Boekbespreking

K. Exalto, Binnen of buiten. Over de uitverkiezing, 64 blz., ƒ 9, 90, De Groot Goudriaan, Kampen, 1984.

In de serie 'Pasmunt' schreef drs. K. Exalto dit deeltje. Op de achterflap zegt de uitgever, dat deze reeks beoogt in kleine boekjes vanuit de schatten van de reformatie te spreken over actuele zaken. Naar ons oordeel is deze opzet met het geschrift van Exalto bijzonder goed geslaagd.

Na een inleiding, waarin de auteur de sfeer rondom dit onderwerp tekent en tevens zijn orde van behandeling aankondigt, komen wij bij de bijbelse grondlijnen. Wij zien de gegevens van het Oude en Nieuwe Testament uiteengezet. Natuurlijk moet u hier geen details verwachten. Alleen de hoofdlijnen krijgt u geschetst. Wie meer verlangt moet naar andere werken grijpen. Vervolgens horen wij de les der geschiedenis. De auteur voert ons mee naar Augustinus, Luther en de belijdenisgeschriften. Daartegenover wordt beschreven het standpunt van Pelagius en enkele synodale rapporten. Wanneer u belangstelt in diepgaande uiteenzettingen zult u teleurgesteld worden, maar wanneer u hoofdwegen zoekt, kunt u hier uitnemend terecht. Vooral voor diegenen onder ons, die maar weinig tijd hebben, zal de toelichting vruchtbaar zijn. Het boekje eindigt met de praktijk van de leer der verkiezing. Wie geen vreemde in theologisch Nederland is, weet, dat vele gemeenteleden worstelen met het probleem van de uitverkiezing.

Het wordt ons met de jaren duidelijker, dat hier een misvatting aan ten grondslag ligt. Vaak ligt het aan gebrek aan heldere Schriftkennis; om niet te zeggen aan vertekening van dit probleem door middel van de prediking. De auteur wijst eenzijdigheid van de hand, maar evenzeer oppervlakkigheid. Het is immers te ontkennen, dat velen ternauwernood een weg weten met dit stuk en daarom er maar een slag naar slaan. De schrijver weet op klare manier de enige goede weg aan te geven. Naar onze overtuiging zal de bestudering van dit boekje er toe bijdragen onkunde aangaande de uitverkiezing te bestrijden, maar evenzeer eerbied te kweken voor dit dogmatisch probleem.

Vraagt u ons, wat één van de grootste kwaliteiten is van dit werkje, dan willen wij onmiddellijk noemen de heldere toon waarin alles staat. Exalto beschikt over het vermogen de dingen doorzichtig te maken. Geen quasi-geleerde uiteenzettingen, moeilijke woorden - neen, alles even transparant. 't Zou kunnen zijn dat u na lezing meent met dit dogma klaar te zijn, maar dan hebt u het mis. Didaktische klaarheid betekent nog niet altijd innerlijke verworvenheid. Dat is ook reeds door de schrijver voorvoeld, want de pastorale onderwijzing ontbreekt geenszins. Alle intellectuele bezwaren en levensvragen beantwoordt hij niet, maar wel de voornaamste. Op dit punt kan zijn betoog voor velen tot steun zijn. Hoewel geen namen worden genoemd, is toch wel duidelijk dat de stellingname van de auteur bepaald niet ligt aan de zijde van hen die het welmenend aanbod van genade bestrijden. Hij ontrafelt ook hun ideeën en brengt naar voren het standpunt der reformatoren.

Kortom - wij zouden niet weten wat in dit geschrift nu eigenlijk gemist wordt. Het is alleen onze wens, dat Exalto hetgeen hij brengt nog eens over zou doen, maar dan in extenso. Bij voorkeur met een pastoraal aanhangsel. Wij menen dat hier levende vragen uitnemende beantwoording zouden kunnen vinden. Ja, wij menen zelfs dat de schrijver het vermogen bezit een geloofsleer te schrijven, die bij uitstek op vragen zou ingaan van onze richting. Zijn voorgaande publicaties stellen hem daartoe in staat. Juist omdat in onze gemeente vele misvattingen op dit stuk voortwoekeren zou verheldering in deze zo dienstig zijn. Wij bedoelen met name een pastoraal toegespitste dogmatiek.

Wij achten dit boekje uitnemend geschikt voor belangstellende gemeenteleden, niet minder ook voor predikanten, die dit onderwerp eens aan de orde willen stellen. Rustige kennisname van dit betoog zal veel geloofszwarigheid doen opklaren en moed schenken tot gelovige overgave aan Christus.

Het leert u denken. Het geeft correctie in dwaling. Troost in verlegenheid en zicht in duisternis.

A. V. Br.

Ir. J. van der Graaf, De baat gaat voor de kost uit, overweging voor jongeren. Kampen 1984, 107 pag., ƒ 12, 90.

'Door kruis en opstanding is de zegen op voorhand verzekerd.' Zij zijn het rustpunt van het hart. En van daaruit wordt het leven van de christen geleefd.

Met deze korte omschrijving is de inhoud van het boekje aan te geven, dat ir. J. van der Graaf schreef en dat hij de zinvolle titel meegaf: 'De baat gaat voor de kost uit'; 22 overdenkingen van Schriftwoorden, overwegingen voor jonge­ren. Zij zijn voor een deel als weekopeningen uitgesproken, toen de schrijver nog werkzaam was als leraar bij het voortgezet onderwijs. Tevens zijn in dit boekje een aantal korte toespraken gebundeld, die voor de NCRV-microfoon zijn uitgesproken.

Ik wens het graag in handen van onze jongeren. Zij zullen het dankbaar gebruiken, 's Avonds voor het slapen gaan. Om stil te worden tot God, tot zichzelf in te keren, 's levens bestemming te overdenken. Tien minuten 'gevulde' stilte. Tevens zal dit boekje voor onze jongeren een goede wegwijzer zijn bij de behandeling van bepaalde thema's op hun jeugdverenigingen. Het bevat een aantal kernen van de Bijbelse boodschap, die met een grote rijkdom van sprekende (voor-)beelden worden ontvouwd. En bovendien is daar dan de afwisseling van de foto's, waarin de thema's van de overdenkingen in beeld zijn gebracht.

Ik beveel dit mooie boekwerkje van de hand van dhr. Van der Graaf graag bij u aan. Een mooi verjaardagscadeautje, waarmee jongeren elkaar blij kunnen maken. De prijs ligt binnen ieders bereik. Het boekje telt 107 pagina's. Hartelijk aanbevolen.

C. den Boer (B)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen