Reactie op 'Verklaring van overeenstemming' van wijk I van de Hervormde Gemeente Bennekom

Weleerwaarde en eerwaarde heren,

Naar aanleiding van het gestelde in uw schrijven d.d. 20 mei 1985 betreffende het Samen op Weg proces het navolgende:

In bovengenoemde schrijven verzoekt u ons vóór 1 augustus 1985 onze visie kenbaar te maken. Gezien de op handen zijnde vacanties van predikanten en ambtsdragers is deze datum niet erg gunstig gekozen voor een zo gewichtige zaak. Het gehele Samen op Weg proces komt ons voor als een zeer drammerige zaak.

Algemene opmerkingen over het Samen op Weg proces

1. Het geheel van de verklaringen van overeenstemming wordt erg vaag omschreven. Men kan er alle kanten mee uit, wat ons geenszins verwonderlijk overkomt. Het gehele proces kan niet anders samengevat worden dan een compromis. Het gehele volk moet mee kunnen komen en daarom zo ruim mogelijk omschreven.

2. In de reformatorische kerken komt het spreken vanuit het grondvlak der kerk; dit in tegenstelling tot de R.K. kerk. Reeds zijn verscheidene regelingen gemaakt voor gefedereerde gemeenten in een tussenorde, terwijl er reeds meerdere gemeenschappelijke synoden geweest zijn en nu mogen de kerkeraden hun beslissing geven. Dit komt erg drammerig over, terwijl er talloze gemeenten in het geheel niet aan toe zijn. Wat is nu de zin van het oordeel der kerkeraden? De honden blaffen wel, maar de karavaan trekt voort: of te wel de kerkeraden beslissen negatief, doch de synoden gaan rustig verder.

3. De grondregel voor dit proces was gekozen uit het Evangelie van Johannes hoofdstuk 17 'Opdat zij allen één zijn' etc. etc. Heeft de Heere Jezus dit alleen gesproken tot de leden van de Herv. Kerk en de Ger. Kerken (misschien ook nog tot de R.K. kerk en de Rem. Broederschap)? Waarom niet tot de Chr. Ger. Kerken, Geref. Gemeenten en dergelijke kerkgenootschappen? Als we dan één moeten zijn, waarom dan laatstgenoemde kerken niet?

4. In verschillende gemeenten bestaat reeds een federatief verband. Is dit ontstaan omdat men de opdracht tot één zijn verstond of werd men door economische redenen daartoe gedwongen? Voorwaar een groot verschil. Ons inziens is dit laatste het geval.

5. Er wordt dikwijls in de 'wij' vorm gesproken op een activistische toon, maar niet op een profetische toon 'Alzo zegt de Heere'... De werking van Gods Geest wordt gemist in de overeenstemming. Het gaat steeds van de mens uit en niet vanuit de Heere.

6. De geschiedenis van beide kerken is van geheel andere aard, terwijl ook de structuren van beide kerken geheel anders zijn.

7. Is het streven naar eenheid in de Heere Jezus Christus te organiseren of ontstaat deze spontaan zoals bijv. bij onze belij­ denisgeschriften? Is eenheid in de allereerste plaats niet het werk van het Woord en de Geest? Er dient wederkeer te zijn tot de levende God!

8. De basis is te smal. Nu zijn er in onze kerk gemeenten met verschillende modaliteiten, waar totaal geen samenwerking bestaat, laat staan eenheid. Ook Samen op Weg leeft niet op het grondvlak. In de toekomst wellicht 3 of 4 kerken in plaats van 2.

9. Verschillende onderdelen van de belijdenis komen niet ter sprake in het Samen op Weg proces; zoals de toepassing van het heil door de Heiligen Geest, de regering der kerk, de ambten en de leer der verkiezing.

10. Art. 32 van de Ned. Gel. Belijdenis 'Zo nemen wij dan alleen aan, hetgeen dienstig is om de eendrachtigheid en enigheid te voeden en te bewaren en alles te onderhouden in de gehoorzaamheid Gods, waartoe geëist worde de excommunicatie of de ban, die daar geschiedt waar de Woorde Gods, met hetgeen daaraan hangt. De eendracht kan alleen bestaan in de enigheid nl. in de enigheid des waren geloofs'.

In verband met het bovenstaande kan onze kerkeraad in gene dele instemmen met het huidige op gang zijnde Samen op Weg proces van hereniging van de Ned. Herv. Kerk en de Ger. Kerken in Nederland, laat staan met de voortgang er van.

Reacties per hoofdstuk Inleiding

Wij vragen ons juist af of we tot de overtuiging zijn gekomen dat het begaan van een gemeenschappelijke weg naar de toekomst mogelijk wordt. Moeten we elkaar niet veel meer vinden in het éne ware zaligmakende geloof in de Heere Jezus Christus, onze Enige Zaligmaker? In de Heere Jezus Christus, gewerkt door de Heilige Geest. Niet vanuit de praktijk komen we tot die eenheid, maar alleen in de weg van het Woord. Sola Scriptura. Niet door de theologie der revolutie, noch die van het Marxisme, noch door die van het activisme, noch door die van het feminisme etc. etc.

De vraag kan gesteld worden i.v.m. het feit dat onze tijd iets van ons vraagt of we ooit dan wel kerk zijn geweest. Of denkt men gezamenlijk dat wel te kunnen? Niet door kracht echter, noch door geweld, maar door Mijn Geest zal het geschieden. Alleen door terugkeer naar de Schriften zal er leven kunnen zijn. Heere wat wilt Gij, dat we doen zullen. Daarom hebben we terdege antwoorden voor de jeugd van onze tijd. Moeten we het antwoord aan deze tijd vanuit onze armoede dan schuldig blijven?

Die in Mij gelooft, heeft het leven! Zou de ware kerk ten onder kunnen gaan? Leert de geschiedenis van de kerk ons dit? Wanneer we Hem prijsgeven, geven we het Leven prijs. Dan is er verder geen fundament meer voor het leven der Kerk. Jezus Christus is gisteren en heden dezelfde, ja tot in alle eeuwigheid. Hij houdt Zijn Kerk in stand. Dat heeft de geschiedenis geleerd in de 16e eeuw en daarna en ook nu. Wie behoren tot de gelovigen? Zijn dit alle kerkgangers? Dat geloof verandert toch niet? Sola fide. Sola gratia.

II Gebleken overeenstemming

Volgens het concept moet onze generatie erkennen dat zij schuldig staan als we in gescheidenheid berusten. Geldt dit alleen t.o.v. de Ger. Kerken en kunnen we dan wel berusten t.o.v. de andere kerken der Afscheiding? Maar helaas wordt niet ingezien, de oorzaak van deze gescheidenheid het vele is dat beide kerken zich niet aan hun belijdenis houden. Ze zijn helaas meer één in ongehoorzaamheid aan hun belijdenis, dan één in gehoorzaamheid aan het belijden. Daarom past ons eerder verootmoediging, schuld belijden en terugkeer tot het Woord en de belijdenis, dan deze geforceerde eenheid.

Waarin wij samenstemmen

a. Het is maar hoe wij spreken over de rechtvaardiging. Belijden wij deze als een voldongen feit of als een heilsfeit, dat zich eenmaal voor het eerst en daarna telkens weer opnieuw door de Heilige Geest in ons leven dient te voltrekken. Behoort het standpunt niet te zijn: Onze ellende en onze schuld, waarin wij samen één zijn. Zo spreekt ook Paulus toch, wanneer hij zegt dat er geen onderscheid is tussen Jood en Griek. Maar dan ook één Weg tot behoud: door het geloof in Hem. Die ons van de Vader gegeven is tot verzoening, gerechtigheid en leven. We tekenen dus tegen deze formulering (onderhorige) ernstig bezwaar aan. De toepassing van het heil; de persoonlijke bekering en het deel krijgen aan Christus' gerechtigheid door Woord en Geest worden hier gemist. Zo als het nu gezegd wordt blijft de deur wijd openstaan voor diepgaand verschil van inzicht.

b. Maar het gaat toch niet om het handhaven van onze eigen 'aardigheden'? Het ene geloof en de ene Zaligmaker door het ene Woord en de ene (eenmakende) Geest schenkt eenheid en uniformiteit aan het leven van de kerk. Vanuit deze eenheid en uniformiteit worden wij geroepen allerlei dwaling te veroordelen.

c. Al de Schrift is van God ingegeven en is nuttig tot lering, tot wederlegging, tot verbetering, tot onderwijzing, die in de rechtvaardigheid is; opdat de mens Gods volmaakt zij, tot alle goed werk volmaakt toegerust (2 Tim. 3 : 16 en 17). Daarom volstrekt normatief voor leer en leven.

Is alleen het lidmaat zijn van een kerk voldoende voor de zaligheid? Er wordt vanuit gegaan dat alle leden van beide kerken wel belijden de rechtvaardiging van de zondaar, alleen door genade. De praktijk bewijst anders. Zo men dit niet belijdt, moet de tucht uitgeoefend worden. Of denkt men, laat maar. 'Daar is geen beginnen aan.' De waarheid dient gehandhaafd te worden boven de eenheid der gedachten. Ook in onze kerkorde (art. 10) wordt er over gesproken, maar wat is de ervaring? Heeft de Heere Jezus het niet gezegd 'Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven'?

d. Wordt in de zending van de wereldkerk nog wel de Waarheid gebracht? Of is het nagenoeg allemaal activisme? De Waarheid, Gods Woord, mag niet horig gemaakt worden aan de publieke opinie. Ook in de huidige problematiek moet de Bijbel uiteindelijk het laatste en enige Woord hebben. De kerk heeft zonder de Schriften geen fundament en zonder de Schrift zou er zelfs geen kerk zijn. De kerk is er krachtens het verbond Gods, maar ook binnen het verbond gaat het om bekering en het voortbrengen van vruchten, die aan de bekering beantwoorden. In de prediking klopt het hart van de kerk. Waar de prediking verschraalt, schrompelt de gemeente ineen. Het bestaan van de mens en wereld moet worden doorgelicht vanuit het Woord. De kerk is door de eeuwen heen belijdende kerk geweest, waarin het Woord de norm was en de belijdenis spreekregel der kerk. Samen met de verkondiging, diaconaat, catechese en pastoraat is ook het apostolaat een wezenlijke taak van de kerk. Het apostolaat is echter zo veranderd, dat het getuigenis niet meer uniek-apostolisch is.

Concrete punten uit de opdracht Kerkelijke tucht

De verantwoordelijkheid voor de prediking ligt bij de ambtsdragers en niet bij de gemeente (art. 30N.G.B.). Niet wat vandaag toelaatbaar is, is morgen norm, maar alleen de Heilige Schrift is norm, ook voor de tucht. Niet de politiek of het Marxisme op de kansel. Ook heeft de kerk niet de overheid voor te schrijven wat ze doet, maar de Kerk heeft haar aan te spreken zo zij niet handelt naar de Schriften. Concreet gemaakt: Is het horizontale alleen het concrete? Is in het leven der gelovigen niet allermeest concreet de gemeenschap, die ervaren mag worden met de Heere hun God? Blijkbaar stelt het Samen op Weg proces alleen het horizontale concreet.

Pluraliteit

Er kunnen wel verschillende wegen zijn in het geloofsleven, maar er zijn altijd wegen in het geloofsleven die elkaar kruisen (heilsorde). Pluriformiteit kan niet worden erkend vanuit de moderne mondigheidsidee, waarin ieder recht heeft op een eigen plaats, eigen mening of eigen inbreng. Wil men vanuit de Ger. Kerken niet te veel aan op huisgemeenten?

Geboorteleden

Deze orde aanhouden zoals in onze kerk, waar men ook in pastorale zin met deze leden bemoeienis heeft.

Verhouding plaatselijke gemeenten en landelijke kerk

De oecumene kan niet gebaseerd zijn op compromissen, maar op het geestelijk onderscheiden van wat geestelijk verbindt en van wat geestelijk scheidt. De Synode dient echter geen paus te zijn over de plaatselijke gemeente.

De kerk heeft tot de overheid te spreken naar Gods Woord. Dit spreken dient niet politiek geladen te zijn maar alzo zegt de Heere... Dan alleen kunnen we zegen verwachten van de kerk t.a.v. de overheid.

Conclusie

Er zijn teveel verschillen in het spreken, denken en belijden van beide kerken, vooral in de praktijk, zodat we om des Woords wil onder deze omstandigheden niet samen kunnen gaan. Ons past echter diepe schuldbelijdenis omdat we het verbond hebben gebroken, naar zijn inhoud en ook - historisch - in zijn eenheid. Beide kerken zijn in grofe mate ontzonken aan Schrift en belijdenis. Zo zijn er nog vele dingen, welke zo zij elk bijzonder geschreven werden, wij achten dat ook de wereld de geschreven dingen niet zou bevatten.

Een ding zal u echter duidelijk zijn, dat onze kerkeraad unaniem besloten heeft, om een en ander negatief te considereren. Onze deze omstandigheden mag in geen geval het Samen op Weg proces voortgezet worden.

U Gods zegen toewensend op uw arbeid verblijven wij,

hoogachtend, namens de kerkeraad,

w.g. ds. R. A. Grisnigt, praees

w.g. J. Threels, scriba

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen