'Gemeente zijn in een mondiale samenleving'

Inleiding

In 1982 aanvaardde de generale synode een beleidsnota van de Raad voor de zaken van overheid en samenleving (ROS) waaruit de opdracht voortvloeide te komen tot een nieuw herderlijk schrijven over 'Christen zijn in de mondiale samenleving'. In 1955 was aanvaard een herderlijk schrijven 'Christen zijn in de Nederlandse samenleving'.

Het concept-herderlijk schrijven was nu ter bespreking aan de synode aangeboden.

Bespreking

Er was een goed gemotiveerd maar kritisch verslag van de commissie van rapport over het rapport. Daarin kwam al direkt tot uiting de spanning die er bestond tussen de oorspronkelijke opdracht en het uiteindelijke resultaat. Kritiek was daarin ook op het taalgebruik, de afwezigheid van verzoening in Christus, het niet centraal staan van begrippen als verwachting van het Koninkrijk en dienen.

Dr. G. Bos (classis Kampen) opende de reeks van sprekers. Hij oefende kritiek op het gehanteerde gemeentebegrip 'een gemeenschap van lijdenden', taalgebruik en bleef zitten met wat hij noemde 'de ambtelijkheid van de gemeente'. Moeten synode en kerkeraad zich opheffen? Naar zijn mening was de triniteit afwezig in dit rapport.

Ds. J. G. Barnhoorn (classis Dordrecht) nam nogal het moeilijke taalgebruik op de korrel. Ook vestigde hij de aandacht op het feit dat veel gesproken wordt over lijdenden vanwege onrecht e.d., maar dat men vaak vergeet de ernstig zieke enkele straten verder.

Ook ds. K. Schipper (classis Heusden) uitte zich in kritische zin. Hij miste de bijbelse onderbouwing en beschouwde het stuk eerder als een voorstudie dan als een herderlijk schrijven. Naar zijn mening was er sprake uiteindelijk van bevrijdingstheologie.

Dr. K. Blei (classis Haarlem) was de eerste spreker die zich dankbaar toonde voor het geschrift en zou het betreuren als het rapport van tafel geveegd zou worden. Hij zou in deze ronde bijgevallen worden door mevr. ds. E. de Boer (classis Middelburg) die het geschrift roemde voor de kerkvernieuwende betekenis en veel zag in het conciliaire (beraad) van de gemeente.

De kritische stemmen waren intussen nog niet gestild. Daarvan noem ik van voor de pauze nog de bijdrage van ds. R. H. Kieskamp (classis Gorinchem). Deze stelde dat het mondiale de aandacht voor het nationale verdrong, de volkskerk uitgehold werd, de theocratie ingeleverd werd. Ondanks de bescheidenheid vanwege de secularisatie mag dit beslist klinken 'wij hebben een Woord voor de wereld'. Hij verwees ook naar de bespreking in de synode van novem­ber '83 waar hem was toegezegd dat vooral bijbelse elementen zouden worden ingebracht. Deze waren helaas nu nog afwezig. Ds. W. Klouwen (classis Heerenveen) wilde het rapport aanvaarden, maar diende een motie in om de tekst meer leesbaar te maken en te komen tot een duidelijker onderbouwing met bijbelse gegevens.

De ROS kreeg gelegenheid te reageren. Naar haar overtuiging viel het allemaal wel mee met de kritiek. Het hoefde niet persé een herderlijk schrijven te zijn maar steun uit de synode was noodzakelijk. Naar haar mening waren theocratische elementen wel degelijk aanwezig.

Na de pauze vervolgt ondergetekende de reeks sprekers. Ik heb gewezen op twee voorbeelden van denken waardoor je uit moet komen op de gedachten van de ROS. De visie van de ROS op het belijden van de gemeente/kerk (pag. 2) leidt er toe dat steeds vaker en voor een steeds kortere periode geldende belijdende uitspraken gedaan moeten worden. Vandaar dat de ROS concludeert dat de Nederlandse Geloofsbelijdenis op één lijn staat met het kairosdocument. Illustratief is de zinsnede op pag. 28, dat 'het belijden plaats vindt langs de omweg van een beraad waarin getuigenissen aangaande Jezus Christus worden gedeeld'. Ook valt op de verschuiving van christelijke gemeente naar gehele wereld en tenslotte de oervragen (onbenoemd!) van de mensheid. Zo verdwijnt door assimilatie inderdaad een notie als vreemdelingschap. Ik miste zo node de taal van de Institutie (III-6 t/m 10). Immers het koninklijke van het christenleven schuilt hierin dat we handelen vanuit de wetenschap dat de verdiensten van Christus zich schuiven over onze waardeloze en in gebrokenheid volbrachte werken.

Gelet op bovenstaande kritiek werd een motie ingediend om dit rapport noch als herderlijk schrijven noch als discussiestuk naar de gemeenten te verzenden. Laat de ROS eerst de oorspronkelijke opdracht, inclusief de toen aanvaarde motie-Kooistra uitvoeren.

De bijdrage van dr. S. Meyers (classis Leiden) wordt integraal opgenomen. Ik verwijs u daarnaar.

Niet alle stemmen zijn te vermelden. Diaken mevr. G. D. te Velde (classis Assen) was als diaken erg onder de indruk van de nota en had veel waardering. Ds. A. Tromp (classis Breukelen) daarentegen miste de christologie en andere bijbelse funderingen.

Besluitvorming

De motie-De Waal werd verworpen met 17 stemmen voor. De motie-Klouwen werd aanvaard met 36 stemmen voor. De gemeenten kunnen dus na bewerking (geen inhoudelijke wijziging) dit rapport t.z.t. verwachten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen