Zending en de markt

Het viel me op in het zendingsblad van de Gereformeerde Gemeenten hoeveel aandacht de zendingsmarkten kregen. De opbrengsten voor het goede doel waren weer hartverwarmend. Zo te zien op de foto's zijn die zendingsmarkten één van de weinige gelegenheden binnen kerkelijk verband waarop je als gemeenteleden helemaal jezelf kunt zijn en waarop de gemoedelijke hollandse gezelligheid hoogtij viert. Men looft en biedt, spontaner wellicht dan dat men gelooft wat God aanbiedt. Het bij opbod verkopen is het hoogtepunt van de zendingsmarkt. Ons calvinistenbloed, en handelsbloed kan dan vrijelijk door één ader stromen zonder zich bedrukt of geremd te hoeven voelen. U merkt: ik sluit mijzelf in bij dat 'ons' en verklaar mij solidair met mijn broeders uit de Ger. Gem. want ik mag ook graag op verkoopavonden van de zending vertoeven. Ook al zijn we normaal zuinig en geven we niet graag teveel uit, op zo'n avond kunnen we best gul zijn. En daar wij op zakelijk gebied beslist niet achter lopen, wordt er vaak goed verdiend. We werken immers ook hard! Dat betekent allemaal dat er op de zendingsmarkten best een hele duit overschiet voor de zending. Als iemand op aanraden van zijn vrouw zijn zinnen zet op een mooi sprei of hij ziet zelf wat in iets antieks, dan geeft het niet om tegen elkaar op te bieden en de ƒ 100, — te passeren. Het voordeel is natuurlijk dat je ook altijd wel andere dingen voor een habbekrats op de kop tikt. Dat is de sport. Thuisgekomen mopper je altijd wel een beetje, want waar je moet je al dat spul toch weer opbergen. De kasten puilen toch al uit. Maar in ieder geval heb je toch iets waar voor je geld gehad. Als je zomaar een gift geeft, krijg je er niets voor terug. Hoogstens wordt het dankbaar afgekondigd in het kerkblad. 'k Herinner me bijvoorbeeld, dat het me als jongen al opviel dat één van de zeer schaarse afkondigingen in de kerk van mijn opa en oma het volgende gebruikelijke zinnetje was: 'Wij mochten ƒ ... ontvangen voor ..., waarvoor den milden gever hartelijk dank wordt gezegd'. Goed waar wil ik heen? Zeggen dat ik tegen zendingsmarkten ben vanwege de materialistische addertjes onder het zendingsgras? Nee. Ik ben er alleen al voor omdat het één van de weinige gezamenlijke activiteiten is van de gemeente. De vrouwenvereniging breit. De mannenvereniging biedt. De jeugdvereniging schiet, gooit op blikken of sjoelt. Allen zijn er voor het ene goede doel. Dogmatische geschillen worden even vergeten. Zendingswerk bindt samen! En hoe groter de opbrengst hoe beter, want de nood in de derde wereld is groot. Ik weet ook dat velen uit liefde tot God en de verre naaste gulhartig geven en dat het niet waar is dat ieder dat geeft wat hij toch over heeft. Wat ik alleen maar wil constateren is dat de zending of het werelddiakonaat en de markt of de economie of indirect de politiek méér met elkaar te maken hebben, dan men in de gereformeerde gezindte zoal vermoedt of in haar theologie en ethiek zoal toe wil geven. De zending wordt geconfronteerd met die hele wereldse handel, met de we­reldhandel, als ze arme heidenen rijk wil maken.

De zendeling met zijn gemeente voelt de schrijnende tegenstellingen aan den lijve en probeert iets te doen. Een waar gelovige die geen werk heeft zal hier ook niet eten. De diaconiepot is al snel leeg. Sociale wetten zijn er alleen voor bevoorrechten. Wat dan? Werk scheppen! Die twee breimachines die onze gemeente door een donatie rijk is, moeten van stal gehaald worden. Ze stonden werkloos. Onbegrijpelijk? ! Ach als je je niet bewust bent van de ijzeren greep van de wetten en mechanismen van het kapitalistisch systeem (en denkt u nu niet dat het communistisch systeem zich daaraan ontrukken kan; ze maakt er op een andere wijze ook deel van uit) dan strandt het project al snel. Je kunt niet om de markt heen. Truien moeten verkocht worden. Met ietwat winst nog wel, anders kun je geen nieuwe wol kopen. En als je de werkers teveel betaalt, raak je je produkten op de peruaanse markt niet kwijt. Peruanen met geld buiten hun landgenoten meer uit dan eenzijdige critici op westerse multinationale bedrijven zouden willen geloven. De Ionen zijn juist ook in de informele sector erg laag. Bovendien, peruanen zijn prijsbewust. Ze weten waar je goedkoop iets goeds kunt kopen. Dus of je moet je aanpassen en erg op productiviteit hameren of je moet de truien in Nederland gaan verkopen. Zolang je kleine hoeveelheden mee kunt geven aan welwillende reizigers en zolang er in de classis een zendings- en werelddiakonaatcommissie is die de truien probeert te verkopen, lijkt dat voorlopig de beste oplossing. Toch blijft er zorg om de verkoop, want mijn lieve landgenoten laten zich de derdewereldprodukten niet zomaar aanmeten. De mode, handlanger van de geldmakers, bepaalt vraag én aanbod. Conclusie: d.m.v. de breiwerkplaats zijn wij er met de neus op gedrukt, hoezeer ook de zending ten dele gebonden is aan het kapitalistische Babel van Openb. 18. Dit wereldsysteem heeft al velen tot slaaf gemaakt. Ware volgelingen van Jezus Christus zullen echter hardnekkig blijven geloven, dat het ook anders kan als we maar éérst het Koninkrijk van God en Zijn gerechtigheid zoeken! We zullen ons op de wereldmarkt nooit helemaal thuis voelen en we zullen blijven dwarsliggen als ieder alleen wil kopen wat in zijn eigen kraam te pas komt. Te midden van alle uitzichtloosheid blijven we volhardend geloven dat Jezus Christus de markt Meester is. Vreemde marskramers zijn we dan in zijn spoor. Jes. 55, 1-3: ... koopt zonder prijs... Juist rond de reformatieherdenking worden we er bij bepaald hoezeer het sola gratia, het om niet gerechtvaardigd worden indruist tegen de marktwetten.

Bent u het al komen in te leven, dat de gereformeerde belijdenis en zending in gereformeerde zin op gespannen voet staat met de markt?

L. W. Smelt

Lima, Peru

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen