De vrije groepen (2)

Gezag van de Heilige Schrift

Artikel vier van de Beginselverklaring van de Evangelische Alliantie luidt: 'de goddelijke inspiratie van de Heilige Schrift en daaruit voortvloeiend haar betrouwbaarheid en hoogste gezag in alle zaken van geloof en leven; er is geen dwaling in al wat zij verklaart'. Dit is ook de grondslag van de vrije groepen. In de vrije groepen wil men onverkort vasthouden aan de belijdenis van de Bijbel als Gods Woord. Men wil putten uit de Bron en die Bron is de Schrift. Alles wat van de Schrift afbuigt, wordt verworpen. In het vorige artikel schreef ik het al: dat doet weldadig aan. We vinden de vrije groepen aan onze kant als het gaat om vragen als abortus, euthanasie, homofilie, huwelijk en gezin, anti-discriminatiewet, enz. Men komt op voor de belijdenis van de Drieënige God, de twee naturen van Christus, het plaatsvervangend Middelaarswerk van Christus, de noodzaak van geloof en bekering. Waar vind je onder ons, dat jongeren (ook ouderen) samenkomen om de Bijbel te bestuderen, te zingen en te bidden, ook al zijn de vormen dikwijls anders dan bij ons? Wij belijden het sola scriptura, alleen de Schrift. Ook de vrije groepen kennen de Heilige Schrift als enige regel voor geloof en leven. Daarom is gesprek met hen mogelijk. We zullen dat gesprek ook niet uit de weg dienen te gaan.

Vragen

Toch zijn er ook een paar vragen te stellen. Je kunt namelijk op een heel bepaalde wijze met de Schrift omgaan, zonder bijvoorbeeld oog te hebben voor de grote lijnen van de Schrift. Zonder tekort te doen aan hun Bijbelgetrouwheid zou ik toch willen zeggen: het Bijbelgeloof in de vrije groepen is dikwijls simplistisch en biblicistisch. Dikwijls met een heel letterlijk beroep op de Schrift.

Bijvoorbeeld: waar staat in de Bijbel over de kinderdoop geschreven., wie zegt dat men kleine kinderen mag of moet dopen? Zonder dat men de grote doorgaande lijn van het verbond van God ziet. Of: waar staat in de Bijbel, dat de kerkdienst zo ingericht moet worden als in de kerk? Waar dat alleen de dominee het woord voert en niet anderen? Soms is er ook een versmalde kijk op ethische vragen met een beroep op één of meer afzonderlijke Bijbelteksten.

Belijdenisgeschriften

Tweede bezwaar dat ik heb is, dat men geen oog heeft voor de belijdenisgeschriften van de kerk. We zullen de belijdenisgeschriften niet verheerlijken. Maar mogen we ook niet dankbaar zijn voor wat God ons bijvoorbeeld in de Reformatie heeft geschonken? En vindt dat zijn neerslag niet o.a. in de belijdenisgeschriften der Reformatie? Geen belijdenis nodig achten, is dat geen uitwissen van de geschiedenis die God met de kerk is gegaan de eeuwen door? En is dat geen minachten van de Geest, Die in alle waarheid leidt en van Wie we belijden, dat Hij ook in de geschiedenis van de kerk was? Heeft het niet een zekere hoogmoed in zich, alsof we helemaal opnieuw kunnen beginnen, zonder 20 eeuwen kerkgeschiedenis achter ons?

Overigens, het blijkt, dat ook de vrije groepen niet zonder belijdenis kunnen, ook al zullen ze dat ontkennen. De Beginselverklaring van de Evangelische Alliantie, waarin in negen artikelen wordt beleden wat de Evangelischen geloven, is daar het bewijs van.

Openbaring

Er is ook nog een derde. Een simplistisch omgaan met de Heilige Schrift kan ook inhouden dat men geen of weinig oog heeft voor de verschillende 'lagen' van de Schrift. De taal van het evangelie naar Mattheüs of Markus is bijvoorbeeld heel anders dan de taal van de Openbaring of de Psalmen, Men ziet in de vrije groepen alles van de Heilige Schrift als gelijkwaardig onfeilbaar, waardoor bijvoorbeeld het boek Openbaring veelal gelezen wordt zonder oog te hebben voor de eigen taal en stijl. Gevolg is, dat men sterk chiliastisch denkt en O.T.ische profetieën regelrecht betrekt op onze tijd of op het duizendjarig rijk.

Ik haast me om te zeggen: moet bij ons de hand niet in eigen boezem? Hoe is bij ons de omgang met de Schrift? Is er bijbels leven? Hoe is de prediking in de kerk? Is ze grondig, bijbels, laat ze de grote verbanden van de Bijbel zien en van onze tijd? De prediking heeft met name in onze tijd een grondige voorbereiding nodig. Ze dient de grote verbanden van de Schrift aan te wijzen en zo de gemeente te bouwen. Dat geldt ook voor de catechismusprediking. Vele christenen uit de vrije groepen zien de catechismusprediking niet zitten omdat ze de Heidelbergse Catechismus zelf niet zien zitten. Anders wordt het als de catechismusprediking werkelijk Woordverkondiging is en de grote lijnen van de Schrift ontvouwt aan de hand van de Catechismus. Laat er ook getrouwe en bijbelse catechese zijn waardoor voor jongeren de Schrift gaat spreken in zijn bijbelse verbanden.

Persoonlijk geloof

In de vrije groepen vinden we grote nadruk op persoonlijk geloof in Christus en een benadrukken van wedergeboorte, geloof en bekering. Artikel zes van de Beginselverklaring van de Evangelische Alliantie luidt: 'de verlossing van de zondaar door het vergoten bloed van Jezus Christus, Gods Zoon, en zijn rechtvaardiging uit genade, niet door werken, maar door het geloof in Hem'. We onderschrijven dat van harte. Komen juist deze zaken niet tekort in de prediking in brede lagen van de kerk? We kunnen het ook nog anders zeggen: in de vrije groepen wordt het persoonlijk geloof in Christus niet alleen benadrukt, maar er wordt ook grote nadruk gelegd op de persoonlijke ervaring van een innerlijke verandering. Je moet weten, dat je wedergeboren bent, tot bekering kwam, Jezus aannam als je Heiland. Hier zijn ook vragen te stellen. Als ik dat doe, doe ik dat vanuit een grote mate van betrokkenheid. Laten we maar eerlijk zijn: in onze kring wordt dikwijls meer gesproken over de kerk, over de prediking (zo er nog over gesproken wordt) dan over persoonlijk geloof in Christus. Waar wordt onder ons getuigd van de zekerheid van het geloof en de hoop op het eeuwige leven? Ook al weet ik dat we deze dingen niet zelf kunnen maken, zulke vragen mogen toch gesteld worden?

Er zijn ook aan de vrije groepen vragen te stellen. De eerste vraag is: wordt soms (dikwijls) niet meer nadruk gelegd op de persoonlijke geloofservaring dan op het geloof in Christus en op Christus zelf? Anders gezegd: staat soms niet meer de wèg tot Christus centraal dan Christus als de Weg zelf? 'Er ligt erg veel nadruk op het persoonlijke van het heil. Alles draait om het persoonlijke geloof, wedergeboorte, verhouding met Christus, enz. En de eigen ervaring wordt de toetssteen bij het lezen van de Schrift' (Prof. K. Runia in Idea, febr./maart 1986). Overigens: de nadruk op de innerlijke doorleving van het persoonlijk geloof (maar dan sterk schematisch) komen we ook tegen bij verschillende (latere) vertegenwoordigers van de Nadere Reformatie en in het Conventikel. We kunnen het positief beoordelen als werkelijk centraal staat het geloof in Christus. We kunnen ook de eenzijdigheden zien, als het innerlijk teveel nadruk krijgt.

Arminianisme

De tweede vraag is: vinden we in de vrije groepen niet een arminiaanse trek: jij moet geloven, jij moet het doen. Alsof de mens geloofsmogelijkheden van zichzelf heeft en de Heilige Geest in dit alles maar een kleine, zo niet geen enkele rol speelt. Er is dikwijls geen peilen van de volstrekte onmacht van de mens tot enig goed en zijn geneigdheid tot alle kwaad. We missen dikwijls in de vrije groepen het werk van de Heilige Geest in het toebrengen van de zondaar tot Christus: de overtuiging van zonde, gerechtigheid en oordeel, het onmisbaar worden van Christus, het zien op Hem. Ik zeg er ook bij: velen in de vrije groepen belijden dat het geloof een gave van God is en geen werk van de mens. Maar die gave van God verwerkelijkt zich in de eigen keus, waarbij dikwijls meer de nadruk op de vrije keus komt te liggen dan op de verkiezende God.

Dikwijls zien we dat jongeren komen tot een persoonlijke keus voor Jezus. We kunnen daar onze vragen bij hebben. Maar wie zal zeggen, dat dat niet oprecht is en dat dat geen werk van de Heilige Geest kan zijn? Vaak zien we na een aantal jaren een verdieping intreden waarover we ons hartelijk kunnen verblijden. Een jongere (of oudere) leert zichzelf dieper kennen als een zondaar en komt tot de belijdenis van het solo Christo voor elke dag. Het kan ook andersom: dat het geloof terechtkomt in een gearriveerdheid waarbij men Jezus altijd 'op zak' heeft, zonder dat dat zijn wortels heeft in kennis van zonde en verootmoediging voor God. In ieder geval is een open houding nodig tegenover onze jongeren. En een open oor, zonder dat we direkt klaar staan met onze kritiek of vooroordelen. Het is de Heilige Geest Die het geloof werkt in de harten. Maar de Heilige Geest gaat soms andere wegen dan wij wel eens menen. En dikwijls verrassende wegen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen