Bewuste rechtvaardigmaking (1)

Beleefd en gepreekt?

Al geruime tijd liggen er twee brieven te wachten op 'beantwoording' in deze rubriek. De eerste betreft de prediking en doorleving van de bewuste rechtvaardigmaking. Weinigen doen dat en kennen dat, schrijft de lezer. In de ambtelijke bediening kwam onze broeder, die ouderling was, dat ook niet zo veel tegen en hij acht dat een manco, waarop te wijzen zou zijn. En het is toch goed om naar zekerheid der zaligheid te staan. Waarom staan zo weinig van Gods kinderen naar de beleving van deze zaak? En waarom wordt dat in de prediking zo weinig of nooit behandeld? 't Is toch goed gereformeerd en de Heidelberger wijst daar toch duidelijk op in zondag 23? En de Nederlandse Geloofsbelijdenis spreekt toch klare taal?

Wel dogmatisch, geen dogmatiek

Uit mijn studententijd herinner ik me nog een voortreffelijke critiek van een eind-criticus predikant, die bij een gehouden preek eens opmerkte, dat de dogmatiek het geraamte is van de prediking. Ondogmatisch preken laat eigenlijk alles verschuiven, op zichzelf kunnen ware dingen worden gezegd, maar niets staat er op zijn plaats. Een predikant vertrouwde me eens toe, dat een wijze ouderling na een preek eens schertsend had gezegd: zeg, dominee, staat bij u in de pastorie het fornuis in de salon en hangt het vloerkleed aan de zolder? Hij bedoelde: de meubels zijn wel aanwezig, maar er staat niets op zijn plaats. Zoals het skelet de organen in het lichaam op hun plaats houdt, zo de (gereformeerde) dogmatiek de onderdelen van de preek. Maar... - aldus genoemde eindcritucus - daarmee geven we de gemeente in de prediking geen dogmatiek, dat zou betekenen de gemeente op botten te laten kluiven. Neen, het gaat om bediening van het Woord. Het gaat voluit om de prediking van Christus en een geliefde intree-tekst is nog wel eens Colossenzen 1 : 27 slot en 28: Christus de Hoop der heerlijkheid, Denwelke wij verkondigen... Maar de dogmatiek geeft structuur aan de prediking. Terecht begeren we te preken en de prediking te horen naar Schrift en Belijdenis. En de belijdenis functioneert in een gezond bijbelse, goed gereformeerde prediking. Laten we ook maar alle werk maken van de leerdiensten. Het behoedt dienaar en gemeente voor eenzijdigheden. Maar we brengen niet de dogmatiek van wie ook op de kansel. Met alle goede bedoelingen verduistert dat de heerlijkheid van Christus. Dat zou immers betekenen, dat we meer ervaringen en ondervinding preken dan Hem, Die altijd weer het middelpunt moet zijn. En hoe gemakkelijk kunnen we zo tekenen, dat de gemeente ademloos - en dat zou nog niet eens best zijn! - toehoort en toekijkt wat die dominee allemaal wel weet of hoe het er aan toe gaat. En komt Hij dan aan Zijn eer, de Hoop der heerlijkheid, het Lam Gods? Soms denk je ook weleens bij bepaalde verslagen en verhalen: wat is belangrijker, dat een gemeente nu zeker, nouja, zeker, weet een echt geroepen dominee te hebben gekregen of... met een nog altijd roepende God van doen te hebben? Maar we moeten terzake komen na dit uitstapje, overigens, ik hoop niet overbodig.

De opdracht

Als ik nog even denk aan de opdracht dan moet ik wijzen op wat de Heere Jezus Zelf tot Zijn discipelen sprak over Zich als de overeenkomstig de Schriften Gestorvene en Opgewekte: ... 'en in Zijn Naam verkondigen bekering en vergeving van zonden onder alle volken... ' Let eens op die volgorde: en in Zijn naam... Dat heeft wat te zeggen. Ongetwijfeld, er moet plaats gemaakt worden voor Hem en Hij doet dat ook Zelf door Zijn Woord en Geest. Maar... wat erg, als Zijn Naam niet genoemd wordt, de prediking Hem niet aanprijst en groot maakt in de gemeente en onder het volk. Er is veel verwarring en onkunde daarover. Vaak praat men ook maar wat na. Men heeft het er over, dat men veel te vroeg met Hem voor de dag komt. Men mist de 'toeleidende weg', die overigens... de weg zelf nogal eens doet verdwijnen in de mist. Alsof ook de Schrift ons rust zou geven bij de gedachte: ik ben maar een kleintje, maar... als ik me niet bedrieg, ... ik ben op de toeleidende weg. Alsof de vaderen niet altijd weer alle grond voor de zaligheid buiten Christus hebben afgesneden. Een mens is zo arglistig. In sommige kringen lijkt men voor lichtzinnig te worden versleten, wanneer men het aandurft de naam van de Heere Jezus te noemen. O, daar zijn we nog lang en lang niet aan toe. Of er dan niet veel oppervlakkigheid is? Ongetwijfeld, er is ook een geroem en genoem van Hem, waarbij het werk des Geestes ontbreekt naar we moeten vrezen. Want de ware Zaligmaker begeren we niet uit onszelf. Verloren te gaan met onszelf voor God willen we niet, kunnen we ook niet. Er moet met ieder van ons een wonder gebeuren, dat we opnieuw geboren worden. Daar mag niets van af. Dat leert de Heere ons in aller ernst en duidelijkheid. Maar... 'een gestolen Jezus'...? Dat is Jezus niet. Alsof Hij Zich zou laten stelen? Ik denk dat van elke echte, geroepen voorganger maar een ding gelden mag, waarachter hij helemaal schuilgaat: ...en hij predikte hun Christus. In Hem is alles, wat we tot de zaligheid nodig hebben. In Hem en Zijn offerande is er de zekerheid der zaligheid. Dat zei toch ook Calvijn tot mensen, die begeerden zeker te zijn van hun uitverkiezing en daarover zo tobden: zie Christus tot Uw deel te krijgen dan en ge zult het zeker, zeerzeker weten. En hoe kom ik aan Hem? Daarover dan ook maar de volgende keer?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen