Pastoraat in het verborgene (5)

Gesprekken over de dood

Het is volkomen begrijpelijk, dat nogal eens gesprekken gevoerd worden, zowel per telefoon als per brief, over de dood. Omdat veel bejaarden naar het programma luisteren, komt met name uit deze kring vaak de vraag naar voren over stervensgenade: 'zal ik die ontvangen, want die heb ik (nog) niet'. Verder spelen vragen over 'vrees voor de dood' en 'angsten der hel' een grote rol in menig mensenleven, waar Licht en Uitzicht ontbreekt. Het is een dankbare opdracht om zowel in de programma's als in de vaak lange en diepe gesprekken altijd maar weer eenvoudig te wijzen op de Bijbelse trant van spreken over de dood, namelijk: altijd tegen de achtergrond van wat de eeuwige God en Vader van onze Heere Jezus Christus is en geeft en doet; ik kan het uitbreiden en zeggen: wat de Heere was en is en wezen zal - gaf en geeft en geven zal - deed en doet en doen zal. Nooit spreekt de Heere in de Bijbel over de dood, zonder meer, maar altijd in verband met Zijn machtswerk: Zijn overwinning van de dood, waardoor zoveel troost mag worden geboden aan hen, die vrezen voor de dood. Ik heb wel eens de indruk, dat in prediking en pastorale begeleiding onder ons iets ontbreekt aan het voluit benadrukken van deze rijke vertroosting. In die indruk werd ik enige tijd geleden versterkt in een boeiend telefoongesprek met een arts-specialist, een cardioloog, die, zoals hij opmerkte, in een verloren kwartier geluisterd had naar de radio en graag deze vraag wilde voorleggen, die bij hem meermalen was opgekomen: hoe komt het dat rooms-katholieken in onderscheiding van 'gereformeerden' (daarin vatte hij, zélf r.k., samen al wat niet tot 'zijn' kerk behoorde) zo veel gemakkelijker sterven, met minder dramatiek en méér in aanvaarding van een onontkoombare realiteit; en dat niet alleen, maar ook gerust, door een zekere verwachting. 'k Heb in antwoord uitgelegd, dat bij rooms-katholieken, al heeft de Sacramentsbeschouwing wel aan waarde ingeboet, toch altijd nog het laatste 'sacrament der stervenden' zijn waarde heeft behouden en men, zoals het in Brabant vaak gezegd wordt, als men 'de heilige olie heeft ontvangen' gerust zijn hoofd kan neerleggen. Het grote verschil tussen de roomse en gereformeerde opvatting is toch, dat bij de eerste de kerk alles geeft wat de gelovige nodig heeft en dat bij de laatste de nadruk valt op de persoonlijke geloofsband aan de levende God, Die door de Heilige Geest ook weer persoonlijk de overgave, de aanvaarding van het sterven, de rust, wekt in het hart. En dat is dan tegelijk het vaste geloof, wat als regel na en in strijd tot leven komt, dat het verzoenend sterven van Christus voor eeuwig het rustpunt van het hart geworden is en blijven zal. In het gesprek met de dokter kwamen we wel tot de conclusie, dat dit laatste een zeer hechte basis is voor de verwachting van de gelovige bij het sterven, maar de dokter behield zo zijn twijfels om de eenvoudige reden, dat hij daarvan zo weinig in de praktijk zag, waarbij hij ook bedenkingen uitte tegen de pastorale begeleiding van stervenden, waarbij zijns inziens te veel uitsluitend de negatieve kant van het sterven werd benadrukt van het komend oordeel en het eeuwig onontkoombare.

Uit de kring van luisteraars komen ook veel vragen over 'dood en eeuwigheid' naar voren. Graag wijs ik dan in antwoord op wat ik straks noemde: het Bijbels spreken over de dood. Uit de vele voorbeelden maak ik een keus: door bijvoorbeeld te wijzen op Psalm 90, het gebed van Mozes, die het heeft over mensen, die zeventig, tachtig jaar worden - zelf is hij 120 jaar geworden - en dus blijkbaar de noodzaak bepleit in de kracht van je leven te bedenken, hoe vergankelijk je bent. Maar: Mozes schrijft over alle aangrijpende verschijnselen van de vergankelijkheid tegen de achtergrond van wat hij getuigt in vers 1 en 2: Heere! Gij zijt ons geweest een Toevlucht, van geslacht tot geslacht... van eeuwigheid tot eeuwigheid zijt Gij God! En dan: Psalm 103, vers 15 tot 17, waar het vergankelijk leven, begrensd door geboorte en dood, ingebed mag worden in de goedertierenheid van de Heere, die is van eeuwigheid tot eeuwigheid.

En ik heb wel eens een heel programma gewijd aan de martelaar onder de teksten: Hebreeën 9 : 27 en 28, bijna altijd onvolledig aangehaald. Daar staat niet dat 'het de mensen gezet is eenmaal te sterven en daarna het oordeel' (punt). Daar wordt een heerlijke vergelijking gemaakt: Gelijk het de mensen gezet is eenmaal te sterven en daarna het oordeel, alzo ook Christus...' Ook Christus is het gezet eenmaal te sterven en daarna het oordeel (Goede Vrijdag en Pasen bevestigen het) en daardoor, namelijk door Zijn Offer heeft Hij veler zonden weg genomen en zal Hij ten anderen male zonder zonde gezien worden van degenen, die Hem verwachten tot zaligheid.

En dat 'zonder zonden', wanneer de tekst goed gelezen wordt, geldt van Hem én van degenen, die Hem zullen zien. Na dit programma is tot heel laat door luisteraars gereageerd, dankbaar voor het bevrijdende en vertroostende Evangelie in dit rijke woord van de Hebreeënbrief. Zo is te spreken over de dood in een boodschap van Licht en Uitzicht.

Zo mag toch getuigd worden van de hoop, die in ons is, wanneer we de Heere Jezus Christus mogen kennen als de Doodsoverwinnaar. Leven we niet veel te weinig bij de hoop en uit het geloof en vervuld met de liefde van Christus dank zij de verborgen omgang met de Heere? En danken we de Heere niet veel te weinig hiervoor, dat onze geliefden mochten heengaan, zonder de dood gezien te hebben? Moge het steeds meer beleefd worden wat we talloze malen zongen en zingen - misschien vaak gedachtenloos:

Mijn hart roept uit tot God, Die leeft, en aan mijn ziel het leven geeft!

Jongeren en de gevaren van popmuziek

Dit is wel een heel ander onderwerp, dat ik toch graag even naar voren wil brengen, omdat hierover de laatste maanden veel geschreven en gediscussieerd wordt. Dit gaat dan vooral over de zgn. 'Backward-masking', in wat kreupel Hollands vertaald: terugspoel-vermommingstechniek. Ik ga er niet diep op in, wil alleen signaleren hoe onze jongens en meisjes, in de tienerleeftijd vooral, er mee geconfronteerd worden en er door bedreigd. Dat jongeren er over vragen, terwijl ons programma 'Licht en Uitzicht' zeker niet allereerst op de jongeren is gericht, is teken van hun verwarring en onzekerheid, ik durf zeggen: hun pure prille geloofsstrijd. 'k Heb de tekst van 'spreekbeurten' van jongeren over het onderwerp toegezonden gekregen, waarin zij het verschijnsel juist hebben getaxeerd en ervoor gewaarschuwd, waarbij hun klasgenoten met 'boegeroep' reageerden. Omdat ouders vaak niet precies weten wat er hier dreigt, zitten veel jongens en meisjes er mee.

Waar het om gaat? Op bepaalde platen, bijvoorbeeld van Rock 'n Roll heeft men op bepaalde plaatsen bepaalde tekstgedeelten terug gespoeld, aangebracht. Bij het achterstevoren afspelen van de plaat worden dan teksten gehoord, die een satanische boodschap bevatten of een zekere drugs-kultus propageren. De stichting 'Moria' in Amsterdam stelt zich ten doel het verschijnsel te signaleren en ervoor te waarschuwen. Ik zou ouders van kinderen in de tienerleeftijd die op school er blijkbaar mee in aanraking komen, willen raden de brochure aan te schaffen: 'De (verborgen) ge­varen in popmuziek', door J. I. vanBaaren, uitgave van de stichting Moria, Postbus 7351 JJ Amsterdam. Mogelijk vraagt iemand: hoe komt u met jongeren van de leeftijd 15-20 jaar in kontakt? Het aardige is, dat meerderen van deze jongeren mij al eens schreven hoe zij de programma's voor hun oma of opa opnamen op cassette-bandjes. En dat heeft hier en daar geleid tot blijvende correspondentie. En zo is er de mogelijkheid hen in de gevaarlijke problematiek, waarin ze op school terecht gekomen zijn, vooral per brief - deze jongeren bellen niet zo gemakkelijk - vanuit de Bijbel wat Licht en Uitzicht te brengen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen