Diakonie voor en door jongeren (1)

Het diakonaat bestrijkt veel terreinen. Eén aspekt daarvan is het diakonaat vóór en dóór jongeren, of ook wel kort gezegd: jeugddiakonaat. Waar gaat het hier om? Graag wil ik met u eens wat dieper over dit thema spreken door drie zaken eens wat nader uit te werken. Allereerst willen we dan eens nagaan wat jeugddiakonaat is. Vervolgens op de tweede plaats ons afvragen waarom jeugddiakonaat in de gemeente van belang is en ten derde spreken over diakonaat vóór jongeren, maar ook dóór jongeren en het nut hiervan. Hierbij wil ik ook wat praktische mogelijkheden aanreiken om tot verdere organisatie en uitwerking te komen.

Wat is jeugddiakonaat?

In bovenstaande uitdrukking zitten twee woorden, namelijk: jeugd en diakonaat. Jongeren vormen een deel van het geheel. De gehele gemeente. In de gemeente hebben ook jongeren een plaats, waarvan ik hoop, een herkenbare plaats! Jongeren voelen zich nog wel eens losgepeld uit het geheel. Zij staan dan aan de kant, omdat zij zich binnen het geheel niet altijd thuisvoelen. Zondags in de kerk zitten zij dan b.v. in een bepaalde hoek van de kerk, de jeugdboek! Gelukkig, dat ze er nog zijn! In heel wat gemeenten in ons land zijn geen jongeren meer te vinden. Ze hebben zich gedistantieerd van de kerk, omdat ze zich er niet thuisvoelen. Zij ervaren geen begrip voor hun vragen, problemen, moeilijkheden. Er is geen oog voor hen. Zij zoeken het dan elders, daar waar wel geluisterd wordt, daar waar zij wel geaksepteerd worden, daar waar wel 'nestwarmte' gevonden wordt. Veel ambtsdragers ervaren de 'leegloop' van jongeren uit de kerk als een groot probleem. Zeker wanneer ik met ambtsdragers kom te spreken over het jeugddiakonaat, dan komt dit aspekt daarbij veelal ook aan de orde. Een pastoraal probleem, waar ik in het kader van dit onderwerp niet verder over zal spreken, al heeft het er wel mee te maken. Er zijn - en we mogen er de Heere wel voor danken - veel jongeren in de gemeenten, die aktief betrokken zijn bij de konoinia (=de levende gemeenschap) in de gemeente van onze Heere Jezus Christus. Aktief meedoen in het jeugdwerk, het evangelisatiewerk, het bejaardenwerk en zoveel ander werk, dat in de gemeente een plaats heeft en gedaan wordt. Jongeren, die zich willen inzetten om tot opbouw en uitbouw van de gemeente te komen! Dat is geweldig fijn! Zeker wanneer we er attent op zijn, jongeren volledig en volwaardig te laten meeparticiperen. Maar ook zijn er jongeren in de gemeente, die in de knel geraakt zijn, of jongeren, die balanceren op de rand. Jongeren die zeggen: 'Wat verwacht ik van de gemeente?' Jongeren, die zich afvragen: 'Is er een helper voor mij in de gemeente?' En dat zou toch moeten! Want er zullen toch zeker wel helpers zijn in de gemeente, die zelf een Helper hebben en daardoor bereid zijn om om te zien, naar de nood van de ander, omdat zij ervaren hebben dat Christus naar hen heeft omgezien?

Hier wordt al duidelijk wat we bedoelen met jeugddiakonaat, namelijk het omzien naar de ander! Dat is ook het uitgangspunt en hoofdaccent voor jeugddiakonaat, of liever gezegd: diakonaat en jongeren. Jeugddiakonaat moet eigenlijk niet op zichzelf staan. Immers, we spreken ook niet over ouderendiakonaat, volwassenendiakonaat, gehandicaptendiakonaat en zo meer! Daarom lijkt mij de term 'diakonaat en jongeren' een betere, omdat het anders wordt losgepeld uit een veelheid van diakonale taken en dat kan naar mijn mening niet. Het uitgangspunt en hoofdaccent dient gelegd te worden bij het diakonaat in de gemeente zelf. Immers diakonaat is afgeleid van het Griekse woord diakoneoo, dat dienen of dienst betekent. En daar, bij dat woord dienen, daar ligt ook de opdracht, namelijk: dient elkander! En daar horen dan vanzelfsprekend jongeren helemaal bij. Dient elk(ander) is omzien naar mensen, naar jongeren, die in de knel geraakt zijn, tussen wal én schip zijn gevallen. Die het moeilijk hebben en in nood kunnen verkeren. Diakonaat is dan dienst aan en beschikbaar zijn voor jongeren, vanuit de opdracht, zo dienend en helpend bezig te zijn voor hen die in nood verkeren, dat zij die in nood zijn, weer tot hun recht kunnen komen, geholpen worden, de nood afgelopen is, er wat aan gedaan wordt en de geholpene weer echt mens kan zijn!

Plaatsbepaling

De vraag is: 'Wie nemen nu de plaats binnen dat begrip diakonaat in?' Wanneer ik naar Ordinantie 15 van de kerkorde kijk, dan lees ik: 'diakenen en gemeenteleden'. Daarbij gaat de gemeente zelf voorop. Immers, zo lees ik: 'De gemeente, in al haar leden geroepen tot de dienst der barmhartigheid, beantwoordt, onder leiding of door de arbeid van de diakenen, aan deze roeping in het diakonaat'. Een opdracht dus voor heel de gemeente. Een gemeente, die gehoor geeft aan de diakonale opdracht. Dat gehoor geven is luisteren naar de boodschap van God in Zijn Woord van waaruit deze roeping tot ons komt en daarop antwoorden, door het gehoorde Woord handen en voeten te geven. De gehele gemeente is geroepen! En jongeren zijn een deel van dat geheel. Ook bij hen ligt die roeping! Vandaar ook, dat er twee aspekten zijn te noemen, narnelijk: het dienend bezig willen zijn vóór jongeren, maar ook het dienend handelen dóór jongeren zélf! Diakonaat dus vóór en dóór jongeren. Deze opdracht veronderstelt, dat zowel jongeren als ouderen diakonaal bewust gemaakt dienen te worden, opdat zij allen hun diakonale opdracht weten te vervullen in kerk en samenleving.

Waarom dan diakonaat en jongeren? Omdat wij geroepen zijn als gemeente naar elkaar en vooral ook naar jongeren om te zien, maar ook jongeren te leren dienen in de gemeenten. Dat dienen mag pespectief geven voor de toekomst. Jongeren mogen daarin de diepte leren ervaren van die levende gemeenschap. Een gemeenschap, die ook voor jongeren zoveel kan betekenen in een verwarde samenleving, waar zoveel vragen, problemen en moeilijkheden op jongeren afkomen. Het meedoen in die gemeenschap leert jongeren een zinvolle bijdrage te leveren en daardoor kunnen jongeren ook worden opgescherpt, gemotiveerd en aangemoedigd om mee te bidden, om mee te lijden, om mee te doen, om elkaar tot een hand en een voet te zijn. Dat zij daarin mogen ervaren, dat er - als het goed is - in de gemeente een plaats is om geherbergd te worden, om er begrepen te worden, om er aandacht te krijgen, om er te mogen leven tot eer van God en dienst aan de naaste. En wat is er voor jong en oud nu nog beter, dan te leven voor de Grote Schepper aller dingen! Dat jongeren leren ervaren, dat ook God hen wil gebruiken in Zijn dienst. Dan heeft de gemeente voor jongeren iets te zeggen, ja zelfs heel veel te zeggen! Wanneer? Wanneer daar geluisterd wordt naar elkaar en vooral op de eerste plaats naar het Woord van God! Aan de voeten van het Woord vindt vanuit dat Woord geen confrontatie plaats tussen ouderen en jongeren, maar een ontmoeting. En wat doet wie ontmoeten? De opdracht doet elkaar ontmoeten! Een samen buigen wordt dat voor de Schrift, en vanuit de Schrift is er dan het Dabar (Woord en Daad-IPetr. 4 vers 8-11).

Diakonaat vóór jongeren

Een levende gemeente van Jezus Christus is ook een diakonale gemeente. De vraag is: Zien wij als diakonale gemeente om naar jongeren? Jongeren die te kort komen, zich bedreigd voelen, leven in de stress, het doemdenken van deze tijd. Onze werkloze jongeren; onze jongeren die zijn vastgelopen, geen perspectief meer hebben, relatieproblemen hebben; de alcohol- en drugsverslaafden, jongeren; onze jongeren ook, die balanceren op de rand van kerk en wereld, aan wie geen plaats wordt toegekend in de gemeente, of die zich er niet thuisvoelen, maar toch warmte nodig hebben, opvang, een plaats om geherbergd te worden. Ik denk aan de jongeren in militaire dienst, aan de geestelijk en lichamelijk gehandicapte jongeren, jongeren overzee, geteisterd door onderdrukking, honger, geweld, vervolging. Is ons hier de belevingswereld van jongeren genoegzaam bekend? Diakenen en gemeenteleden zijn geroepen om genoemde noden op te sporen en te signaleren. Maar tevens ook hulp te bieden, waar nodig en mogelijk samen met betrokkenen. Dat is naar mijn mening jongeren opzoeken op plaatsen waar zij te vinden zijn en elkaar ontmoeten. Dit alles vanuit de diakonale bewogenheid, zoals de Barmhartige Samaritaan met innerlijke ontferming bewogen was.

Het dienen vóór jongeren. We zullen ons dan wel hebben te realiseren wat dienen is. Het dienen als gemeente, als jong en oud! We zullen moeten leren wat dienen is, leren wat diakonale gemeente-zijn betekent en wat dat voor uitwerking heeft naar elkaar en wat dat voor elkaar betekent. Juist in deze tijd! Over de diepte en de breedte van het oog hebben voor elkaar in de gemeente en de betekenis van het dienen of de dienst in de gemeente zou ik graag willen verwijzen naar twee boeken hierover. Met betrekking tot het eerste is aan te bevelen het boek van dr. J. P. Versteeg met als titel: 'Oog voor elkaar' (Kok, Kampen). Ten aanzien van het tweede wijs ik graag op een boekje van prof. dr. J. H. Bavinck met als titel: 'Het raadsel van ons leven' (uitgave J. N. Voorhoeve, Den Haag).

In het oog hebben voor elkaar zijn wij allen betrokken. Zijn ook jongeren betrokken. Opdat ook zij in die weg mogen leren dienen voor elkaar en voor anderen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen