Administratie: pastorale noodzaak (2)

Een predikant bezocht een zieke thuis. In het gesprek bleek het gezin meelevend te zijn. Voordat hij echter tot een gesprek kon komen, moest hij eerst een stroom klachten verwerken: 'We zien nooit iemand van de kerk'. 'Dat is niet nieuw', dacht de dominee, 'soms hoor je dat, terwijl gisteren nog een ouderling aan de deur kwam'. Maar in dit geval bleek de klacht echter terecht. 'Heel de buurt kreeg huisbezoek, wij niet. Iedereen krijgt een folder voor de vrijwillige bijdrage behalve wij. Horen wij er soms niet bij? ' Een beetje beschaamd keek de predikant op: 'Toen ik van uw buurvrouw hoorde, dat u ziek was, merkte ik, dat u niet in onze kaartenbak stond.' Intussen waren man en vrouw lidmaat en hun beide kinderen gedoopt. Het was een pijnlijk incident, waarbij de kerkelijke zorg niet bepaald respekt afdwong.

Landelijke registratie

Toen de plannen van de overheid om de godsdienstaanduiding uit de burgelijke stand weg te laten bekend werden, werd al snel duidelijk welke gevolgen dit voor de kerk zou hebben. Incidenten als hierboven beschreven zouden alleen maar toenemen, tenzij een methode gevonden zou worden om ze te voorkomen door een goede administratie. Alle leden van gemeenten die bij de SMRA waren aangesloten, stonden in de computer geregistreerd. Zij waren bij verhuizing en dergelijke administratief te volgen, mits ze maar naar een andere SMRA-gemeente vertrokken. Alle hervormden uit niet-aangesloten gemeenten dreigden eenvoudig te verdwijnen, tenzij de registratie op grote schaal zou worden aangepakt. Om dat te voorkomen besloot de synode alle hervormden centraal te laten registreren door de SMRA.

Intussen bleek, dat de overheid wellicht toch enige hulp zou blijven bieden, niet meer plaatselijk, maar wel landelijk. Op één of andere wijze zouden mutaties aan de kerken gegeven kunnen worden, die betrekking hebben op geboorte, overlijden, huwelijk en verhuizing. Alleen zouden de kerken dan zelf hun eigen leden uit dat grote geheel moeten selekteren. Een aantal jaren geleden was dat door de enorme aantalen mutaties onmogelijk. Dankzij de snelheid van de moderne computers is het nu echter wel te realiseren.

Om het systeem sluitend te krijgen, was echter nodig, dat ook alle hervormden uit de niet bij de SMRA aangesloten gemeenten geregistreerd werden. Het betrof een groot aantal gemeenten, waar ongeveer 30% van alle hervormden woonden. In een landelijke campagne zou aan al die gemeenten gevraagd worden om de nodige gegevens.

Belangrijk is, dat we het motief voor deze registratie goed in het oog houden. Te gemakkelijk zouden we immers kunnen denken, dat het een verkapte poging is, om alle gemeenten zich al of niet vrijwilhg bij de SMRA aan te laten sluiten. Het doel is echter, dat niemand voor de kerk verloren gaat, omdat hij of zij administratief onvindbaar wordt. Pastorale zorg voor het geheel van de kerk, ook voor hen die aan de rand van de kerk leven, vormt het motief voor deze campagne. De mogelijkheid om allen, die nu tot de kerk behoren, ook in de toekomst met het evangehe te kunnen bereiken, deed de synode beslissen de kosten voor deze registratie te maken. Het gaat immers om zielen die voor Christus gewonnen moeten worden. Daarom is medewerking van alle hervormde gemeenten aan de registratie en het onderhoud van de riegisters geen luxe, maar pastorale noodzaak.

Registratie

Ook in onze eigen gemeente Bergambacht, die niet bij de SMRA was aangesloten, werden we met de landelijke registratie geconfronteerd. Het aanwezige kaartsysteem was door allerlei oorzaken in het verleden niet altijd even optimaal bijgehouden, terwijl ook de burgerlijke overheid nog al eens in gebreke was gebleven wijzigingen in de godsdienstaanduiding aan te brengen. Toen de computerkaarten van de SMRA geleverd werden met alle bij de burgerlijke stand geregistreerde hervormden, was het dan ook geen verrassing, dat het aantal veel groter was dan tot nu toe werd aangenomen. Al spoedig bleek, dat honderden geregistreerden tot andere kerken behoorden of eenvoudig onbekend waren. Anderen, die wel tot de gemeente behoorden, stonden nog steeds verkeerd in de burgerlijke stand vermeld.

Besloten werd, na vergelijking van de SMRA gegevens en de kaartenbak, alle personen met afwijkende of ontbrekende gegevens te benaderen. Via een briefen een invulformulier werd om de juiste informatie gevraagd. Bij het bezoeken van deze gezinnen bleek, dat sommigen tot een andere en velen tot geen kerk wensten te behoren. Anderen, die bij de overheid niet als kerkelijk geboekt stonden, wensten wel tot de kerk te behoren.

De kerkeraad had uitdrukkelijk vastgesteld, dat het doel van deze aktie nret het uitschrijven van niet-meelevenden kon zijn. Integendeel, we zochten meer duidelijkheid, waar nadere gegevens ontbraken en beschouwden deze aktie als een nieuwe uitnodiging om mee te leven in de gemeente. Velen waren verbaasd, dat zij nog altijd als hervormd vermeld stonden. Ze hoorden al lang tot een andere kerk of hadden in het verleden voor de kerk bedankt.

Deze aktie had twee tegengestelde gevolgen. Enerzijds daalde het aantal geregistreerden met ruim 20%. Anderzijds steeg het aantal doopleden en lidmaten aanzienlijk en werden anderen weer opnieuw bereikbaar voor de kerk. Naar ik vernam heeft men in meerdere gemeenten hetzelfde ervaren. In ieder geval komt door deze ledenregistratie meer duidelijkheid over de vraag wie nu eigenlijk tot de Hervormde Kerk behoren. Op grond van deze gegevens kan dan een nieuw beleidsplan worden opgesteld voor het gewone pastoraat en het evangeli-, satiewerk.

Onderhoud

Nadat de kerkelijke gegevens voor de Ie-' denregistratie zijn verwerkt, ontvangt de gemeente van de SMRA een register, waarin alle hervormde gezinnen vermeld staan. Men kan lijsten of een kaartsysteem ontvangen, waarvoor de'SMRA regelmatig mutaties zendt. Elke gemeente kan dit systeem gebruiken voor het pastoraat. Eventueel worden tegen betaling extra systemen of andere diensten geleverd. Verplicht om het gebruiken is men niet, het, eigen systeem mag ook verder bijgehouden worden. Waarschijnlijk zal dat echter weinig voordelen, maar wel veel onnodig extra werk opleveren.

Eén ding is wel verplicht: de gemeenten dienen mee te werken aan het onderhoud van het register door mutaties in kerkelijke gegevens aan de SMRA door te geven. Hier kan in de komende tijd de schoen gaan wringen, met name in die gemeenten, waar men aan het oude eigen systeem vasthoudt. Waarom zou men extra werk doen voor iets, dat in eigen gemeente niet wordt gebruikt? Het is altijd goed gegaan zonder computer, waarom zullen we die nu opeens gaan gebruiken? Waarom moeten we eigen gegevens aan anderen doorgeven? Een volgende keer wil ik graag op dergelijke vragen ingaan. Nu letten we nog op één ding.

Vast moet staan, dat in dit alles het belang van onze gemeenteleden voorop staat. Het gaat om gemeenteleden, die nu in uw gemeente leven en bij u bekend zijn, maar morgen misschien verhuizen en tussen de wal en het schip kunnen vallen, wat betreft de pastorale zorg in een andere gemeente. Het gaat om de kinderen, die nu opgroeien en straks een eigen weg door het leven gaan. Ook als ze later elders wonen, hebben ze de Heere nodig en kunnen ze de zorg van de kerk niet missen. We mogen hen niet uit het oog verhezen, omdat we naheten hen goed te registreren.

Er is ook nog een andere kant aan. In elke gemeente vestigen zich mensen. Nu kan het systeem in uw gemeente goed bijgehouden zijn en uitstekend funktioneren. Daar mag u dankbaar gebruik van maken. Maar hoe zal het straks zijn, als de burgerlijke gegevens niet meer verstrekt worden? We zien in gedachten een ouderling 's avonds de wijk ingaan om in een nieuw flatgebouw of een nieuwe straat aan 70 deuren te vragen, of daar ook hervormden wonen. Dat kunnen we samen voorkomen, als we met elkaar onze roeping verstaan en de verantwoordelijkheid, die wij hebben voor het geheel yan de kerk en de zielen, die aan ons zijn toevertrouwd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen