OPEN BRIEF

Aan het moderamen van de Generale Synode van de Nederlandse Hervormde Kerk

Aan het moderamen van de Generale Synode van de Gereformeerde Kerken in Nederland

Aan de leden van de Combisynode

Huizen, 31 oktober 1986

L. S.

Ondergetekenden, allen leden van de Nederlandse Hervormde Kerk, richten zich met onderstaand appèl tot u in verband met de komende combisynode, waarin de voortgang van het proces Samen op Weg aan de orde komt.

Wij belijden met dankbaarheid en in ootmoed Gods bewarende trouw over Zijn kerk in ons land. We belijden met name ook Gods trouw jegens de Nederlandse Hervormde Kerk, waarvan wij geloven dat zij planting Gods is in ons land, nauw verweven met de ontstaansgeschiedenis van ons land en volk en met de verdere voortgang van onze nationale geschiedenis.

De ontrouw aan de Schrift en ons niet gaan in de weg van de belijdenis, door de eeuwen en jaren heen, deden Gods verbondstrouw niet te niet. Uitsluitend als teken van deze trouw kwam de vaderlandse kerk, hoewel gehavend, de gevolgen van 1834 te boven. Ze kwam ook de gevolgen van 1886 te boven. De Heere was wakker over Zijn Woord. Onze hoop is op God dat ook in dit moeilijk tijdsgewricht Zijn gunst over de kerk der Reformatie zijn mag. Wij bidden dat, hoe de kerk zich ook ontwikkelen zal, de prediking naar de Schrift en naar de spreekregel van de belijdenis — hoezeer ook verduisterd of zelfs tegengestaan — voortgang zal mogen vinden. Onze hoop mag in deze onze zorg te boven gaan.

Omdat we ons geroepen weten in de kerk der vaderen te dienen voelen we ons verantwoordelijk voor het geheel van onze kerk in het proces, dat zich nu voltrekt. Hoewel wij beseffen dat de kerk méér is dan haar ambtelijke vergaderingen ligt er toch bij de classes, de afzonderlijke synoden en bij de combisynode een grote verantwoordelijkheid inzake de voortgang van het kerkelijk leven. Wij doen daarom een dringend appèl op u om uw verantwoordelijkheid voor Gods Aangezicht, en daarom in gebondenheid aan de Schrift en de spreekregel der belijdenis te verstaan.

Ons appèl vatten wij in tien punten samen.

1. Het streven naar eenheid is een bijbelse opdracht. Eenheid van reformatorische kerken zal echter alleen dan in Gods gunst kunnen zijn wanneer er sprake is van gehoorzaamheid aan de Schrift, als Gods onfeilbare Openbaring, en aan de belijdenis van de kerk, haar gegeven in een weg van strijd en gebed. Dynamisch belijden mag de (niet minder) concrete belijdenis van de kerk der Reformatie niet vervangen.

Daarom vragen wij: belijd klaar en ondubbelzinnig dit gezag van de Heilige Schrift en verklaar de belijdenis der kerk als bindende spreekregel voor de kerken, ook voor de kerk die uit een hereniging zou ontstaan.

2. We belijden Gods hand in de geschiedenis, ook met betrekking tot de planting van deze kerk der Reformatie, die tegelijk gepaard ging met een bijbels onontwijkbare afscheiding van de kerk van Rome, waar het Woord Gods aan de traditie van de kerk ondergeschikt was en het kerkelijk leven niet meer gebaseerd was op alléén de Schrift, alléén genade, alléén het geloof. Daarom vragen wij: misken de geschiedenis van deze kerk der hervorming niet maar bid om haar herstel in de weg van bekering en verootmoediging, in dé weg van terugkeer tot de bron waaruit de vaderen gedronken hebben.

3. Er is sprake van grote schuld in beide kerken als het gaat om verzaking van het Woord Gods. In beide kerken is het Woord Gods veelszins verdrongen als enige bron van leven en als regel des geloofs, met als gevolg verschraling van het geestelijk leven en kerkverlating. Dit vraagt eerlijke verootmoediging voor Gods Aangezicht.

Daarom vragen wij: roep de gemeenten en de afzonderlijke leden en de kerk als geheel op tot diepe verootmoediging en schuldbelijdenis omdat we de wegen des Heeren verlaten hebben, zodat de wegen naar Sion treuren omdat er geen feestgangers meer zijn.

4. Er is sprake van grote schuld omdat (de eenheid van) het verbond verbroken is in de afscheidingen in de vorige eeuw. Toen de dolerenden zich afscheidden van de Hervormde Kerk werd gezegd dat men zich wel gebonden wist aan de belijdenis van de kerk der Reformatie maar niet aan haar geschiedenis. Belijdenis en geschiedenis hangen echter, zoals in de inleiding gezegd, samen. Daarom vragen wij: spreek een concrete schuldbelijdenis uit omtrent de breuk met de kerk der Reformatie in het verleden. Laten wij allen terugkeren tot de kerk der hervorming, die te onzent in de Nederlandse Hervormde Kerk haar bedding kreeg.

5. Anders dan in de zestiger jaren, toen er hoe dan ook een dieper verlangen naar eenheid leefde in beide kerken, die nu Samen op Weg zijn, lijkt het proces nu een zaak van delen van de kerk te zijn. Deze delen sturen het proces. Op de classicale vergaderingen houdt men zich vaak node bezig met de stukken die worden voorgelegd. De aandrift van de Heilige Geest, die de ware eenheid schept, wordt in dit proces bij gebrek aan geestverwantschap niet of nauwelijks ervaren.

Daarom vragen wij: laat het proces geen menselijk, organisatorisch maakwerk zijn, dat niet wortelt in een echte hunkering naar bijbelse eenheid.

6. Het karakter van het proces tot eenwording is ondeugdelijk wanneer er niet sprake is van stimulerende en harmonisch tot eenheid groeiende, elkaar geestelijk herkennende gemeenten. Wij missen in het onderhavige proces de door Woord en Geest gewekte beziehng vanuit de gemeenten. Wij vragen u: laat het proces niet óver de gemeenten komen, zodat ze zich meegenomen voelen, zonder dat er sprake is van echt geestelijke herkenning.

7. Met name in de Nederlandse Hervormde Kerk heeft in de gehouden raadpleging een groot deel van de gemeenten 'neen' gezegd tegen het proces van eenwording. We zijn ervan overtuigd dat meer dan de helft van de kerkgaande gemeenteleden nee zegt tegen het proces, zoals het zich nu voltrekt. Verdere organisatorische stappen in de vormgeving van het proces zullen daarom tot grote schade zijn van de gemeenten. Het zal het gevaar van nieuwe kerkscheuring bevorderen. Het zal ook gemeenten, waar nog sprake is van werfkracht, doen verzwakken.

Wij vragen u: laat het proces zó niet doorgaan, opdat de gemeenten niet gedwongen worden te gaan in een harnas, waarin zij niet gaan kunnen; schep tijd om de vele bezwaren en verlangens, die ingebracht werden vanuit de gemeenten, te toetsen.

8. Een aanzienlijk deel van de Nederlandse Hervormde Kerk, breder dan de sector van de Gereformeerde Bond, weet zich te staan in de traditie van de kerk der hervorming. Een groot deel echter in beide kerken toont helaas geen affiniteit meer met het klassiek reformatorisch belijden, een belijden, waarop ook trouw aan de kerk der Reformatie gebaseerd is. De meelevende minderheid gaat echter vaak door onder het juk van de in schijn tolerante meerderheid.

Wij vragen u: frustreer met het proces die minderheid niet, die altijd in grote liefde tot de kerk der vaderen wars was van afscheiding maar vandaag even wars is van een samengaan van kerken zonder deugdelijk fundament, waardoor in feite de nieuw te vormen kerk zich afscheidt van de Hervormde Kerk in dit land.

9. Er is thans sprake van een zodanige structurering van het eenwordingsproces, dat de classis een dominerende plaats krijgt. We zijn ervan overtuigd dat het samengaan van classes, waarin gemeenten aanwezig zijn die niet samen op weg kunnen gaan, tot grote fricties moet leiden, namelijk als bepaald wordt dat zulke gemeenten toch aan de regels van de meerdere vergaderingen in hun ressort gebonden zijn.

Wij vragen u: wijzig, bij voortgang van het proces, de structuur zodanig dat alleen daar van federatief samengaan sprake kan en mag zijn waar gemeenten dit zélf willen en laat er geen enkele dwang zijn op gemeenten, die niet willen.

10. Onder de hervormde kerkorde, zoals die in 1951 werd aangenomen, is gereformeerd gemeentelijk leven in vrijheid en in gebondenheid aan Schrift en belijdenis mogelijk gebleven. Hoezeer er ook sprake is van ongehoorzaamheid aan Schrift en belijdenis, ondanks beleden 'gemeenschap met de belijdenis der vaderen', leven we onder een presbyteriaal-synodaal stelsel. Daarin zijn vrijheid van prediking en pastorale bearbeiding en ook een zekere zelfstandigheid van de gemeenten mogelijk. De voorstellen, zoals die nu voorliggen voor de combisynode, zullen echter een kerktype van congregationalistische signatuur bevorderen.

Wij vragen u: spreek duidelijk uit dat die gemeenten, die niet met het proces van Samen op Weg kunnen instemmen, onder de hervormde kerkorde blijven voortbestaan en laat de in wording zijnde tussenorde beperkt blijven voor gefedereerde (wijk)gemeenten.

Wij beseffen intussen de noodzaak voor de gemeenten en ieder lid der gemeente afzonderlijk om te bidden om de leiding van de Heilige Geest in de uiterst gewichtige beslissingen waarvoor wij staan. De combisynode, die plaats vindt van 13 tot 15 november a.s., dient een bijzondere plaats te hebben in de voorbede van de gemeente. Daarom wekken wij op tot speciale voorbede, liever nog speciale gebedsdiensten in de gemeenten op de zondag voorafgaand aan de combisynode.

Onze trouwe God geve dat er vandaag en in de toekomst nog een kerk zal zijn, die gereformeerd is en het telkens weer wil worden.

C. den Boer, Bilthoven G. de Fijter, Wagenborgen J. van der Graaf, Huizen (N.-H.) P. Kolijn, Krimpen a. d. IJssel S. Meyers, Leiden L. H. Oosten, Hedel C. Snoei, Scherpenzeel H. J. Stoutjesdijk, Oud-Beijerland P. H. van Trigt, Middelharnis N. A. de Waal, Alblasserdam

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen