Globaal bekeken

'Rembrandts Batseba had duidelijk kanker.' Dat staat boven een curieus, voor zichzelf sprekend stuk, dat we aantroffen in tiet Nederlands Dagblad.

'Dat Batseba op het befaamde schilderij van Rembrandt in het Louvre in Parijs zo diep in gedachten verzonken is en zo droevig gestemd, kan niet alleen worden toegeschreven aan het verhaal in de Bijbel. De vrouw die voor Rembrandt poseerde had kanker in het eindstadium.

Dit zegt althans de Russische oncoloog (gezwellenspecialist) Leonid Dimarski in Leningrad, die de kanker heeft vastgesteld aan de hand van de merkwaardige vorm van een borstklier en lymfeknobbel van het naakt. Leonid Dimarski, die zijn desbetreffende diagnose publiceerde in de Leningradse krant "Neva", vestigt de aandacht op het feit dat Rembrandt anatomisch precies was bij het weergeven van zieke mensen. Als bewijsstukken noemt hij "De oude man in rood", "Blinde oude man", "De moeder van Rembrandt" en andere werken. In 1970 constateerde de Italiaanse chirurg Teofilo Greco kanker bij 'Vrouw aan de oven" van Rembrandt en een paar jaar tevoren stelden artsen vast dat de jonge Rembrandt correct tekenen van hartziekte had vastgesteld in "Vrouw op groene heuvel".

Waar het Dimarski om is gegaan is om definitief vast te stellen wie Rembrandts Batseba was. De meeste kunstexperts en biografen van de schilder zien in haar Hendrickje Stoffels, de levensgezellin van Rembrandt, die zijn zoon Titus opvoedde na de dood van zijn vrouw, Saskia van Uylenburch.

Dimarski wijst deze theorie af: Hendrickje was op dat tijdstip in verwachting van een dochter, Cornelia, die zij het leven schonk en zoogde, wat voor een kankerpatiënt in die tijd onwaarschijnlijk was.

De dokter in Leningrad noemt een ander model: Geertje Dirks, huishoudster van de schilder vanaf 1642. Hun omstreden relatie duurde enkele jaren. Later werd de vrouw ziek en opgenomen in een ziekenhuis, waar zij stierf.

Röntgenfoto 's van de verflaag van ''Batseba'' hebben aangetoond dat Rembrandt hoofd en gezicht van zijn model vele keren overschilderde. Het is mogelijk dat hij de hoofden en gezichten van beide vrouwen combineerde. '

***

'Een zilveren koorde in Goedereede', meldt ons Kerknieuws van Scheps, een berichtje overgenomen uit het Eilandennieuws (Flakkee). Het betreft een 'douceurtje' voor 'onze' ds. M. Aangeenbrug, die sinds enige tijd in Zwitserland een gemeente dient.

'Onlangs nam ds. M. Aangeenbrug wegens vertrek naar Thusis (Zwitserland) afscheid van de Hervormde Gemeente van Goedereede. De burgemeester kwam met een verrassende mededeling. Daarover vertelt het blad Eilanden-nieuws onder het opschrift Jaarlijks douceurtje voor de dominee het volgende:

"Bij het afscheid van ds. Aangeenbrug in de dienst van jl. zondagmiddag, heeft de daar aanwezige burgemeester Van Velzen herinnerd aan de inhoud van een nog immer geldende akte, in 1761 opgemaakt door de Staten van Holland en West Friesland. Die akte bepaalt dat de gemeente de helft van de opbrengst van de z.g. Kappelarijlanden aan de predikant van Goedereede toe laat komen! Tot dusver hebben de heren predikanten er nog weinig van kunnen profite­ren omdat de landerijen geen winst opbrachten en er derhalve niets werd uitgekeerd. Over 1983 werd na vele jaren wél een batig saldo bereikt waarvan metterdaad de helft, zijnde f 357, 57 aan ds. Aangeenbrug werd toegekend. Dat er na vele jaren eindelijk weer een overschot was is te danken aan de ruilverkaveling in het kader waarvan de pachtprijzen werden opgetrokken. Voorwaarde tot uitkering aan de predikant is dat hij in de ambtsbediening niet tekort is geschoten. Burg. Van Velzen bleek van ds. Aangeenbrug een goed getuigenis af te kunnen leggen, vandaar dat het douceurtje hem werd toegekend. De Kappelarijlanden beslaan 4, 5 ha en liggen in de polder de Oude Oostdijk."

Niet alle zilveren koorden zijn dus verbroken.'

***

In IFES nieuws, van de Stichting Nederland Ifes (een beweging van studenten, waarover we eerder in ons blad schreven) schrijft Niek Tramper over een gesprek, ('uit het studentenleven gegrepen'. Hier volgt het.

'Ik ben de waarheid' Joh. 14 : 6
Volgens mij zijn er verschillende waarheden. Het is hoogst onverdraagzaam om jouw waarheid absoluut te maken en aan anderen op te dringen.

Weet je dat zeker?
O, ja, absoluut. Weet je, waarheid is persoons-gebonden. Het moet voor jou waar zijn. Als je maar eerlijk bent.

Maar hoe weet je dat je eerlijk bent? Wat voor criteria kun je gebruiken?
Je moet de weg gaan die jou het beste voorkomt. We zijn toch allemaal op zoek naar een goede levensrichting!

Je uitspraak van zoëven is nogal absoluut: er is volgens jou geen absolute waarheid, maar waar haal ik dan criteria vandaan om te onderscheiden tussen waarheid en leugen?
Die moet je zelf aanleggen. Criteria zijn ook geen absolute waarheden.

Goed, maar dan kun je ook niet meer zeggen dat de criteria die Hitler in de 2e W. O. gebruikte leugenachtig, om niet te zeggen beestachtig, waren. Het was immers zijn waarheid; wie geeft jou het recht daar aan te tornen?
Nou, hoe kun je dan absoluut zeker zijn van iets? Dat gaat nooit buiten jou persoon om?

O.K. Jij studeert. Je zoekt naar waarheid in je vakgebied. Je ontmaskert onware theorieën. Maar heb je als mens niet de taak de waarheid te zoeken in heel het leven? Iedereen zoekt toch datgene waar hij/zij op aan kan. Waar hij/zij zeker van kan zijn?
Tja, ik zou willen dat ik ergens absoluut zeker van zou kunnen zijn...

Nou, je hebt toch wel eens van Jezus gehoord? Hij zei eens: 'Ik ben de waarheid' Wat vind je daarvan?
Uiterst aanmatigend en onverdraagzaam!

Heb je wel eens iets over het leven van Jezus gelezen? Dan moet je opvallen dat Hij precies het tegen­ deel was van aanmatigend en onverdraagzaam.
Ja, maar om te zeggen dat je de waarheid op zak hebt, dan moet je de een of andere god zijn.

Die uitspraak van Jezus is óf heel dwaas en arrogant óf hij is waar. En als het waar is, heeft het consequenties: Ik moet ook alles wat Hij zegt serieus nemen.
Jezus heeft best goede dingen gezegd en gedaan. Maar dat hij alleen de waarheid, heeft, is voor mij onverteerbaar.

Accoord, maar als Hij zegt 'Ik ben de Waarheid', dan voel je wel aan dat het hier niet om zomaar iets gaat. Ik moet dat serieus nemen en iets mee gaan doen: óf hartgrondig verwerpen óf erkennen dat Hij wel gelijk kan hebben.
Waarom zou Jezus niet ware dingen hebben gezegd, net als zoveel andere profeten, net als Boeddha, Mohammed enz.?

Jezus zegt niet 'Ik ben een waarheid' of 'Ik weet een waarheid' maar 'Ik bén de waarheid'. Dan is Hij het, of Hij is het niet.
Waarom zou Jezus gelijk moeten hebben, en Boeddha bijv. niet?

Jezus' leven is heel bijzonder: Hij zegt dat hij God is... en Hij laat Zich aan het kruis slaan. Dat is ongehoord. Bovendien wordt Hij op de derde dag weer levend. Dat is zó absurd, dat ik het óf compleet en hartgrondig moet verwerpen óf met heel mijn bestaan moet aannemen. Maar als Hij is wat Hij zegt, dan heeft Hij alles voor het zeggen.
Maar Jezus sprak dat toen in een heel bijzondere situatie. Dat geldt nu niet meer.

Als het waar is dat Hij de waarheid is, dan is het ook waar in onze tijd en in de toekomst. De waarheid verandert niet. En dan is het ook waar dat Hij leeft en altijd bij ons blijft, zoals Hij heeft gezegd. En dat betekent dat Hij ook vandaag leeft en dat ik Hem vandaag moet kunnen ontmoeten. De waarheid is een persoon die zich laat ontmoeten...

***

Dr. E. Diemer, voormalig hoofdredakteur van de Rotterdammer, noemde, in de lezing die hij vorige week hield op de predikantenvergadering van de G.B. een aantal namen die gesuggereerd waren bij de oprichting van De Rotterdammer in 1903.

Voorgesteld werden: "Gods eer ons heil", "Rijzende hoop", "Onze Hulp is van de Heere", "God zal het voorzien" en "De Waarheidsvriend". Tien jaar later zou het officiële orgaan van de gereformeerde bond laatstgenoemde naam krijgen.

Men moet zich overigens niet voorstellen dat de voorgestelde namen inderdaad gehonoreerd zouden zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen