Ouders als onderwijzers (4)

4. WAT MOET ONDERWEZEN WOR­DEN

Leerstof

Het schoolonderwijs kent een leerplan. Tegenwoordig heet dat wat uitgebreider 'schoolwerkplan'. De leerkrachten mogen niet zomaar naar eigen goeddunken werken. Een leerplan bewaart het onderwijs voor eenzijdigheden of voor overheersing van partikuliere liefhebberijen van meester en juf. Ook het onderwijs waartoe u middels de Heere geroepen bent, kent zo'n plan waarin de leerstof vervat is. De derde doopvraag formuleert de leerstofinhoud als 'de voorzeide leer'. Al wat u geboden bent uw kinderen te onderwijzen heet 'de voorzeide leer', dat wil zeggen de voornoemde, de eerder genoemde leer. Deze leerstof wordt (eerder) genoemd in de tweede doopvraag: de leer die in het Oude en Nieuwe Testament en in de Artikelen des Christelijken geloofs begrepen en in de christelijke kerk alhier geleerd wordt. Deze leerstof voert de hoge pretentie 'de waarachtige en volkomen leer der zaligheid' te zijn. Voorwaar geen geringe zaak!

De leerstofinhouden bij het schoolonderwijs wisselen gedurig. Het schoolwerkplan moet steeds bijgewerkt, bijgesteld en verder ontwikkeld worden. Wat een wijzigingen! Wat een voortdurende veranderingen! U moet het schoolwerk van uw kind eens vergelijken met wat u in vroeger jaren dagelijks kreeg voorgeschoteld. Ondanks al deze veranderingen, bleven bepaalde grondprincipes hetzelfde, immers 1 plus 1 is 2 gold ook reeds in uw jeugdjaren.

Het leerplan dat u bij de heilige doop hebt ondertekend blijft echter geheel en al ongewijzigd. Daarin ligt een historische kontinuïteit; van geslacht tot geslacht bleef de waarachtige en volkomen leer der zaligheid onveranderd.

Wat uw grootvader nodig had om welgetroost te leven en zalig te sterven geldt onverminderd voor u en uw kinderen. De werk-en aanbiedingsvormen mogen dan gewijzigd zijn, de inhoud blijft echter gedurig dezelfde.

Wat moet onderwezen worden...?

De inhoud van de boeken van het Oude en Nieuwe Testament. Het reformatorisch devies 'Sola Scriptura'(alleen de Schrift) geldt onverkort ten aanzien van de inhoud van ons huisonderwijs. Daarnaast is niet minder van gelding het eveneens onvervalst gereformeerde uitgangspunt 'Tota Scriptura' (geheel de Schrift). Niet slechts die zaken en gedeelten die ons ouders liggen en aanspreken, geheel de Schrift!

U zegt: De bijbel bevat zoveel stof. Er staat zoveel in. Ja zeker, Gods Woord bevat een onuitputtelijke schat, een niet te waarderen rijkdom. Het is immers Gods woord.

Waar moet u beginnen? Waar eindigen? De Schrift is een zee om uit te drinken, een mer a boire. Toch geeft ons leerplan aanzetten om de inhoud van de Heilige Schrift te ordenen. Ook de Schrift kent orde. De Heere is een God van orde. Met klem zij gezegd dat wij de leer der Schriften niet hebben te systematiseren of te schematiseren. Laat God God zijn! Het gevaar is levensgroot dat wij onze bijbelse leerstof doodknellen binnen een dor, logisch systeem. Ook ons onderwijs heeft alles te maken met 'de religie van het belijden'. De bijbelse leerstof is ten principale een zaak van het hart, het is levende stof. Nochtans reikt de derde doopvraag ons hulpmiddelen aan om de veelheid en de eenheid van Gods Woord te ordenen. Zij spreekt over de 'Artikelen des christelijken geloofs'. In deze geloofssymbolen wordt de Schrift kort begrepen. Aan de hand van deze belijdende(!) ordening mogen wij onze kinderen onderrichten. Gehoorzaam luisterend, zeggen wij na wat de confessie ons voorzegt als echo van het Woord.

Leerplan

Zullen we samen eens de grond- en hoofdlijnen nalopen die wij in ons leerplan aantreffen? Laat ons dan maar beginnen waar de Heere God zelf begon.

We vertellen onze kinderen hun afkomst. Zeer goed geschapen. Voortgekomen uit Gods handen. Tot leven geademd door de Allerhoogste. Oorspronkelijk paradijsbewoners. Gesteld boven de engelen. Kroonjuwelen van Gods schepping. Ten aanzijn geroepen om God drieënig te loven en te prijzen, en dat voor eeuwig.

De gouden lijn verdonkert. De weg lijkt dood te lopen. Ten dage als gij daarvan eet, zult gij de dood sterven... en zij aten. Paradise lost! De paradijspoorten vielen in het slot. Voorgoed. Bewoners gewofden van het land van schaduwen des doods waar welig de dorens en de distels tieren.

We gaan niet verloren, we liggen, we zijn verloren. Allerhande ellendigheid, ja de verdoemenis zelve onderworpen, mijn kind. Jij en ik. Samen afgeweken en onnut geworden. Hopeloos! Uitzichtloos! Geen doen aan!

Sombere woorden vragen om sobere woorden. Behandel uw kind eerlijk. Bombastische taal verhult slechts de dodelijke val!

'k Zie in de duisternis een gouden lijn lopen, mijn kind; de Eeuwige heeft in Zijn soeverein welbehagen een weg ter ontkoming bereid voor Zijn Kerk. Zullen we zingen? Door U, door U alleen om het eeuwig welbehagen...

De Messias komt. Het heil daagt. Vertel uw kinderen van die beloofde Verlosser. Verhaal hen in eenvoudige woorden Israels uitzien en verlangen dat spreekt uit haar geschiedenis. 'Och dat Gij de hemelen scheurdet...'

Volheid des tijds. De maat van Gods liefdesgeduld is vol. Immanuël: God met ons. Jezus wordt geboren. Het Woord wordt vlees. Tastbaar en zichtbaar. Vertel uw kinderen hoe hij gepredikt heeft. De tekenen van het Messiaanse Rijk heeft opgericht. Hoe hij geleden heeft, gestorven is, en begraven. Ik voor u daar gij anders de eeuwige dood sterven moest. Spel hen die ene Naam voor. 't Zijn slechts vijf letters, nochtans ligt deze Naam de volkomen zaligheid voor verloren zondaren: Jezus!

Vertel hen dat God Zijn Geest heeft uitgestort. En dat niet met mate. De Geest die in alle waarheid leidt. De Geest die leert bidden met onuitsprekelijke verzuchtingen. De Geest die bij machte is om hen wat zij in Christus hebben(!) ook aan hen toe te passen.

Onthoud hen het geheim der zahgheid niet; wat bij de mensen onmogelijk is, is mogelijk bij God. Geef hen de paradox door die vader niet begrijpt en moeder niet bevat: honderd procent genade en toch honderd procent verantwoordelijk, uitgedrukt in de bijbelse grondwoorden: wedergeboorte en bekering.

Vertel hen 'de vruchten der bekering waardig'. Het leven der heiligmaking. Het nieuwe christenleven waarin de mens met zijn begeerlijkheden dagelijks gekruisigd wordt. De strijd tussen vlees en Geest, oude en nieuwe mens. Ik ellendig mens..., maar ik dank God door Jezus Christus.

Orthodoxie en orthopraxie. Moeilijke en mooie woorden. Leerstof is ook levensstof. De leer heeft alles te maken met het leven. Godsdienstonderwijs is godsdienstoefening. Oefening tot de dood toe. Leefstijl en ethiek. Juist in onze dagen waarin de geest uit de afgrond onze kinderen infiltreert en vergiftigt heeft het apostolisch vermaan te klinken: gij geheel anders!

Ethiek: omgaan met elkaar, geldbesteding, ontspanning, kleding, woordgebruik, en niet te vergeten sexualiteit. Wie licht hen voor? De collega-pubers geheimzinnig gniffelend verscholen in een winkelportiek? Neen toch! Wie geeft de norm, de maat aan? De meute? 'Men'? Gij vader, gij moeder...

Zondag onderwijsdag

Wanneer heeft deze 'education permanente' plaats? Elke dag, de tijden en gelegenheden uitkopende, toch geldt de zondag als dag bij uitnemendheid om u op dit onderwijs toe te leggen.De scholen zijn gesloten, onze schooldeuren gaan wagenwijd open. De zondag is een heilige, apart gezette dag om met onze kinderen bezig te zijn in 'de dingen des Vaders'. Laat er op deze bijzondere onderwijsdag geen absenten zijn op uw gezinsschool. Zondag; samen opgaan naar het 'leerhuis', de kerk. Samen nabespreking houden. Samen zingen. Samen bidden . Samen onderwezen worden.

Naar uw vermogen

Eén klein tussenzinnetje uit uw benoemingsakte willen we tenslotte onderstrepen. 'Naar uw vermogen'. Want wees eerlijk, wie is tot deze dingen bekwaam.' Vader niet en moeder niet. 'Hij weet wat van Zijn maaksel zij te wachten! Daarom, naar uw vermogen. Onderwijzen met de gaven en talenten die de Heere u geschonken heeft. U hoeft niet te kunnen vertellen als de juf op school. Naar uw vermogen. Wees uzelf, wees eerlijk en oprecht. Naar uw vermogen. Durf te zeggen: dat weet mama niet. Laat het wonder voor u ook een wonder mogen zijn. En weet: wie wijsheid ontbreekt dat hij ze van God begere, die mildelijk geeft en niet verwijt.

'k Ben me ervan bewust dat er nog vele zaken te noemen zijn. Vult u ze zelf aan. Wees ermee bezig in diepe afhankelijkheid van Hem die u bij de doop heeft aangesteld. Plantende vaders, zaaiende moeders, natmakende grootouders het is de grote Landman die de wasdom geeft.

Blijft gij op Hem betrouwen
Dan zult gij op uw beê
't Kroost van uw kroost
aanschouwen In Israël zij vree.

Zolang de zon er is, zal zijn Naam voortgeplant worden van geslacht tot geslacht.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen