Globaal bakeken

Ds. C. A. van der Sluijs te Veenendaal schrijft van tijd tot tijd in het kerkblad van Veenendaal meditaties in dichtvorm. Hier volgt zo'n meditatie-gedicht over Jes. 64 : 6b 'en wij allen vallen af als een blad'.

O God! Wij allen vallen als een blad.
Wij hebben ooit de tijd gehad,
waarin, als paradijselijke bladeren,
door welker aderen
Uw vrede vloeide,
ons aller leven bloeide.

Uw zonlicht speelde op ons leven
en wij hadden slechts te geven
wat U gaf.
Maar nu vallen wij af,
zoals herfstbladeren te gronde gaan en langzaam aan geheel verdwijnen,
als de doodskleur van de winter gaat verschijnen.

Als nu de bladeren vallen,
O Heere! Heb Gij dan geen welgevallen
meer in 't werk van Uwe Vaderlijke handen?
Voer ons op Uw winden tot aan d'eeuw'ge stranden!

Want onze zonde voerde ons weg als een wind
en legde zich op Uw Kind
en verstilde in het Heilig Blad:
Thans kruist en verlicht Gij ons pad.

***

De Societas Studiosorum Reformatorum (S.S.R.), gereformeerde studentenvereniging bestaat 100 jaar. 'Ze is achtereenvolgens beïnvloed door Hendrik de Cock (1801-1842), Abraham Kuyper (1837-1920), Herman Bavinck (1854-1921) en Hendrik Kraemer (1880-1965)', zoals dr. G. Puchinger in de eerste zin van het eerste hoofdstuk van een dezer dagen verschenen gedenkboek opmerkt (uitgave Meinema, Delft ƒ 22, 50).

S.S.R. kende en kent diverse ereleden. In het verleden waren dat o.a. de hoogleraren H. Bavinck, A. Noordtzij e.a. Aan verschillenden van hen w^ordt in het gedenkboek een pagina gewijd. Onder hen troffen we ds. H. A. de Geus (1882-1953), lid van de Gereformeerde Bond. Hier volgt wat over hem geschreven is.

'Weinigen zullen zozeer genoten hebben van het erelidmaatschap van de afdeling Utrecht, dat hij op 5 november 1930 ontving, als ds. Henrik Adrianus de Geus. Tot zijn levenseinde op 23 juli 1953 woonde hij bijna iedere dies bij en voerde daar het woord. Wie het heeft meegemaakt, viel op hoezeer hij zulke gelegenheden waardeerde. Hij behoorde tot de Gereformeerde Bond binnen de Hervormde Kerk, en representeerde daar het milde type, dat zoveel mogelijk samenwerking zocht met gereformeerden buiten de Hervormde Kerk.

Hoewel hij zich met het interne leven van de-afdeling niet of zelden inliet, anders dan doormiddel van warme belangstelling en het nauwgezet volgen van ai wat binnen en rondom de S.S.R. in de pers verscheen, liet hij inzake het karakter van de S.S.R. nooit een onzeker geluid horen. Geheel in de lijn van Noordtzij was hij een sterk voorstander van het interkerkelijke confessioneel-gereformeerde karakter van de S.S.R., waaraan hij niét getornd wenste te zien. De Drie Formulieren van Enigheid waren hem, als uitdrukking van het gereformeerde geloofsleven, lief en die wenste hij als grondslag voor de S.S.R. bewaard en gehandhaafd te zien. In zijn korte toespraken binnen de afdeling bij feestelijke gelegenheden (dies en novieten-installatie in de aula) liet hij nooit na daarop te wijzen.

Werkelijk tot op zijn sterfbed heeft hij meegeleefd met de afdeling, die hij met hart en ziel was toegedaan.

Bescheidenheid van optreden en een milde beslistheid van overtuiging waren de persoonlijke kenmerken van dit sympathieke erelid, dat een nobel vertegenwoordiger was van zovele leden van de Gereformeerde Bond die lid waren van S.S.R.'

Zal dit het laatste gedenkboek van S.S.R. zijn? , vraagt de redactie. In ieder geval is S.S.R. allang geen gereformeerde studentenvereniging meer. De puntjes worden vaak weggelaten (SSR). Tekenend is wat gezegd wordt over de plaatselijke S.S.R. te Rotterdam.

'Artikel 3 van de statuten van de Rotterdamse S. S. R. luidt: • '

"De grondslag van de vereniging is de boodschap van de bijbel, terwijl gelijke erkenning en respect bestaat voor hen die een andere levensovertuiging of levensbeschouwing zijn toegedaan."

Het doel van de vereniging is de opvang van de (aspirant-leden en hun zelfontplooiing "in de ruimste zin des woords" (artikel 4).

Men zou de grondslag van deze vereniging semichristelijk kunnen noemen. Maar al behoort S.S.R.­ Rotterdam niet tot de verenigingen die hun oorspronkelijke confessionele identiteit principieel uitgewist hebben en al wordt hier nog altijd S.S.R. gespeld in plaats van SSR, christelijk kan men de vereniging beslist niet noemen.

"Van het christelijke karakter van onze vereniging is niet zo veel meer over" schreef August Van, commissaris AB van de vereniging, mij in september 1985. "Een modaal'lid rnerkt hier alleen iets van bij het moment stilte voor en na het eten en bij de opening van Algemene Ledenvergaderingen, waarbij een stukje uit de bijbel voorgelezen wordt. Voorts is er een studentengemeente die echter nieterg veel leden telt. Een onderzoekje naar de geloofsovertuiging van S.S.R.-leden in 1982 had de volgende resultaten:

Rooms-Katholiek 23% Ned. Hervormd 21% Gereformeerd 19% Overige gelovigen 3% Niet-gelovigen 34%

Hierbij moet worden opgemerkt dat van de 'gelovige' leden een groot deel waarschijnlijk niet aktief gelovig is, d. w.z. ze zijn christelijk grootgebracht en verder niets."

Kortom, van de verenigingsleden is 66% in naam christelijk, maar in werkelijkheid zal slechts een kleine minderheid belijdend gelovig zijn.

Het vreemde is dat er geen discussie is in de vereniging over de verwijzing naar de bijbel in de grondslag en de wenselijkheid van het handhaven daarvan. Noch ten gunste noch ten ongunste daarvan maakt men zich druk. De kwestie heeft eenvoudig weinig belangstelling. Er zijn gewoontes van gebed (ook in disputen wordt altijd dat befaamde momentje stilte verlangd, maar wie zal zeggen wat er in dat ogenblik gebéurt? ) en bijbellezing en het zingen van de Banierzang, maar dat zijn gewoontes.'

***

Onder leiding van drs. K. Exalto en ondergetekende vond vorige week een (tweede) Schotlandreis plaats.

We bezochten o.a. de begraafplaats in St. Andrews, waar vlak bij de ruïne van de cathedraal naast elkaar liggen de graven van de oude Schotse theologen (hoogleraren) Samuel Rutherford en Hallisbury.

Rutherford werd in 1639 tot hoogleraar te St. Andrews benoemd. Hier volgen enkele uitspraken van deze voluit calvinistische theoloog, tijdens de reis door drs. Exalto aan het reisgezelschap aangereikt.

• Christus' liefde is meer dan wat u voelt: uw Rots is niet onderworpen aan eb en vloed zoals uw ziel is.

• Ge moet als nachtwakers de een de ander wakker houden.

• Neem zoveel mensen mee naar de hemel als ge er maar toe bewegen kunt; hoe meer ge er mee neemt, des te meer zijt ge zelf welkom: wees niet een vrek als het gaat over de genade Gods.

• Ik kruip onder de vleugelen van mijn Heere als er een stortbui valt, en dan kan het water mij niet bereiken.'

• Voor velen is de christelijke belijdenis een kledingstuk, dat slechts ijdele roem brengt.

• Als het weer mooi is, moet ge zeilen herstellen.

***

In Hervormd Nederland schreef de vrouwelijke predikant Gonda Rijksen over een kerkdienst te Egmond Binnen, die ze vergeleek met een kerkdienst in Tsjechoslowakije. Behalve de organist, de koster en drie kerkeraadsleden waren er drie kerkgangers. Eén van de kerkeraadsleden had gezegd 'Zo weinig mensen, we weten soms niet hoe het verder moet. De mensen (zo 'n vijfhonderd nog in de kaartenbak) hebben geen interesse meer, hun dagen zijn vol met andere dingen'.

Waarom — zo vraag ik — houdt men in Egmond dan de rechtzinnigheid met medewerking (of liever tegenwerking) van de P.K.V. buiten de deur? Er bestaat in Egmond een groepering, die de kerk een aanmerkelijker vulling geeft wanneer er een gereformeerde voorganger is. Maar kerkt men liever met drie kerkgangers dan met hen, die de gereformeerde prediking begeren?

Het bovenstaande is tekenend voor een kerk in verval. Het verval werkt overigens overal door. Toen we vorige week (zie boven) een kerkhistorische reis naar Schotland maakten en daar het dorpje Ettrick bezochten, waar de vermaarde oude Schotse theoloog Thomas Boston werkte, bleek een 'Thomas Boston Memorial Hall' thans gebruikt te worden als dancing. Het bord dat aan Boston herinnerde prijkte nog op de voorgevel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen