Boekbespreking

W. J. Ouweneel: De leer van de mens, uitgave Buyten en Schipperheijn B.V., Amsterdam, ƒ 79, 50.

In 1986 promoveerde de schrijver van dit boek aan de Vrije Universiteit in de Wijsbegeerte. De titel van zijn proefschrift was: Christelijke transcendentaal-anthropologie; een sympathetisch-critische studie van de anthropologie van Herman Dooyeweerd. Zo heeft de belangstellingssfeer van Ouweneel zich ontwikkeld vanuit de biologie naar de psychologie en mensbeschouwing toe, met name de christelijk-filosofische mensbeschouwing.

Ouweneel sluit zich aan bij de grondgedachten van Dooyeweerd, bij diens leer van de modale aspecten van de werkelijkheid en van de individualiteitsstructuren. Ouweneel verdedigt de supertemporaliteit van het menselijk hart en de ziel als een boventijdelijk en bovenmodaal concentratiepunt binnen de mens dat de religieuze afhankelijkheidsrelatie tot de Schepper waarborgt.

Een indrukwekkend proefschrift waarover ik de laatste woorden graag laat aan hen die Dooyeweerd tot hun geestelijk eigendom hebben gemaakt. Bij mij blijft echter de vraag hangen of een christelijke mensbeschouwing wel iets is dat moet horen te kunnen, en in hoeverre men het mens-zijn zo toch weer in een harnas perst, en het geheimenis van de overmacht Gods, die de mens laat blijven psychologisch dreigt vast te leggen, en het daardoor intellectualistisch van zijn spiritualiteit dreigt te beroven.

Mag ik eindigen met een gelukwens aan een man met zoveel pijlen op zijn boog?

W. H. Velema e.a.: Help jij dat ik verder mag leven? , uitgave J. N. Voorhoeve, Den Haag, 125 blz., ƒ 19, 90.

Dit boekje handelt over euthanasie. Het is op uiterst simpele wijze geschreven, terwijl het — en ik bedoel dit als een groot compliment — nooit vervalt tot banaliteit. De grondgedachte is dat de vraag naar euthanasie niet het antwoord van de euthanasie verdient, maar dat van het mede-leven, het begeleiden en de niet afla­tende zorg.

Het is een goede greep drs. Hoek-van Kooten met een aantal praktijkgevallen te laten beginnen. Zelfs binnen de ziekenhuizen zelf schijnt men nog niet altijd te weten wat aan de orde is, en hetgeen in de praktijk van huisartsen omgaat onttrekt zich aan de gemiddelde waarnemer. Dr. W. H. Velema schrijft over de doorbreking van het taboe, het verdringen van de dood, dat door en achter heel de euthanasie-kwestie heen speelt. Het is goed dat dit weer eens gezegd wordt hoewel ik, als ik medicus was, wellicht een beetje begrip zou missen voor die vele randgevallen die mij als medicus uitnodigen moreel over de rand te vallen. De dingen liggen zo weinig rechtlijnig, en het — aardse — leven is toch maar een voorlaatste waarde, zoals het benemen van het leven nooit meer dan een vóór-laatste zonde kan zijn, hoezeer ook zonde. Ds. F. Vermaat en mevr. L. M. J. Vermaat-Beenhakker geven vooral weer praktijkvoorbeelden, terwijl mr. Holdijk de juridische aspecten belicht van de euthanasie-problematiek. Drs. D. Kroon geeft aan de hand van praktijkvoorbeelden aan hoe versluierd de euthanasie voorkomt, versluierd in een complexe situatie en hij eindigt met — nogmaals — een afwijzing ten principale: euthanasie nooit.

Het waardevolle van dit boekje vind ik dat in de tijd van mondigheid het meer dan gewoon noodzakelijk is dat 'men' weet wat er gaande is, vlakbij en door mensen op wie men dit nooit geprojecteerd zou hebben, en dat het moreel funest is wanneer de medische stand haar nog steeds veelszins onaantastbare positie zou gebruiken door de nieuwe moraal te praktiseren die niet anders is dan een andere wijze van vluchten voor de dood dan voorheen: vele malen laffer. Een simpel boekje als dit kan meehelpen critische en mondige patiënten te kweken, en dat dan op de goede punten.

S. Meijers

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen