U kunt 100 keer gelijk hebben

Onlangs las ik het verhaal van een meisje dat zich had aangesloten bij de Moon-sekte.

'Waarom heb je dat gedaan? ' vroeg haar vader. 'Je weet toch dat het een on-bijbelse beweging is?'

Ze antwoordde dat ze zich bij de Moonies geaccepteerd wist... dat ze het gevoel had dat ze haar lief hadden. Ze vertelde hoe ze genoot van de warmte die ze ervoer in haar nieuwe omgeving. Thuis en in de gemeente waartoe ze behoorde, had ze die warmte altijd gemist.

Inderdaad, ze wist dat het een on-bijbelse beweging was. Ze was het met de leer van Moon dan ook helemaal niet eens. Althans... ze wist er eigenlijk niet zoveel van. Maar ja, die warmte hè... dat gevoel van: ik heb mensen om me heen die iets uitstralen...

Ze vond bevrediging van haar emotionele behoeften veel belangrijker dan het aanhoren van allerlei verstandelijke argumenten. Een veelzeggend signaal!

Nu is het mijn bedoeling niet om het gevoel en het verstand tegen elkaar uit te spelen. Die twee staan principieel niet tegenover elkaar. Integendeel. Waar zij als gaven van God - want dat zijn ze - met elkaar vervlochten zijn, zorgen zij voor een stuk geestelijke rust en stabiliteit.

De dingen lopen scheef in ons leven, als gevoel en verstand uit elkaar worden getrokken en een eigen leven gaan leiden. Dat zien we bij dat meisje.

Wat zij verwoordde, geldt voor de meeste jongeren (en wellicht ook ouderen): ik vind bevrediging van mijn emotionele behoeften belangrijker dan allerlei verstandelijke argumenten. Met andere woorden: u kunt 100 keer gelijk hebben, maar als u niets uitstraalt... als wat u zegt in mij niet het gevoel oproept dat u om mij geeft en dat ik er echt bij hoor, dan hèb ik er niets aan... dan blijf ik nog in de kou zitten.

Wij lopen steeds het gevaar - zeker in onze omgang met jongeren - dat we 100 keer gelijk willen hebben... We komen met de 'waarheid' en de 'leer' en zo. En natuurlijk, dat is belangrijk. Begrijpt u me goed. Dat is de bodem waarop wij staan en het fundament waarop wij bouwen.

Maar het maakt wel wat uit of we de dingen met onze mond of met ons hart zeggen. Of het gaat om onervaren of ervaren waarheid. Jongeren voelen dat aan. Ze bevragen ons daarop. En dat mag. Of raken we er soms door in verlegenheid? Wij moeten er in ieder geval toch open voor staan!

Alleen... als de waarheid ons hart niet raakt en ons leven niet stempelt, wat hebben we dan te zeggen? Wat kunnen we dan anders doen dan redeneren, argumenteren of gewoon zeggen: 'Zo is het en niet anders!'? Verstandelijke argumenten... De Bijbel heeft gelijk en ik ook.

Is het niet begrijpelijk dat veel van onze jongeren op zo'n houding vastlopen? Onze tijd is koud. Nu moet u deze opmerking niet als gemeenplaats terzijde schuiven, want beseffen wij eigenlijk niet veel te weinig wat dit ook voor onze jongeren betekent? Vanwege het gebrek aan warmte is er bij jongeren veelal sprake van o.a. een gestoorde ontwikkeling van het gevoelsleven. Dat levert allerlei innerlijke spanningen op, die soms naar buiten barsten via agressieve buien waarin opgekropte gevoelens exploderen. Jongeren willen iets positiefs voelen. Ze zijn daar vaak heel nadrukkelijk op uit. Iets ervaren... iets dat door hun binnenste heenstroomt... waardoor ze een 'kick' krijgen of zoiets. Voor velen maakt het niet uit of dit nu is op het terrein van de godsdienst, de drugs, het agressieve protest in de maatschappij, het innemen van radicale standpunten, de oosterse mystiek of welk ander terrein ook.

En als we ons nu beperken tot de jongeren binnen de kerk, dan zien we evenzeer dat velen verlangen naar iets wat hun hart raakt, hun diepste innerlijk... iets dat te maken heeft met de warmte-uitstraling van het Evangelie. Want als er iets warmte geeft, dan is het toch wel de boodschap van het Evangelie. Dat hebben ook zij wel begrepen. Dat verlangen heeft te maken met de vraag op welke wijze onze gemeenten gemeente zijn. Stralen onze gemeenten warmte uit? Is er iets te vinden van het vuur van de Heilige Geest? (Hij is het toch om Wiens 'warmte' het gaat!). Gaat er zo ook aantrekkingskracht van uit, zoals wij daarvan lezen van de gemeente in Hand. 2, waar dagelijks nieuwe leden aan toegevoegd werden, die zalig werden?

Is het in vele gemeenten vaak niet koud? En wat is eigenlijk het aantrekkelijke van een koude gemeente... van een gemeente waar de gemeenteleden langs elkaar heen leven en waar het Woord slechts in verstandelijke termen wordt uitgelegd? Onze jongeren leren zo de kerk niet lief te hebben en voelen zich daardoor vaak aangetrokken tot vrije groepen, waar de gemeenschap en de ontmoeting van elkaar veel meer gestalte krijgt.

Jongeren die wat dit betreft op de grens van de kerk zitten, zeggen: 'Wij willen geen theologie, geen dogmatiek, geen systeem van gewoonten, geen catalogus van wat wel en niet mag...'

Wat willen zij dan?

Ik denk dat zij iets willen zien en ervaren van de realiteit en ook de radicaliteit van het Evangelie, van de boodschap van verzoening en vergeving, van leven en verwachting... van de spiritualiteit van het geloof, van de gemeenschap der heihgen. Zij willen zien en ervaren dat het Evangelie harten raakt en levens verandert en gemeenschap sticht. Je zou kunnen zeggen: ze willen zien en ervaren wat ze horen... Jongeren hebben vaak moeite met het instituut kerk. Naar mijn overtuiging niet vanwege het instituut kerk op zich, maar vanwege het formalisme dat het kerkelijk leven vaak bepaalt.

Jongeren hebben ook vaak moeite met de belijdenisgeschriften. Naar mijn overtuiging niet vanwege datgene wat er in staat, maar vanwege het formele beroep dat er vaak op gedaan wordt.

Verstandelijke argumenten... Nu besef ik best dat je voorzichtig moet zijn met gevoelens, emoties enz. Het kan een bar ongezonde toestand worden, als je daar teveel nadruk op legt. Zeker als je in dit verband gaat spreken van bevrediging van behoeften.

Dat wil echter niet zeggen dat gevoelens niet belangrijk zijn. Dat zijn ze wél. Daarom hebben we er rekening mee te houden. Zegt u nu niet: "t Gaat om de waarheid'. Natuurlijk gaat het daar wel om, maar het gaat óók om ervaren waarheid. En dat heeft ook met gevoelens te maken, met de binnenkant van het geloofsleven. Het gaat ook om de gestalte die de waarheid krijgt in ons leven van elke dag, in onze omgang met elkaar. Het gaat ook om de waarheid die openbaar wordt in de liefde. Zou hierin niet de warme uitstraling van het Evangelie en van de gemeenschap der heiligen gelegen zijn?

Ik denk hierbij aan wat Paulus zegt in Ef. 4 : 15, waar hij het heeft over 'de waarheid betrachtende in liefde'. Waarheid en liefde horen bij elkaar, zoals verstand en gevoel bij elkaar horen.

De waarheid zonder liefde is hard en koud. De waarheid zonder liefde stoot af. Dit is één van de problemen die de achtergrond vormen van dit artikel.

Wie voor de waarheid opkomt zonder haar in liefde te betrachten, geeft een verkeerd beeld van de waarheid.

Omgekeerd is de liefde zonder waarheid slap en week. Liefde zonder waarheid is liefde zonder ruggegraat. Deze liefde is niet de liefde waar het in de Bijbel om gaat.

Nee, waarheid en liefde horen bij elkaar. Wie de waarheid spreekt zonder haar in liefde te betrachten, kan beter z'n mond dicht houden.

Het is overigens een leerzaam gegeven, dat Paulus het over 'de waarheid betrachtende in liefde' heeft in het kader van het gemeente-zijn en de opbouw van de gemeente. Ligt hierin niet een aanwijzing voor ons t.a.v. de 'verwarming' van het gemeenteleven en t.a.v. de vraag hoe wij met onze jongeren hebben om te gaan?

Inderdaad: de Bijbel heeft altijd gelijk. Of wij het ook hebben, hangt af van de vraag hoe wij met de waarheid omgaan. De volgende keer wil ik graag naar aanleiding van dit onderwerp verder ingaan op vragen rond spiritualiteit en emotionaliteit.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen