Iets over milieuverontreiniging

De Bijbel

Als we de vraag stellen wat God in Zijn Woord ten aanzien van de ouderen van ons wil, kan ik geen ander antwoord vinden dan: het gebod Hij wil dat we de ouders eren. We moeten ons licht ontsteken aan het vijfde gebod. In de geboden ligt het leven, de geboden zoals ze door Christus vervuld zijn. En de Tien Geboden worden niet gekarakteriseerd door de economie van mensen, maar door de heilseconomie die God heeft voor het mensenleven in alle fasen, zowel de eerste als de laatste.

De Bijbel leert dat het leven samenleven is van allen met allen. En de oudere gaat voor de jongere. Die oudere is allereerst de vader. Die vader heeft in Israël een opdracht. En wel een priesterlijke. Hij is de vertegenwoordiger van de Heere in zijn kring. Leeft hij, als rechtvaardige, met de Heere dan gaat hij voor in trouw en verwerft hij inzicht. De aartsvaders waren priesters in hun gezin. Later werden priesters ook wel vader genoemd. Vader gaat zijn gezin voor in de dienst des Heeren, Joz. 24. Bij het pascha antwoordt hij op de vraag van de zoon wat dit voor een nacht anders dan de andere nachten, is. Hij is de goël in tijden van nood en benauwenis, de beschermer en verlosser (Lev. 25, 47 Ruth, Jer. 32 : 6). Dat is zijn betekenis, zijn eer.

Als we ons de grote verantwoordelijkheid van de vader goed voorstellen, gaan we de zin van het vijfde gebod verstaan. Het vraagt om de erkenning van deze eer. Niet alleen voor de vader, maar ook voor de moeder. Ook de moeder wordt in Israël geëerd al staat ze onder de voogdij van de man. Zie ook Ex. 21 : 15v en niet te vergeten Lev. 19 : 3. Het valt op dat de vader en moeder zoveel nadruk krijgen in een tijd dat de stam nog zo grote betekenis had. Dat wijdere verband wordt in de wet echter niet genoemd, wel de vader en de moeder. Dat leert ons dat ouders en kinderen, het gezin, gezien werd als de cel van het Israëlitische volksleven. De eer van de ouders ziet dus op de belangrijke plaats die ze in de gemeenschap innemen. En dan gaat het niet alleen om oude vaders en moeders die door getrouwde kinderen, zelf vaders en moeders, niet vergeten moeten worden, maar verzorgd, het gaat niet alleen om hen, maar het is een gebod voor alle kinderen. En niet voor niets want ook dit gebod wordt gemakkelijk vergeten en vertreden en moet bij herhahng duidelijk worden gesteld.

Eer

Wat vraagt het vijfde gebod? Eer.

Waarom staat er niet dat we ze moeten liefhebben? Omdat in het woord iets anders doorklinkt dan in het woord liefde. De ouders mogen een afglans van de eer des HEEREN dragen en daarom is aan hun kinderen in de eerste plaats eer geboden.

Luther legt dat ook in zijn grote Catechismus uit: Liefde wordt ons geboden tegenover onze naasten, ook tegenover onze broers en zusters geboden, maar tegenover onze ouders een bijzondere soort liefde. Want het is hoger. Eren is meer dan liefhebben. Eren omvat meer dan liefde. Het is liefde-plus. Liefde plus respect, ootmoed, ingetogenheid, eerbied, als jegens een Majesteit. We moeten onze ouders voor alles waarderen en hoog houden, zegt hij, als de hoogste schat op aarde. Dat is helemaal bijbels.

Het eren van de ouders slaat in het teken van de eer van God en de jongere generatie is daaraan gehouden. Ook als ouders wel eens 'te ver gaan'. Men zal dan liever zwijgen en toegeven, men moet met lijf en goed helpen als de ouders oud en gebrekkig worden. Dat moet met ootmoed en eerbied geschieden als voor God gedaan. Typisch is dat Luther, hoewel hij leert dat de ouders op grond van ervaring en kennis moeten worden geëerd, laat uitkomen dat de jongeren verstandig, zwijgzaam en geduldig moeten zijn als de ouders te nadrukkelijk aanwezig zijn. Het generatieconflict zit stilzwijgend in de vooronderstellingen van het gebod, al heeft het bij lange na niet het karakter van het conflict van het industriële tijdperk dat de ouderdom veracht en minderwaardig maakt en alleen maar de oplossing 'hoe jonger hoe beter' kent.

Luther denkt echter aan een liefde vol goede zorg, een liefde met wijsheid en geduld; ook als de ouderen te veel aan het verleden vast zitten en op verouderde inzichten oktrooi vragen. Dat de jongere generatie een gebod nodig heeft, is duidelijk genoeg, want wijsheid en geduld verliezen zij juist heel snel.

Heilige traditie

In de bijbel zijn de vaders de overdragers van de heilige traditie. De jongeren vragen, de vaderen antwoorden als hun gevraagd wordt naar wijsheid, de leiding van God in de geschiedenis van het volk, maar ook naar de werken van de vaderen, hun gehoorzaamheid en trouw. Want wat eertijds geschiedde, heeft zonder meer betekenis voor het heden. Het geloof van de Vaderen wijst ook aan het jongste geslacht de goede weg. In het vragen van de jeugd naar, deze dingen, eren ze de ouders. En daarbij is de weg van God met Zijn volk, het heil des Heeren voor de wereld in het geding. Hoe zullen jongeren de weg vinden als de ouderen de vragen niet beantwoorden? Dan zullen ook de vragen wegblijven.

De eer van de ouders krijgt op deze wijze een diepe historische dimensie. Het gaat niet om twee mensen op zich, maar ze staan in de rij van de generaties die voor het oog van degene die terugschouwt een steeds hogere waarde kunnen vertegenwoordigen.

En dat geldt met name het leven van de aartsvaders. Niet voor niets is hun leven zo uitvoerig verteld. We moeten de ouden van nu en weleer eren door hen te horen. De ervaringen van het volk Gods verliezen nimmer hun waarde. Waar de geschiedenis niet meer gekend wordt, raken de geslachten van elkaar los. Daar raakt de eer zoek. Als we horen naar hun verhalen komt de eer mee.

Die is een ware zoon van het volk die zich door de vader eer te geven schikt in de historische ordening van de geslachten in een rij die draagster is van de Godsopenbaring en van het geloof. Zo krijgt ook de uitdrukking 'God der vaderen' betekenis. God heeft zich met hen verbonden. Ja in Hem wortelt het geslacht, bij deze God is het geborgen.

Zo wordt door de vader verteld van de aartsvaders, van de roeping en verkiezing, van de leiding en beproeving, van hun reizen en het komen in het beloofde land. Ook de toevoeging bij het vijfde gebod duidelijk. Het eerste gebod met een belofte. Wonen in het land van belofte, het beloofde land. En dat land is dan een teken. Teken van Gods gunst, een teken waaraan gericht en genade openbaar wordt, gehoorzaamheid en ongehoorzaamheid. De ongehoorzame zal niet in het land blijven. Het land is van elementaire betekenis voor het Israëlitische levensgevoel. Het is gegeven als teken van de trouw aan het verbond. Het is het land der levenden. En de eerbied voor de ouders waarborgt de stabiliteit in het land.

De belofte behelst niet zozeer uiterlijk geluk en welbevinden, veel meer is de blijven­

(...)

Ook de bergbossen in het Alpengebied verionen sterke achteruitgang. Dit is aanleiding tot grote zorg vanwege het toenemende lawinegevaar. Bijna 24 eeuwen lang doorstond de Acropolis van Athene met z'n prachtige beelden de tand des tijds. De laatste tientallen jaren takelt deze onbetaalbare kulturele erfenis van de oude Grieken zienderogen af. In geheel Europa zijn er tal van voorbeelden te vinden van dergelijke verminkingen. De Sint Jans-Kathedraal staat voortdurend in de stijgers om de schade door luchtverontreiniging te herstellen. De gebrandschilderde ramen - zoals de Goudse Glazen - verliezen hun kleur en waarde. Ook carillons en dergelijke zijn uiterst kwestbaar. De Hemonyklokken in de Utrechtse Dom behoorden tot de zuiverste carillons van ons land. Nog in 1951 bleken deze 17de eeuwse klokken bij uitgebreide klankenanalyse volkomen zuiver. In 1974 waren ze vals en nog steeds worden ze valser. De schade door verzuring dringt zelfs door tot onze archieven. Daar worden waardevolle en unieke documenten het slachtoffer. Deze intrieste opsomming zou verder uit te breiden zijn.

Maatregelen vereist!

Als we in Europa op dezelfde voet doorgaan met het gebruik van steenkool, aardolie, aardgas en bruinkool, verbrandingsprocessen met hoge temperatuur en de huidige toepassing van de bio-industrie, zal de verzuring van ons milieu steeds erger worden. Maatregelen zijn een harde noodzaak voor onze toekomst. Dit artikeltje zou te lang worden als we de noodzakelijke maatregelen gingen uitwerken. Daarom sommen we er een aantal op. De verzuring van bodem en oppervlaktewater kunnen we tijdelijk tegengaan door toevoeging van kalk als "zuurbuffer". Belangrijker is ervoor te zorgen dat er minder verzurende stoffen in de lucht komen: bestrijding aan de bron. De Nederlandse regering streeft ernaar, de totale zure neerslag in ons land vóór het jaar 2000 terug te brengen tot minder dan de helft van het niveau in 1980. Het betreft een internationaal probleem. Dat vraagt internationale oplossingen in E.G. verband en wereldwijd.'

Ook Seldenrijk attendeert op het ambt van rentmeester. Goed beheren van de aarde is tot glorie van God, onze Schepper. Een andere auteur in dit blad wijst in dit kader op de betekenis van milieuorganisaties, zij het ook dat motivatie en doelstelling nogal eens verschillen van wat christenen op grond van het bijbels getuigenis beogen. Maar dat neemt hun betekenis gezien het vele goede werk dat door vele deskundigen wordt verricht niet weg.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen