Job wijzen we ook af (ook bij Van Selms vinden we die afwijzing). Ook bij de pro­feten komt eenzelfde opvatting van de schrijver naar voren: 'Het profetische geluid is ingebracht door iemand die de oude verhalen bewerkte en verzamelde'. Het spijt mij, dat ik op zovele punten met de schrijver van mening meen te moeten verschillen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen