Geen eenzijdige schuldbelijdenis

Het artikel van Aldert Schipper in Trouw van 7 november, onder de titel 'Samen op weg door bonders boeiend' vraagt om een correctie, met name op het punt van 'afscheiding', als zou dat door de tien hervormden, die met het oog op de komende combisynode een open brief opstelden, bedoeld zijn. Als het zaad van de afscheiding meegaat in het Samen-op-weg-proces, moeten we er namelijk gewoon niet aan beginnen. Hervormde gereformeerden hebben zich altijd principieel verzet tegen het beginsel van afscheiding en zo ook tegen afscheiding als zodanig, ook al was er veel in de kerk, dat niet was naar 'Schrift en belijdenis'. Gereformeerde gereformeerden daarentegen hebben het beginsel van afscheiding met de moedermelk meegekregen. Er is bij hen altijd sprake geweest van grote eenvormigheid. Zo hebben ze zich immers in de tijd van de doleantie afgescheiden van de hervormde kerk. Men voelde zich wel gebonden aan de belijdenis van de kerk der reformatie, maar niet aan haar geschiedenis.

Dat betekende dat men met de schuld van de kerk niet zo goed raad wist. De schuldbelijdenis over de deplorabele toestand van de kerk, van de concrete hervormde kerk in de vorige eeuw en in de eeuwen daarvoor, ontbrak daarom in de doleantie. Het is dan ook een misvatting te veronderstellen dat hervormde gereformeerden een eenzijdige schuldbelijdenis vragen van de 'dolerenden'. Wie zulks denkt kan niet lezen of hoort selectief. Het is altijd eigen geweest aan de hervormd-gereformeerde sector in de Nederlandse hervormde kerk dat men wist niet buiten de schuld van de kerk te staan. Een oproep tot schuldbelijdenis en verootmoediging raakt allereerst de kerk van de reformatie zelf, zoals die in de Nederlandse hervormde kerk haar bedding vond. 'Wij en onze vaderen hebben gezondigd'. Dat is de taal van het verbond. Het gaat om solidariteit in de schuld. De dolerenden hebben echter de geschiedenis van de kerk der reformatie uit het oog verloren. Daarom konden ze zich afscheiden en met een uniforme kerk verdergaan. Tot men zelf de rekening gepresenteerd kreeg en men in een zelfde proces van verzaking van het Woord Gods terechtkwam als de kerk waarvan men zich ooit afscheidde. Maar ook nu helen we dan de breuk wel op het lichtst als we over de schuld van de kerk heenleven. Die schuld heeft niet alleen te maken met de verdeeldheid van de kerk maar ook en allereerst met de ontrouw aan het Woord Gods en de belijdenis als spreekregel der kerk.

Wat bedoelen we dan nu met het zaad der afscheiding? Wel, eenvoudigweg dit dat we ook nu de geschiedenis van de kerk der reformatie niet ernstig nemen als we zonder schuldbelijdenis verdergaan. En intussen toch een nieuwe kerk op papier zetten, waar de band met de geschiedenis verbroken wordt. Als we dan de gereformeerde kerken oproepen tot een schuldbelijdenis, is het vanwege de breuk met de historische vaderlandse kerk tóen maar ook om die breuk nu. Keer terug tot de spoor van de vaderen, confessioneel en ecclesiologisch. Dan zal Samen-op-weg toekomst hebben. Zo lang het besef niet doorbreekt in de gereformeerde kerken dat men komt tot eenwording met 'de kerk der vaderen' en men zich derhalve één weet met de schuld der vaderen geloven we niet in Samen-op-weg. Afscheiding? Neen! De nieuw te vormen kerk zal zich dan namelijk afscheiden van de kerk der reformatie. Als Aldert Schipper dat stuitend vindt, dat zij dat zo. Maar hij suggereert daarmee ten onrechte dat 'de gereformeerde bond' dat wil. Wij willen gewoon hervormd zijn, naar de belijdenis en in de lijn der geslachten, waarin de geschiedenis voor ons het meest sprekend aanwezig is. En omdat we geloven in Gods verbondstrouw staan we ook vandaag in het Samen-op-wegproces naar de toekomst toe op een ontspannen wijze.

(Geplaatst in Trouw n.a.v. reactie op Open Brief.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen