Een nieuw gedenkboek van de GZB

Vorig jaar herdachten de Christelijk Gereformeerden 150 jaar Afscheiding; in 1986 vieren de Gereformeerden het eeuwfeest van de Doleantie. Beide herdenkingen geven aanleiding tot uitgave van een aantal geschriften. Het lijkt erop dat de Hervormden bij deze feestelijkheden alleen toekijken, misschien zelfs enigszins gegeneerd over wat zich in de vorige eeuw heeft afgespeeld.

Toch is met name het jaar 1886 het beginpunt van een nieuwe periode in de geschiedenis van de Hervormde Kerk. En in het bijzonder geldt dit wel voor de Hervormd-Gereformeerden. Na de uittocht van de Kuyperianen achtergebleven in de Hervormde Kerk, beroofd van hun organisaties, sloten de Hervormd gebleven Gereformeerden, voorzover niet georganiseerd in de Confessionele Vereniging, zich na enkele jaren aaneen in nieuwe verbanden: eerst 'Voetius' (de studenten aan de theologische faculteit in Utrecht), toen de Gereformeerde Zendingsbond, en tenslotte, twintig jaar na de Doleantie, de 'Bond tot Vrijmaking', later 'Gereformeerde Bond'.

De geschiedenis van de Hervormd-Gereformeerde groepering en van zijn organisaties is nog niet geschreven, al is in verschillende gedenkboeken, laatstelijk in 'Delen of Helen' van ir. Van der Graaf, wel veel materiaal bijeengebracht. Het was merkwaardigerwijs een Indonesisch initiatief dat de stoot gaf om in deze leemte tenminste gedeeltelijk te voorzien. De Indonesische kerken gaven enkele jaren geleden te kennen, dat zij er prijs op zouden stellen kennis te nemen van de documenten betreffende hun geschiedenis, dus betreffende de Nederlandse zending in Indonesië. Deze documenten bevinden zich in Nederlandse archieven en zijn in het Nederlands gesteld. Ze zouden dus moeten worden bewerkt en vertaald.

In gevolge van dit verzoek van de Indonesische kerken gaven de drie grote zendingsorganisaties in Nederland, waaronder de GZB, aan dr. Th. van den End de opdracht om een uitgave van de documenten betreffende de geschiedenis van de zending in Indonesië te verzorgen. Omdat dr. Van den End verbonden was aan de GZB, lag het voor de hand dat de geschiedenis van de GZB-zending op Celebes het eerst aan de beurt zou komen. Het resultaat van deze arbeid is thans bijna gereed: in juli zal D.V. het boek verschijnen en op de zendingsdag, 1 augustus a.s., zal het worden geïntroduceerd. Over ongeveer een jaar zal de Indonesische vertaling het licht zien, zodat dan ook de Torajakerk van het boek zal kunnen kennisnemen.

Overeenkomstig de wens van de Indonesische kerken is geen beschrijving gegeven van de zendingsgeschiedenis, maar bevat het boek de authentieke documenten uit het archief, in totaal ongeveer 250. Zo is de Torajakerk, wanneer zij kennis wil nemen van haar verleden, niet aangewezen op een visie-door-Nederlandsebril, maar kan zij zelf de originele teksten bestuderen en op grond daarvan zèlf haar geschiedenis schrijven. Wel zijn de documenten voorzien van uitgebreide toelichtingen en aantekeningen.

We behoeven bij de signalering van dit boek niet alleep te denken aan de Torajakerk. Het betekent ook een wetenschappelijke bewerking van een stuk geschiedenis van de Hervormd-Gereformeerde groepering in Nederland, gezien vanuit de hoek van de zending weliswaar, maar juist daarom een theologisch en organisatorisch niet onbelangrijk stuk. Het is te hopen dat velen van deze uitgave kennis nemen, en zich niet laten afschrikken door de omvang (800 pp.). Ze is zeer leesbaar want de zendelingen wisten onderhoudend te schrijven! Het is ook te hopen dat deze publicatie gevolgd wordt door andere beschrijvingen van de geschiedenis der Hervormd-Gereformeerden. Te denken valt aan de periode 1886-1906, de periode tussen Doleantie en oprichting van de Gereformeerde Bond, de geschiedenis van de Gereformeerde Bond zelf, van de verwante organisaties en vooral ook aan de theologische en geestelijke geschiedenis van de Hervormd-Gereformeerde groepering. Het begin is er, moge het belangstelling en navolging vinden.

P. Koeman, voorzitter GZB

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen