Naschrift bij reaktie drs. R. H. Kieskamp

Voor ik nader inga op de opmerkingen die ds. Kieskamp bij de artikelen van mijn hand aangaande het Samen-op-Weg-proces heeft gemaakt, wil ik hem bedanken vóór zijn reaktie, welke mij in de gelegenheid stelt een enkel misverstand dat kennelijk zou kunnen rijzen weg te nemen en mijn standpunt te verduidelijken. De kritiek van ds. Kieskamp heeft betrekking op een aantal onderdelen van mijn kanttekeningen bij de zgn. Schets 1986 (voluit: 'Voorlopige schets voor de toekomstige vormgeving van de herenigde kerk').

1. Definitief op weg?

Ik denk dat wij het wat dit betreft wel eens zijn. Er is zeker geen besluit genomen dat de eenwording zelf al definitief is. Ik heb dit ook niet bedoeld te zeggen.

De synoden hebben echter wel in hun besluit gesteld dat de kerken niet meer vrijblijvend tegenover elkaar staan en dat het proces op weg naar eenheid doorgaat.

Was de samenwerking tussen beide kerken voorheen nog niet bindend, maar vrijblijvend, nu is wel degelijk gekozen de weg naar eenheid in te slaan. Men loopt nu 'definitief' op deze weg, wat niet wegneemt dat men op zijn schre­ den kan terugkeren of zelfs nog andere wegen in kan slaan!

2. Vrij om mee te gaan?

Zolang de 'staat van hereniging' duurt, is elke plaatselijke gemeente (of kerk) vrij om al dan niet tot enige vorm van samenwerking met een andere plaatselijke gemeente (of kerk) over te gaan, aldus het synode-besluit. Ook blijven dan de vigerende bepalingen van de hervormde en gereformeerde kerkorde van kracht voor gemeenten en kerken die niet tot enigerlei vorm van federatie zijn overgegaan.

Zoals ik in mijn artikel al schreef, zegt dit nog niets over de fase na de 'eenwording'. In het bijzonder de besluiten die ten aanzien van de 'Schets 1986' zijn genomen duiden erop dat men uitgaat van het uiteindelijk samenvoegen va beide kerkgemeenschappen in één herenigde kerk, al kan dit nog wel jaren op zich laten wachten.

In mijn artikel heb ik ervoor gepleit dat binnen deze herenigde kerk plaats zal zijn voor gemeenten die hun eigen identiteit willen blijven behouden en niet wensen op te gaan in een verband met de plaatselijke gemeente van de andere kerk.

Dat dit niet zo maar even geregeld kan worden geef ik onmiddellijk aan ds. Kieskamp toe. Veel langdurige studies en ingewikkelde besluitvormingsprocessen zullen nog nodig zijn. Ondanks alle bezwaren tegen Samen-op-Weg is het mijns inziens nodig hieraan onze krachten te geven, zodat nimmer gezegd zal kunnen worden dat het mede aan ons ligt dat de vernieuwde kerk een heel andere is dan de huidige.

3. Afscheiding?

Over wat 'afscheiding' is in kerkelijk verband is al veel te doen geweest en bestaan uiteenlopende opvattingen. Ik wijs bijv. op het boekje 'De Afscheiding' in de serie 'Denken over...', uitgegeven bij het Boekencentrum in 1984 onder redaktie van ir. J. van der Graaf, I. A. Kole en ds. J. H. Velema. In feite gaat het om de definitie van dit begrip; wat verstaat men daaronder. 
Ik ben er in mijn artikel vanuit gegaan dat we de verenigde kerk kunnen zien als voortzetting van de Hervormde Kerk. En dat deze kerk aanspreekbaar is op de Heilige Schrift en de gereformeerde belijdenisgeschriften. Uit de Schets 1986 blijkt niet dat dit niet het geval is. Integendeel, er wordt uitgesproken dat er een binding moet komen aan de Schrift en de belijdenisgeschriften.

De Schets overziende en ook indachtig de besprekingen in de kommissie, denk ik dat er zoals het zich laat aanzien op dit punt van een breuk met de Hervormde Kerk zeker geen sprake zal zijn. Voorzover ikzelf betrokken blijf bij de toekomstige vormgeving wil ik hier ook steeds pertinent naar streven.

Uitgangspunt van mijn betoog was dus geen breuk, maar kontinuering, inhoudelijke (en wellicht ook formele) voortzetting van de Nederlandse Hervormde Kerk, al betekent dit uiteraard niet dat alle artikelen van kerkorde en uitvoeringsbepalingen ongewijzigd overgenomen zullen worden. Naar mijn mening stelt degene die dan niet meegaat zich op het standpunt van afscheiding, waarmee ik overigens nog geen negatieve waardering aan dit begrip geef. Het zij echter wel in alle duidelijkheid gezegd.

Persoonlijk hoop ik dat dit niet gebeurt; dat dus ook degenen die voluit handhaving van de gereformeerde belijdenis wensen mee kunnen gaan en zich niet afscheiden. Kortom, dat de vorengaande uitgangspunten juist zullen blijken te zijn.

4. Status Schets 1986

Uiteraard heeft ds. Kieskamp volkomen gelijk als hij stelt dat de Schets een voorlopige blauwdruk is. Hij kan nog op alle manieren aangepast worden. Daarom is een samenvatting nu reeds gepubliceerd en heb ik als aanzet voor de — inhoudelijke — discussie, wat kanttekeningen geplaatst. Ieder die zich betrokken weet bij de kerk wordt uitgenodigd over de inhoud mee te denken en zijn reakties te geven. Dan kan daar bij de verdere uitwerking terdege rekening mee gehouden worden.

Wel is het vooreerst de bedoeling dat landelijke organen zich officieel buigen over de Schets, daarna (d.w.z. na 1988) komt er een versie die ter bespreking naar gemeenten, classes en provincies wordt gezonden. Uiteraard betekent dit niet, dat niet reeds nu over de inhoud van de schets gediskussieerd kan worden.

Tenslotte

Met de bede van ds. Kieskamp, dat Schrift en belijdenis (weer) gaan leven in de kerk(en), stem ik van harte in. Hiermee heb ik dan ook mijn artikelen afgesloten.

Ook merkt hij op, dat we hieraan tevens moeten werken. Laten we deze uitdaging aannemen en in een voortdurend gebed staan naar een kerk, ook een vernieuwde, verenigde kerk, die Christus belijdt in oprechte gemeenschap met de kerk der eeuwen, in het bijzonder ook die der Reformatie.

D. G. van Vliet, Wilnis 30 december 1986

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen