Het Richtsnoer en ontwikkelingen in de gezondheidszorg (2)

Het bestuur

Onze vereniging kent uiteraard der zaak ook een bestuur. Het bestaat uit elf leden. Door middel van de statuten is het zo geregeld dat er vier leden van de Ned. Herv. Kerk, vier van de Gereformeerde Gemeenten en twee van de Chr. Gereformeerde Kerken lid zijn. Eén lid, die van een ander kerkgenootschap lid kan zijn, kompleteert dan het geheel.

De vereniging kent behalve een bestuur ook nog een raad van advies. In deze raad vinden we de zelfde vertegenwoordigers uit de kerken terug als in het bestuur. Tenminste een maal per jaar vergadert het bestuur met de raad van advies. De aktiviteiten van het afgelopen jaar worden dan doorgenomen. De plannen voor de toekomst worden met elkaar besproken.

De verhoudingen binnen het bestuur zijn ondanks of dankzij? de enigszins pluriforme samenstelling van de leden uitstekend. Ook de verhouding tussen het bestuur en de raad van advies is erg goed. Het blijkt b.v. in de praktijk erg plezierig dat er in bepaalde situaties even gebeld kan worden met een arts of b.v. een jurist uit de raad van advies.

Ontwikkelingen

Iemand heeft eens gezegd de Gezondheidszorg is een wereld in een druppel. We zouden ook kunnen zeggen dat de ontwikkelingen welke in de maatschappij zich aftekenen worden teruggevonden in de gezondheidszorg.

In de maatschappij is duidelijk een ontwikkeling van sekularisatie aan de gang. De kerk wordt uit de gemeenschap weggedrukt. Het is derhalve niet vreemd dat we deze ontwikkelingen zich ook in de gezondheidszorg zien ontwikkelen. De resultaten zien we ook terug in de zorg rond de patiënt. Het is lange tijd zo geweest dat het in de gezondheidszorg wat langzamer ging dan daar buiten. Op 't ogenblik lijkt het of de gezondheidszorg de maatschappij in deze zaken voorbij tracht te lopen. Bijna elke ontwikkeling levert problemen in de ethiek op.

Een van de verschijnselen van de sekularisatie is dat de visie op de mens verandert. Als God niet meer als Schepper wordt gezien heeft dat uiteraard der zaak konsekwenties voor de kroon van die schepping. De mens zal daar in de eerste plaats de gevolgen van ondervinden. Als de visie van de ene mens op de andere verandert dan betekent dat dat de visie op zijn geboorte, op zijn leven, maar ook op zijn sterven zich wijzigt.

De wijze waarop een verpleegkundige inhoud aan zijn of haar funktioneren geeft wordt helemaal bepaald door zijn of haar visie op de mens. Die mens is namelijk in dat werk het objekt waar alles om draait. Wanneer de visie op de mens verandert dan verandert er iets heel wezenlijks in de gezondheidszorg die immers rond die mens is opgebouwd.

Toenemende sekularisatie verhardt de samenleving. Dat wordt in de zorg om de zieke mens erg duidelijk gevoeld. Dat het direkt heeft te maken met het feit dat de invloed van de Bijbel uit de maatschappij wordt weggedrukt wordt echter, dat is te begrijpen, niet door iedereen erkend.

In toenemende mate komen we in de gezondheidszorg mensen tegen die niet meer willen, spreken van gezondheidszorg. Ook begrippen als dienstverlenend beroep, toewijding en dergelijke wil men het liefst geschrapt zien. Men wenst ook niet meer te spreken over het met elkaar bezig zijn als medemens, maar liever de nadruk te leggen op de funktionaris, die bereid is een bepaalde hoeveelheid deskundigheid ter beschikking te stellen. Deskundigheid waar dan gewoon voor wordt betaald. Het Bijbelse begrip barmhartigheid heeft hier in geen enkele funktie meer. De werkwijze vindt plaats volgens bepaalde voorschriften, spelregels, procedures, plannen en routinen. Het kontakt met de patiënt wordt daar door ook bepaald. In sommige kringen wordt zelfs het begrip patiënt niet meer gehanteerd. Men spreekt van kliënt (waarom geen klant?). Daar door wordt benadrukt dat de relatie niet wordt bepaald door die van hulpverlening aan een mens in nood maar veel meer door iets als een kontrakt, waardoor de klant gewoon rechten kan doen gelden op een bepaald pakket van voorzieningen. Vanuit die visie zijn er ook allerlei vreemde begrippen onze gezondheidszorg binnengekomen. Het ziekenhuis is te ver af komen te staan van de patiënt in nood, een mens die zich in een crisissituatie voelt geplaatst. Een en ander verzakelijkt dusdanig dat er geen plaats meer is voor zorg, voor verdriet, voor aftakeling en sterven. In plaats van met deze begrippen wordt een ziekenhuismanagement bepaald door begrippen als: produktie, distributie, pakketten en consumptie van medische goederen en diensten. Onze gezondheidszorg is terminologisch een groot warenhuis geworden, zo merkte eens een hoogleraar op. Als deze begrippen de verzorging van de mens in nood gaan bepalen, dan krijgt het iets van de efficiency van de P.T.T. Dat is echter voor onze gezondheidszorg erg ongunstig.

Ik kom nog even terug op wat ik hierboven reeds opmerkte over de gewijzigde visie op de mens en de konsekwenties voor de gezondheidszorg. Een verpleegkundige krijgt iets robotachtigs als zij moet denken in pakketten en produktie in plaats van te werken met begrippen als toewijding, zorgen voor etc.

In zo'n gezondheidszorgwereld komt er plaats voor alles. Dan kun je als a.s. moeder op kamer drie terecht als je graag je kindje geboren ziet worden en op kamer vijf voor een ingreep waardoor het onmogelijk wordt dat het kindje ooit aan de bedoeling van het ontstaan kan beantwoorden. Ik wil hier nu niet verder op ingaan maar het zelfde geldt natuurlijk voor de euthanasie.

In de gezondheidszorg in ons land heeft de Bijbel ook bij niet gelovigen, hoe vreemd dat wellicht ook mag klinken, de normen bepaald. Dat gaat nu wegvallen. Daar kan alles van worden verwacht en gevreesd.

Het zal duidelijk zijn dat 'Het Richtsnoer' zich tegen dergelijke ontwikkelingen wenst te verzetten. Hoe? Door de door iedereen in de gezondheidszorg gesignaleerde verzakelijking en verharding niet aan te pakken door meer psychologie te gaan bestuderen maar de ontwikkelingen in een onbijbelse mensvisie tegen te gaan en op te roepen Bijbelse begrippen in de gezondheidszorg te behouden of weer een plaats te geven. We kunnen ze namelijk niet missen. De psychologie en de paedagogiek of wat er in die geest allemaal te bedenken valt, lossen de gesignaleerde problematiek niet op. Dat is inmiddels al lang gebleken. Dat blijft iets kunstmatigs houden. De geest moet vernieuwd worden.

De sekularisatie en de gezondheidszorg

De sekularisering of verwereldlijking is er ook voor aansprakelijk dat de mens niet alleen anders met anderen maar ook met zichzelf omgaat. Er zitten b.v. in de Calvinistische levensstijl veel aspekten die in het dagelijks leven de gezondheid bevorderen. Wel is het zo dat sedert 1900 de sterfte per 1000 inwoners sterk is gedaald en de gemiddelde leeftijd sterk toegenomen. Ook de sterfte in het kraambed is sterk gedaald. Toch moeten we ons daar niet op verkijken. Zo moet er worden geconstateerd dat de overlevingskansen van een man van 40 jaren in de jaren 60-70 is afgenomen.

Rond 1900 werden ziekte en gebrek mede veroorzaakt door slechte voeding, onvol­doende hygiëne, armoede en slechte woonomstandigheden. Tegenwoordig worden we daar niet zo meer mee geconfronteerd. In elk huis, in elk geval voor een groot percentage, is waterleiding en riolering aanwezig, dat zijn voor de volksgezondheid zeer belangrijke zaken. Tegenwoordig zijn er echter heel andere zaken aan de orde. Stress is een modewoord geworden, vaatziekte komt veel voor. Allerlei psycho-sociale problemen welke de gezondheid nadelig beïnvloeden worden veel gehoord. Hoorden we vroeger ooit van die afschuwelijke verslavingen die zo levensbedreigend zijn? Wat is het aantal zelfmoorden niet toegenomen. Vroeger kwam dit bij de jeugd eigenlijk niet voor. Op het ogenblik is het de tweede doodsoorzaak bij de jeugd. Het is natuurlijk erg moeilijk om in cijfers uit te drukken hoe de relatie nu ligt tussen al deze zaken en het loslaten van Bijbelse normen. Je moet echter wel stekeblind zijn om het verband niet te zien. Aan die vreselijke aids, de ziekte van homo's, ga ik dan maar even voorbij. Ook het aantal echtscheidingen stijgt sterk. In de jaren 60 lag het aantal echtscheidingen op 2,2 per 1000 echtparen. Het is nu meer dan 3 maal zo hoog, 7,7 per 1000 echtparen. 890.000 mensen leven alleen. In 1960 waren dat er nog 'slechts' 400.000. Het aantal zelfmoorden is het hoogst bij gescheiden mensen, het laagst bij gehuwden.

De sekularisatie is erg ongezond voor ons volk, zowel voor het lichaam als voor de geest.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen