Prediking en aanvechting

Vanuit drie gezichtshoeken wordt de thematiek van prediking en aanvechting belicht:
de aangevochten prediker,
de aangevochten prediking,
de gepredikte aanvechting.

De aangevochten prediker

Een prediker kent de paradoxale twee-eenheid van enerzijds niet te kunnen preken en anderzijds niet zonder preek te kunnen leven. Aanvechting is hem even eigen als de doornen aan de roos. De oorzaak is gelegen in een drievoudig spanningsveld.

1e. De spanning van vlees en Geest. Ook een dominee is vleselijk: schuldig, weerbarstig, onwaardig. Maar nu voltrekt zich het wonder van de Andere kant: de Geest bestookt en bestrijdt het vlees overmachtig. God gebruikt de aanvechting om ons kort en klein te houden, opdat Zijn kracht in onze zwakheid wordt volbracht. Hij neemt Zijn vertrekpunt in ons nulpunt.

2e. De spanning van Godswoord en mensenmond. Het brengt strijd mee om eigen materiaal te laten kneden door de hand van God en om onze woorden te laten besnijden en besnoeien van Hogerhand. Dat gaat biddend toe: uitroepen doen wij slechts onder een voortdurend in- en aanroepen van de Heilige Geest.

3e. De spanning van Sabbath en werkdag. De drukte en de druk van het veelvoudige werk dreigt ons tot bedreven bedrijfsleiders te maken i.p.v. gedreven dienaars. De Martha in ons moet zich permanent naast Maria laten zetten onder het Woord en de adem van de Meester. Opdat wij onder 'eigen verlorenheid en verlegenheid wegzinken voor de Hoge God en leren te spreken wat Hij ons te spreken geeft.

De aangevochten prediking

De prediking in een aangevochten verschijnsel in de wereld: ergernis en dwaasheid. Haar enige argument is haar mandaat: Alzo zegt de Heere. Zó bleek het vanaf de apostolische tijd een overweldigende kracht. Hoe deden de apostelen dat toch? Zij deden het niet. Zij leden veeleer in die heilige passiviteit van Johannes 15: de Wijnstok stuwt Zijn levenssappen in de ranken. Maar heeft het Evangelie in onze atheïstische tijd niet minder kans dan ooit? Nee. De Godsontmoeting en de Godsvreze is nog nooit van de mens uitgegaan. God achterhaalt de weerspannige mens. Het is genade, het is wonder, exclusief aan God voorbehouden. Toch zou het kunnen zijn dat dit wonder zich in sommige tijdens voltrekt in een brede bedding van het volksleven, en in andere tijden maar een smalle streep trekt door de akkers van de wereld. En is ons moderne West Europa geen voorbeeld van het laatste? Er gaat een gericht en oordeel over onze landen, als een diepe crisis van de hele cultuur. Wij leven in een tekenarme tijd waarin sprake is van een terughoudendheid Gods. Wij maken de saecularisatie met man en macht niet ongedaan. Alleen door Gods Geest zal het Woord geschieden. Wij hebben ook in deze dorre tijd te profeteren zoals Ezechiël in het Krekelveld. Onze prediking stuit daarbij op drie haarden van verzet.

1e. Het activisme van de autonome mens. Hij leeft van prestatie, niet van gratie. Hij redt zichzelf wel. De prediking haalt de mens van deze hoogte af.

2e. Het intellectualisme. De moderne mens kan niet alleen veel, hij kent ook veel. Maar het Evangelie brandmerkt ons kennen als dwaasheid en brengt tot capitulatie. Horigheid velt het doodvonnis over onze mondigheid.

3e. Het egoïsme. De moderne mens zegt 'ik' en wil zichzelf zijn. Het Evangelie voert tot offerbereidheid, zelfverloochening en gunning. Wie is tot zulk een wederbarende prediking bekwaam? God maakt bekwaam, die ook in deze dwarse en verdwaasde tijd in Zijn toorn aan Zijn ontfermen denkt. Hij gaat Zijn zegetocht door veel verzet en onmogelijkheid. Zij is Zijn stijl. Daar is Hij Schepper voor.

De gepredikte aanvechting

De aanvechting is niet de hoofdinhoud van de prediking. Dat is Christus alleen en geheel. Maar Hij is de gekruiste Christus en Zijn Kruisevangelie gaat uit tot mensen van vlees en bloed. D.w.z.: Hij ging onder veel kruis en aanvechting door en daarom kan Hij ook medelijden hebben met mensen die door zonde, dood en duivel worden aangevochten. Tussen die twéé gaat de prediking heen en weer: tussen God de Zoon Die om en aan vlees werd en Adamskinderen die niets menselijks vreemd is. Een prediker die het hart van de Schrift èn het hart van de mens kent weet van deze bodedienst. Zulk een prediking betoogt niet, maar betuigt. Zij is bediening des Geestes en mikt op het hart om daar binnen te komen. Dat is het bevindelijke ferment van de prediking: de drang van de Heilige Geest zelf om innerlijk te ontdekken aan de zonde en innerlijk te bedekken met het bloed van Christus. Dat vergt diepe deemoed en veel verantwoordelijkheidsbesef van de prediker. Hij dagvaardt zondaren voor de Heilige God en trekt hen in het licht van Gods aanschijn dat verwoordt en heelt, doodt en levend maakt. Op 3 manieren komt in zulk een pastoraal-dialogische prediking de aanvechting ter sprake.

1e. Wordt de aanvechting verwekt. Wij worden in staat van beschuldiging gesteld. Het gericht wordt gespannen. God vecht ons aan om ons te ontmaskeren en hult het Ja van Zijn Evangelie achter het Neen van Zijn Wet. Niet maar als voorbereiding op het geloof, maar als levenslange grondtrek en omtrek van het geloof, opdat genade genade zij.

2e. Herkent de prediking de aanvechtingen van het geloof. Zij is tolk van God, maar dan van die God die ons blijkt te kennen tot in onze duistere diepten toe. Prediking die niet weet van de huiver en boete, die door het hart heenslaan in de ontmoeting met God scheert over de harten heen.

3e. Zal de prediking de aanvechting bezweren. Niet door haar op te heffen, maar door de heilzame bedoeling te laten zien die God er mee heeft: medicijn tegen de hoogmoed en aansporing om op het Woord acht te geven. God spreekt wel met twee woorden, maar nimmer met twee monden, omdat Hij maar één hart heeft: een hart vol erbarmen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen