Geen getuigenis zonder de opstanding

De mens is op religie aangelegd. Hetzij hij godsdienstig is, hetzij hij zich tégen de godsdienst verzet, godsdienst houdt de mens bezig. En wie een nieuwe boodschap, een nieuwe leer brengt krijgt aanhang, soms wereldwijd. We zien het vandaag gebeuren dat secten, bijv. vanuit het verre oosten, zich verbreiden, gegroepeerd rondom een leider, die zichzelf goddelijke eer aanmeet. Met de moderne communicatiemogelijkheden vandaag kan een verschijnsel, een nieuwe religie óók snel wereldwijd wórden. Er behoeft niet veel opoffering voor te zijn. De goeroe's van vandaag stappen in een vliegtuig om hun volgelingen elders in de wereld te inspireren. De communicatiemiddelen doen de rest.

Hoe weinig staan we erbij stil dat het christendom in feite - ten diepste - ook met één Man begon en dat zich ooit de kerk als 'secte' door Hem wereldwijd ging verbreiden. Zijn volgelingen - discipelen, die apostelen werden - werden gedreven om erop uit te gaan, zonder dat hun snelle middelen van verplaatsing ter beschikking stonden. Hun apostolair bezig zijn kostte hen moeite, ontbering, vervolging, smaad, hoon, soms de dood. Om het met Paulus, de heiden apostel, die de landen doorreisde, te zeggen: 'in arbeid overvloediger, in slagen uitnemender, in gevangenissen overvloediger, in doodsgevaar menigmaal' (2 Kor. 11 : 23). Maar als Paulus op een andere plaats (in 2 Kor. 6) óók over 'slagen, gevangenissen, beroerten' spreekt slaat hij ook andere akkoorden aan: 'in de kracht van God, door de wapenen der gerechtigheid aan de rechter- en aan de linkerzijde', 'in de Heilige Geest, in ongeveinsde liefde' en 'als droevig zijnde, doch altijd blij'.

In Hebreeën 11 worden de geloofshelden genoemd en het merkwaardige is dat daar van de geloofshelden van het oude verbond al gezegd wordt dat ze de versmaadheid van Christus hoger aansloegen dan de rijkdommen van Egypte. Van de gelovigen van de oude én de nieuwe bedeling wordt, met betrekking tot hun getuigenis in de wereld gezegd, dat ze door het geloof koninkrijken hebben overwonnen, de muilen van de leeuwen hebben toegestopt, en uit zwakheid kracht hebben gekregen, in de oorlog sterk zijn geworden, legers van vreemden op de vlucht hebben doen gaan.

Kracht van de Opstanding

Het is de kracht der Opstanding geweest, die de apostelen in staat stelde uit te gaan en het Getuigenis aangaande de Opstanding te paren aan het martelaarschap. Het getuige zijn van de Opstanding is het wezenlijke van de arbeid der apostelen en zo van alle apostolaire arbeid na hen (Hand. 1 : 22, 4 : 33). Men heeft alle dingen 'schade geacht' om de uitnemendheid van de kennis van Christus (Fil 3:8), 'opdat' - zegt Paulus - 'ik Hem kenne en de kracht van Zijn opstanding' (hij en allen, die door zijn woord en dat der apostelen in Hem zouden geloven).

Zo zijn zendelingen uitgegaan, met gevaar voor eigen leven. Ze hebben de aandrift om uit te gaan niet kunnen en mógen weerstaan. Ze moesten! De kracht der Opstanding dreef hen. En als ze hun getuigenis met het martelaarschap moesten bekopen hebben ze kracht en troost uit diezelfde Opstanding mogen ontvangen.

Een aanklacht

De hedendaagse joodse theoloog Pinchas Lapide heeft intussen een scherp woord gesproken aan het adres van christenen vandaag. Hij heeft gezegd dat, wanneer de apostelen op dezelfde wijze over de Opstanding zouden hebben gedacht als veel hedendaagse christenen (theologen), ze er niet op uit zouden zijn getrokken om de boodschap van Kruis en Opstanding in de wereld te verbreiden. Hij bedoelt daarmee kennelijk dat velen de belijdenis van en het getuigenis aangaande de lichamelijke Opstanding van Christus hebben ingeruild voor één of andere idee: Christus staat op in de gedachten of in het geloof van zijn volgelingen; Hij is inspirerend voorbeeld, voortrekker in de opstand tegen onrecht, tegen de maatschappelijke (wan)orde. Maar Hij is geen levende Persoon meer, die heengegaan is naar de hemel om voor de Zijnen plaats te bereiden.

Een scherp maar intussen ontdekkend woord van Lapide.

Wat hiervan te zeggen? Wel, allereerst dat inzake de belijdenis van het lichamelijke opstanding van Christus niets vanzelfsprekend is. Het gaat om het geloof in de opstanding der doden. Thomas kon het al niet geloven! En toen Paulus in Athene over de opstanding der doden sprak barstten de harten der toehoorders. Wie is er ooit uit de dood teruggekomen? De belijdenis van de lichamelijke Opstanding van Christus en vervolgens ook van de Zijnen in de dag van de wederopstanding heeft ons geloof niet mee. Het is best te begrijpen dat de lichamelijke opstanding door de tijden heen ontkend is en vervangen is door een opstanding in de geest van de mens.

Wat de Opstanding betreft gaat het om geloof en niet om aanschouwen. Wat het kruislijden van Christus betreft, daarvan kan Johannes zeggen: ik heb erbij gestaan 'en die het gezien heeft, die heeft het getuigd, en zijn getuigenis is waarachtig; en hij weet, dat hij zegt hetgeen waar is, opdat ook gij geloven moogt' (Joh. 19 : 35).

Maar bij de Opstanding was niemand. Geen discipel die er getuige van was. Men moest het hebben van horen zeggen, van het getuigenis van de engel en van de ontmoeting - dat wèl - op de weg met de Opgestane. Maar de verrijzenis uit de dood en graf heeft niemand gezien. Daarom is het getuigenis aangaande de opstanding alleen maar te geloven, hoewel voor het natuurlijk hart ongeloofwaardig. Het is slechts met Thomas te belijden, in verwondering: 'mijn Heere en mijn God!'

Maar omdat de apostelen door de kracht van de Geest de Opstanding geloofd hebben, hebben ze er ook kracht uit ontvangen voor het getuigenis. En ze zijn gegaan, de wereld in. Een handjevol vissers veroverde de wereld, omdat er een brandend geloof, een hartstochtelijke overtuiging achter zat en niet één of andere idee; een theologische idee, die dan ook nog ter discussie kan staan. Hun getuigenis van de Opstanding was ja, niet nee, niet het-kan-zó-het-kan-ook-anders. Daarom is het woord van Pinchas Lapide wel ontdekkend voor een flauw en laf christendom vandaag, waaraan alle geestelijk élan ontbreekt, omdat het geloof in de Opstanding, liever in de Opgestane niet meer leeft. Maar als de Opstanding geen heils-feit is - als Christus niet is opgestaan - zijn we de ellendigste van alle mensen. Dan zijn ook allen verloren, die in Christus ontslapen zijn. Dan is de boodschap - als dat nog een boodschap mag heten - er alleen voor dit leven, voor een beetje medemenselijkheid en lief zijn voor elkaar, maar geen kracht Gods tot zaligheid voor ieder die gelooft. Kinderen van God heten evenwel naar het woord van Christus kinderen der opstanding. In de dag der opstanding kunnen zij, vanwege dé Opstanding, niet meer sterven. Ze zijn dan de engelen gelijk. Een ongehoorde boodschap. Weersproken en geloofd.

Secte

Het is opvallend, dat uitgerekend in het boek Handelingen - het zendingsboek - en ook alleen daar over christenen als een secte gesproken wordt (Hand. 24 : 5; 28 : 22). Paulus weerspreekt deze aantijging door te zeggen dat hij de God der vaderen dient, gelovende alles wat in de wet en de profeten geschreven is maar dat hij ook hoop op God heeft met betrekking tot 'de opstanding der doden'. Maar dan is het toch zo dat zich feitelijk een afsnijding, een afscheiding voltrekt van de joodse synagoge. Letterlijk is er sprake van secte, doorsnijding. Paulus formuleert in Romeinen 3 die insnijdende scheiding heel scherp als hij tegenover de wetsbetrachting in het jodendom zegt 'maar nu is de gerechtigheid Gods geopenbaard zonder de wet, namelijk de rechtvaardigheid Gods door het geloof van Jezus Christus'.

Met het getuigenis van de apostelen komt een nieuwe naam op, namelijk die van christenen naast de joden. De Naam van Christus, de Gekruisigde en de Opgestane, verbindt zich aan de naam van hen, die Hem volgen.

Het zal lijden met zich meebrengen. Dat was toen zo en dat is nu zo. 'Maar als iemand lijdt als een christen, die schame zich niet maar verheerlijke God in dezen dele' (1 Petr. 4 : 16).

Een met de wereld of de heersende opinie of met het hedendaags geloofwaardige meegaand christendom zal dit lijden niet kennen. Maar een getrouw getuige in woord en daad zal lijden. De opstanding is in het geding omdat het een realiteit is en zo een kracht Gods tot zaligheid.

Kracht, dunamis, dynamiet.

Maar zo is er ook apostolaire moed en apostolair élan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen