Kerk in de Jordaan mag openblijven

Verrassende wending

Het goede nieuws ging al door-de-weeks als een lopend vuurtje door de gemeente: de kerk kan open blijven! 's Zondags werd het officieel medegedeeld: de provinciale commissie voor bezwaren en geschillen in Noord-Holland heeft de besluiten vernietigd van de centrale organen in Hervormd Amsterdam. De kerk hoeft dus niet dicht op 1 juni! De prediking en het wijkwerk kunnen doorgaan! Er is nog recht in de kerk! U begrijpt hoe dankbaar we waren. Het is een wonder in onze ogen. Al meer dan twee jaar hing het zwaard boven ons hoofd. Zal de gemeente bij verhuizing bijeenblijven of uiteenvallen? Zal het evangelisatiewerk niet uitvallen? Kan de evangelist nog nieuwe initiatieven ontplooien? Heeft kollekteren voor allerlei nog wel zin? Kan men nog wel nieuwe ambtsdragers bevestigen? Geschiedt hier geen onrecht? Wordt hier niet met twee maten gemeten? Waarom mag de Westerkerk wèl geld werven van buiten en wij niet? Waarom past de Oude Kerk, hoog-liturgisch wèl in de rosse buurt en de 'Bond' niet in de Jordaan?

En dan nu het goede nieuws: de deuren mogen open blijven, het Woord gaat toch voort. Er is nog recht in de kerk: een onpartijdige en deskundige commissie vindt blijkbaar dat we voor een rechtvaardige zaak gepleit hebben.

Om precies te wezen: reeds vorig jaar had de geschillencommissie het C.K.-besluit vernietigd om de Noorderkerk af te stoten, want daartoe is een C.K. niet bevoegd; dat kan een kerkvoogdij alleen onder bepaalde voorwaarden. Daarom had de C.K. dan nu besloten om de kerk als 'plaats van samenkomst' op te heffen, waarna de kerkvoogdij besloot de kerk af te stoten. De twee G.B.plaatsen zouden gefuseerd worden. Ons inziens werd daarmee de wijk opgeheven, inclusief de predikantsplaats, en de predikant verplaatst, waartoe een C.K. helemaal niet bevoegd is. Vandaar o.a. ons nieuwe bezwaarschrift. De geschillencommissie sprak uit, dat de kerkvoogdij onvoldoende heeft aangetoond, waarom de kerk niet verkocht kan worden aan een stichting. Dat moet dan nu gebeuren. Dan kan al het kerkewerk doorgaan, zonder dat de exploitatie van het gebouw drukt op de begroting van de kerkvoogdij. Hopelijk gaan de centrale colleges niet in hoger beroep.

Kerkelijke weg?

Is procederen wel verantwoord? vraagt iemand. We hebben het onszelf ook afgevraagd. Mag je centrale college's, die met grote problemen kampen in Amsterdam, wel voor de kerkelijke rechter dagen? Zal dat de verhoudingen, ook de collegiale verhoudingen, niet schaden? Moeten we niet de minste zijn? Moeten we niet solidair zijn en ook inleveren?

Het antwoord is: zo'n geschillencommissie is er toch voor? We gaan niet naar de wereldlijke rechter; dat zou niet mogen volgens de Corinthebrief. En: het gaat toch om een rechte zaak; om een urgente zaak: de voortgang van het Woord in de grote stad. De geschillencommissie bevestigde ons sterk in dat gevoel; dat het om een billijke zaak gaat. En wat de verhoudingen betreft: in het ministerie van predikanten heeft niemand het mij kwalijk genomen; ik kon er enkele malen mijn visie geven; een aantal collega's reageerde zelfs zeer positief, vanuit hun rechtsgevoel. Ook de verhouding met onze zustergemeente, de Jeruzalemkerk, is goed: we namen gezamenlijk dit standpunt in. Alleen de gesprekken met de kerkvoogdij en het moderamen van de C.K. verlopen stroef, helaas. De problematiek is zo ingewikkeld, dat het maar goed is, dat een onpartijdige derde, de geschillencommissie, kan oordelen.

Algemene problematiek

Ik vertel u dit alles niet alleen om ons te verantwoorden en u te laten meeleven, maar ook omdat hier een algemene problematiek aan de orde is, met name in de grote steden. Overal worden kerken gesloten. Wij moeten nog met elkaar leren, hoe dat aan te pakken! Onduidelijk blijkt de verhouding tussen wijkkerkeraad en centrale kerkeraad te zijn geregeld. Over de plaats van historische monumenten wordt verschillend gedacht. Welke taak heeft of neemt de burgerlijke overheid. In Den Haag voelen burgemeester en wethouders zich mede verantwoordelijk, in Amsterdam nog niet. Een stichting heeft ook bezwaren: kan zij het wèl volhouden? Wat laat je toe in zo'n kerkgebouw? Is een overkoepelende stichting voor alle monumenten een oplossing? En dieper: wat zijn de oorzaken van de kerkverlating? Waarom spreken de colleges eenzijdig over sociologische oorzaken en komen de historische en theologische wortels niet bloot?

Hoe krijg je op de juiste wijze het gesprek op gang over de prediking, die naar veler gevoel ook mede schuldig is? Is er geen prediking die haar eigen graf graaft? Maar ook: zal de ontkerkelijking wel aan de Gereformeerde Gezindte voorbij gaan? Peilen wij de secularisatie en de cultuurcrisis voldoende? Mogen wij proberen de eigen richting veilig te stellen in het geheel van de teruggang? Wat is goed-gereformeerd in een Hervormde kerk die afkalft?

Beproeving

Er is ook het gevaar dat zo'n strijd om het behoud van de eigen kerk energieverslindend en blikverengend gaat werken. We hebben elkaar daar ook op gewezen. Anderzijds zit in zo'n beproeving ook geestelijke winst, zo hebben wij ervaren. Nood verbroedert, de eensgezindheid nam voelbaar toe. Sterker: we werden nog meer gedrukt op onze roeping in de wijk, de binnenstad. Juist in deze tijd zijn de kontakten gekomen met allerlei Christelijke instellingen daar: het werk onder verslaafden, prostitué's, moslims is in ons vizier gekomen. In ons wijkgebouw startte onze evangelist open maaltijden voor alleenstaanden. In prediking en pastoraat ga je zoeken naar Bijbels licht over het kerkzijn in de grote stad. De rest-gedachte in het O.T. en de huisgemeente in het N.T. gaan meer dan ooit spreken. Er ontstonden ook enkele huiskringen, onder ambtelijke leiding. Hoe sterk is nu de gemeenschap in de gemeente: zullen we, als de kooi gesloten zou worden en we naar een andere kooi moeten, als kudde toch bij de herder blijven? We zitten toch nu rond dezelfde Avondmaalstafel? Eén lichaam is het... De eerste Christengemeente was gemeente helemaal zonder kerkgebouw!

Wonderlijk blijkt ook de kracht van het gepredikte Woord, als het door deze crisis heen moet! 'Hoe menigmaal hebt G' ons Uw gunst betoond!' Bewust baden we niet alleen voor eigen kerkgebouw, maar voor heel de kerk en heel de stad. Eveneens in deze crisistijd was een Christelijke school niet meer te redden: De 'Smalle Pad' school werd gesloten. En onze Christelijk-Gereformeerde zustergemeente in de Jordaan moest ook gesloten worden. Voor een deel van hen, dat onderdak zocht in de Noorderkerk, mochten we een geestelijk tehuis bieden. De hele kwestie heeft ook de nodige publiciteit gekregen. Daarbij moet je oppassen, dat je de vuile was buiten hangt. Maar verrassend was het meeleven, binnen en buiten eigen kring. In een ingezonden stuk in Trouw schreef iemand, dat hij in de oorlog nog een dienst had meegemaakt van dr. Koopmans in de Noorderkerk en hoe deze bekende prediker indringend gebeden had of altijd in deze kerk het Woord zou mogen worden bediend.

Geven verantwoord?

We hebben intussen een stichting opgericht met een'banknummer (Amrobank Amsterdam, gironr. 2391, t.g.v. stichting 'Adullam', banknr. 45.88.00.414). Is geven verantwoord? vragen sommigen. De verkoop moet nog plaats vinden. We overwegen de definitieve stichtingsvorm nog: voor het gebouw, of voor een modaliteit? Welke predikantsplaats in de grote stad is op den duur niet bedreigd? Om deze redenen wachten we nog even met de start van een landelijke aktie. Maar intussen komen de giften al binnen en reken maar dat daar verantwoord mee omgegaan wordt! Een radio-interviewer vroeg me of het verantwoord is zoveel geld te steken in een duur monument. Ik antwoordde: er gaat in Amsterdam nog 3% van de bevolking naar een kerk. Ik schat dat 1% hervormd is. Dan moet je zuinig zijn... met elke levende kern, elke levensvatbare gemeente. Dat is onze gemeente, Gode zij dank. Dan is geld van buiten voor het kerkgebouw alleszins verantwoord! Er is zeer veel nodig. Maar velen geven graag. Ons staat het voorbeeld voor ogen van de kerk in Hilversum, die enkele jaren geleden verbrandde en met steun vanuit het land weer opgebouwd kon worden. Daar komt in ons geval nog bij dat de kerk valt onder monumentenzorg: eens wordt hij toch gerestaureerd en de subsidie is het grootst als het echt een kerk blijft, en geen moskee of tapijtenhal wordt.

Het is één van de oudste protestantse kerken in Amsterdam. Het is één van de weinige binnenstadskerken die nog open is en functioneert. Als we om Gods zegen durven bidden en die ook ervaren, durven we de gemeenten in den lande ook te vragen om steun.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen