In een ondeelbaar ogenblik

De kernreactorramp in Rusland heeft de wereld diep geschokt. Er is intussen zó veel over geschreven dat er weinig nieuws meer over is te zeggen, althans niet wat betreft de feiten zelf en de interpretatie daarvan. Toch mogen we ons afvragen wat zo'n ramp ons te zeggen heeft als we willen leven bij de Schriften. De vraag komt dan op ons af hoe we bezig zijn in of omgaan met Gods schepping. Mag het in onze hoog-technologische eeuw zó verder doorgaan, zodat we op de rand van een vulkaan leven? Want er mag dan allerwegen gezegd worden dat de kansen op een.ramp, zoals die nu plaats vond, uiterst gering zijn, feit is intussen dat we dan hier en dan daar opgeschrikt worden door gebeurtenissen, waaruit blijkt dat we de technische ontwikkelingen toch nog niet zó beheersen dat ongelukken uitgesloten zijn. En vinden ze eenmaal plaats dan zijn ze grootschalig, in het onderhavige geval wereldwijd.

Toen enkele jaren geleden een ramp met een kernreactor dreigde in Harrisburgh, in Canada, vanwege lekkend koelwater riepen franse kerngeleerden om het hardst: dat kan bij óns niet gebeuren, want onze systemen zijn technisch perfect. Zelfs werd een keer opgemerkt: onze technici werken perfect. Maar intussen was er ook een ernstig ongeluk met een smeltende grafietreactor in Frankrijk, hoewel het lang geduurd heeft voor men dat naar buiten bracht, en de gevolgen toe naar buiten veel minder ernstig waren dan in het geval van de russische kernreactor.

Op het moment dat de russische ramp plaats vond verkeerde ik, - met een delegatie van de Gereformeerde Bond in Canada. Al het nieuws over de ramp moesten we vernemen via de Canadese media. Ook nu weer was daar de vrij algemene reactie: zulk een ramp kan bij ons niet voorkomen, want onze veiligheidssystemen zijn geslotener dan die van de russische reactor. En zo overtroeft men elkaar in wetenschappelijke deskundigheid, prestige, betrouwbaarheid en zorg om veiligheid. Maar dan hier en dan daar blijkt dat alle technische systemen menselijke systemen zijn, ontworpen en beheerst door feilbare en concreet falende mensen.

We leven in de eeuw van het onzichtbaar kleine, het atoom, en het onmetelijk grote, de ruimtevaart. En we wéten dat we in deze eeuw van kernsplitsing en ruimtevaart leven. En we zullen het blijven weten zolang we als feilbare mensen met zulke onvoorstelbare dingen bezig zijn.

Hoog-begaafd

Hoe blijkt intussen uit alles welk een grote gaven God de mens gegeven heeft. Hij mag heersen over de werken van Gods handen. Alle dingen zijn onder zijn voeten gelegd. En zo mocht de mens doordringen in de geheimen van het atoom; het ondeelbare mocht hij deelbaar maken en zo de mogelijkheid scheppen om ongekende hoeveelheden energie in principe vrij te maken. De mens is bijna goddelijk gemaakt, zegt Psalm 8. En dat blijkt evengoed uit het feit dat hij, in de geheimeri van het heelal mocht doordringen als in de geheimen van het atoom.

Jaren geleden al wéér kwam de zogeheten club van Rome met suggestieve berichten omtrent de uitputting van de bodemgrondstoffen. Het ging bepaald niet om alarmerende verhalen van een groepje ideahsten maar om wetenschappelijk doordachte analyses met betrekking tot het miheu en de bodemgrondstoffen. Hoe lang is de aarde nog in staat voor zoveel miljarden mensen energie te leveren? De bodemgrondstoffen — kolen, aardolie en gas — raken, zo werd gezegd, uitgeput. Maar geen nood, dachten we, de kernsplijting kon uitredding brengen. De mogelijkheid die in kernsplijting was opgesloten, was al lang^ntdekt. Maar sindsdien hebben we in toenemende mate in de wereld kernreactoren gekregen. De ramp in Rusland, met alle mogelijke gevolgen ervan op lange termijn, maakt ons nu echter op harde wijze duidelijk dat naarmate de energiebron kleiner in afmeting is - bij kernenergie gaat het immers om relatief geringe hoeveelheden wat de brandstof betreft — hoe grootschaliger de rampen zijn als er iets fout gaat. En hoe moeilijk is het bedwingbaar als er iets gebeurt.

Niet te simpel oordelen

Nu is hét enerzijds zo dat wel eens op een zodanige wijze over kernsplijting en de mogelijkheden, die het ons biedt wat energiewinning betreft, wordt gesproken alsof het gaat om een broodje dat we kopen bij de bakker op de hoek. Meestal komt zulk een houding voort uit een rücksichtlos geloven in de wetenschap en de techniek en de mogelijkheden van de (wetenschappelijke) mens; er móét dan ook vooral vooruitgang zijn. Er steekt een vooruitgangsge/oo/achter. De ramp in Rusland maakt ons echter duidelijk dat we hier te maken hebben met een ontwikkeling, die een apocalyptische ernst in zich bergt. Het vooruitgangsgeloof krijgt een gevoelige knak.

Anderzijds kan het ook uitermate simpel overkomen als het ene deel van de bevolking, zeg van de mensheid, het andere deel verantwoordelijk of schuldig stelt. In de media aan de andere zijde van de oceaan viel veelvuldig te lezen dat Reagan bij wat er nu in Rusland gebeurd was garen zou spinnen. Alsof wat vandaag in Rusland gebeurt morgen niet in de Verenigde Staten kan gebeuren. Daar hebben we de ramp met de Challenger nog maar net achter de rug en zijn er dit jaar al drie mislukte lanceringen van ruimteschepen geweest.

In Nederland wijzen opiniepeilingen uit dat 'de coalitie' opeens nog weer enkele zetels zakte ten gunste van de PvdA. Alsof de huidige regering de enig verantwoordelijke is voor de technologische ontwikkeling in Nederland of zelfs naar verantwoordelijk is voor de feiten in Rusland. Was het bovendien niet de huidige oppositieleider Den Uyl, die als ministervan economische zaken destijds de kolenmijnen in Limburg sloot en dus (mede) de stoot gaf tot de noodzakelijke ontwikkeling van kernenergie? Daarom, zo gemakkelijk komen we er met elkaar niet af. Bij rampen mag niemand garen spinnen. Zoals, om een voorbeeld te noemen, een omroep of ander medium ledenwervingscampagnes geen misbruik mag maken van het kwaad van de abortus, zo mag geen politieke partij misbruik maken van een ramp die vanwege kernenergie plaats vond. We zullen als mensen samen door de Heere God verantwoordelijk worden gesteld orn wat we met Zijn schepping hebben gedaan, al is het daarom nog niet om het even welke politieke beslissingen genomen worden. Maar we zullen wel moeten beseffen dat we als mensheid in hetzelfde schuitje van de wereldgeschiedenis zitten, met een steeds verder opgeschroefde en ontwikkelde technologie en wetenschappelijke kennis. En zolang niet ieder de bereidheid uitspreekt terug te keren tot het tijdperk van de trekschuit, anders gezegd zolang niet ieder bereid is veel van de verworvenheden in materieel opzicht prijs te geven — als dat nog mogelijk zou zijn—is het bepaald hypocriet om met beschuldigende vingers te werken als het gaat om rampen die nu geschied zijn. Dat is een verregaande simplificatie van de ernst van de ontwikkelingen in de geschiedenis.

Een betere weg

Er is voor hen die bij de Schrift leven een betere weg. In de ontwikkelingen, die zich voordoen, mogen we de naderende voetstappen van Christus vernemen. De verwachting van de wederkomst van Christus is ook binnen kerk en christendom vaak zeer getemperd, als er nog in geloofd wordt. In de Petrusbrief lezen we al dat spotters zeggen dat alle dingen blijven zoals ze geweest zijn: waar blijft nu die dag van Zijn toekomst? Maar onze tijd leert in ieder geval dat we zelf als mensen krachten in de schepping hebben losgemaakt, die het mogelijk maken dat de elementen brandende zullen vergaan. Wij weten niet hoe de Heere de dag van Zijn toekomst heeft bepaald. Wij weten niet alleen van die dag en ure niet maar ook kennen we de tijden en gelegenheden niet. Maar wel weten we vandaag letterlijk wat elementen zijn en we hebben uit die elementen zulke krachten kunnen losmaken dat in een ondeelbaar ogenblik de elementen wereldwijd brandende kunnen vergaan. Zou de Heere God niet op zodanige wijze een halt aan de geschiedenis kunnen toeroepen dat Hij de krachten los laat die hij Zelf in Zijn schepping heeft gelegd en die de mens er uit kon halen? We laten het geheimenis van de toekomst aan God zelf over. Maar wel weten we dat de dag, de grote dag komt, dat de geschapen werkelijkheid door vuur heen, door het oordeel heen zal worden gelouterd en vernieuwd en Christus weerkomt om te oordelen de levenden en de doden.

Ondeelbaar

Toch nog even dat ondeelbare ogenblik,

want ook dat is een woord uit de Schrift. Het is in de Schrift ook de enige keer dat het woord atomos, wat ondeelbaar betekent zoals dat ook in de naam atoom zélf zit, wordt gebezigd. Paulus zegt in de Corinthenbrief, in het machtige hoofdstuk over de Opstanding: Ziet ik zeg u een verborgenheid: ij zullen wel niet allen ontslapen, maar wij zullen allen veranderd worden; in een punt des tij ds — anders vertaald een ondeelbaar ogenblik — met de laatste bazuin; want de bazuin zal slaan en de doden zullen onverderfelijk opgewekt worden en wij zullen veranderd worden.' (1 Kor. 15:51, 52). Voor wie niét gelooft in de wederkomst des Heeren is de toekomst, zoals we die voor ons zien, dreigend. En wie alleen denkt aan het brandend vergaan van de elementen slaat de schrik om het hart. Wie zou niet beven! Wie zou ook niet beven als de Schrift ons tekent wat in de eindtijd openbaar zal komen aan afval en verschrikking! Maar wanneer we de geschiedenis in bijbels perspectief zien, wanneer we belijden dat God de geschiedenis leidt naar het door Hem gestelde doel, dan mogen we ook de omslag maken van de dreiging naar de hoop. In een punt van de tijd, in een ondeelbaar ogenblik zullen we allen veranderd worden. Plotsehng, opeens, als de bazuinen klinken en Christus weerkomt. Wat aan de vergankelijkheid was prijs gegeven wordt dan—zo zeggen we met 1 Kor. 15 — onvergankelijk en wat sterfelijk was onsterfelijk. Gods nieuwe of vernieuwde schepping komt. En we lezen het hoopvolle woord: ode zij dank, die ons de overwinning geeft door onze Heere Jezus Christus.

Er is hier sprake van een verborgenheid (vs.51). God zelf zal die openbaren. Maar - we mogen weten dat de overwinning op de ontbindende, dood en verderf zaaiende machten en krachten in de wereld al definitief door Christus is behaald. Nee, de geschiedenis loopt God niet uit de hand, ook in wat geschiedde in Tsjernobyl niet. Opstanding en hemelvaart van Christus zijn daarvan de garantie.

Zolang God echter de verborgenheid omtrent de voltooiing van de wereldgeschiedenis en de dag van de wederkomst van Christus niet zelf aan het licht brengt zullen wij mensen op verantwoorde wijze Gods schepping dienen te beheren. Dat vraagt ook om politieke beslissingen als het om (kern)energie gaat voor Gods Aangezicht. In dit opzicht is Tsjernobyl ook een waarschuwend teken. Mens, let op uw zaak. Maar intussen weten we ook dat wij mensen de wereld noch redden noch verderven zullen. Daarvoor is de belofte van de wederkomst van Christus te vast en zeker.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen