Boekbespreking

Dlir. H. Bouwman, Willem Teellinck en de Practijk der Godzaligheid. De Groot, Kampen 1985, 67blz., ƒ 12, 50.

Dit boekje verscheen voor het eerst in 1928. Het is nu voorzien van een Inleiding, geschreven door ds. A. D. van de Heuvel, Ned. Geref. predikant. De inhoud bestaat uit een samenvatting van een aantal geschriften van Teellinck. Als zodanig biedt het een aardige inleiding tot de werken van deze zozeer bekende vertegenwoordiger van de Nadere Reformatie. Een kritische bespreking van Teellincks theologische inzichten zal men hier niet vinden. Zij worden niet getoetst: niet aan de Belijdenis en ook niet aan de Schrift. Naar mijn gevoelen wordt door Bouwman Teelhnck te vlot naar Calvijn toe getrokken. Niettemin: gaarne aanbevolen.

Dr. J. Vree, De Groninger Godgeleerden. De oorsprongen en de eerste periode van hun optreden (1820-1834), J. H. Kok, Kampen 1984, 367 biz., ƒ 65, —.

Dit boek heeft de schrijver gediend als dissertatie om op 16 nov. 1984 aan de Vrije Universiteit te Amsterdam te promoveren. De stof is samengevat in een zestal hoofdstukken. Zij is overwegend geput uit het tijdschrift van de Groninger godgeleerden 'Waarheid in Liefde'. Wij krijgen inzicht in het groeiproces van de zgn. Groninger theologie, en verder ook in de strijd die deze theologen gevoerd hebben; terwijl het laatste hoofdstuk hun 'eigenaardigheid' beschrijft. Over het algemeen genomen gaat de auteur strikt objectief te werk. Maar als het gaat over de strijd die gevoerd is tussen Groen van Prinsterer en Petrus Hofstede de Groot, lijkt mij niet onduidelijk dat zijn sympathie meer ligt bij de opvattingen van De Groot dan bij die van Groen (322v). Hoewel Hofstede de Groot dé leider is geweest van deze theologische school, blijkt uit het onderzoek van Vree dat zijn collega aan de Groninger Hogeschool Pareau minstens zo'n groot stempel gedrukt heeft op het tijdschrift Waarheid in Liefde.

Terecht is het belang van de theologie van deze Groningers door Vree in het licht gesteld. Met hen is in Nederland de theologie gaan kenteren. 'Geschiedenis', 'ontwikkeling' en 'opvoeding' werden nu de themata. De oude gereformeerde theologie werd niet slechts teruggedrongen maar ook vervangen. Merkwaardig is dat Hofstede de Groot daarin aansluiting zocht bij onder andere de mannen van de Nadere Reformatie. Het ging ook hem om gevoel, gemoedelijkheid en een heilig leven — al gaf hij aan dat alles toch niet de vulling die de mannen van de Nadere Reformatie daaraan gaven. Van Dordt en de Dordtse vaderen daarentegen moest hij niets hebben. De Groot had ook kritiek op de reformatoren. Zijn parool was: wij moeten verder! Welnu, het is duidelijk waarop dat uitgelopen is. Men moet dit boek, naar mijn gevoelen, vanuit tweeërlei gezichtspunt lezen. Ten eerste als een historische studie; dan licht er een heel gedeelte van de geschiedenis van de kerk in ons vaderland in de vorige eeuw voor ons op. In de tweede plaats ook met het oog op eigen huidige theologische en kerkelijke situatie en dan zien wij waar, naar het lijkt, vrij onschuldige opvattingen in het begin op de duur op uitlopen, zodat wij een gewaarschuwd man zijn. In beide gevallen is het een leerzame studie.

K. Exalto

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen