Pastoraat en Welzijnszorg (1)

Wanneer wij het met elkaar zullen hebben over 'pastoraat en welzijnszorg' is het nodig allereerst vast te stellen wat onder welzijnszorg verstaan wordt. Nee, nog exacter: wat verstaan wij onder welzijn?

Het is een begrip waar veel over geschreven is; een begrip dat bij nader definiëren een drietal aspecten in zich bergt, met name:

— een goede gezondheid

— tevens een psychisch en geestelijk normaal functioneren (dat 'geestelijk' dan niet te verstaan in pastorale zin, maar in de zin van de geestelijke gezondheidszorg) — en als derde aspect: een sociaal en maatschappelijk evenwicht.

En dan gaat het bovendien niet alleen om de mens op zich, maar evenzeer over zijn plaats en zijn relatie tot zijn direkte omgeving en de samenleving.

Als wij dus spreken over 'welzijnszorg' is dat eveneens drie-ledig.

a. Het is de zorg voor het lichamelijk welzijn, dit is de gezondheidszorg; dus het terrein van de arts.

b. Het is de zorg voor het psychisch en geestelijk welzijn; de geestelijke gezondheidszorg, dus het terrein van psychiater, psycholoog, pedagoog e.a.

c. Het is tevens de zorg voor het sociaal-maatschappelijk welzijn; dit is de welzijnszorg in engere zin, dus het terrein van de sociaal-maatschappelijke werker (de welzijnswerker).

Drie aspecten dus die samen het horizontale vlak bestrijken.

Verticaal

Vanwege de scheppingsordinantie echterfj; heeft de mens ook de verticale relatie. Of hij het gelooft of niet, deze relatie is er. Hoe ook! Deze is nooit te ontkennen.

'Zeg de rechtvaardige dat het hem wel zal gaan en de goddeloze dat het hem kwalijk zal gaan'.

Het is de goddeloze boodschap aan ieder mens. '

In deze verticale relatie ligt primair uw zorg: 'de zielszorg'. De zorg voor het welzijn van ' de ziel, zoals Johannes aan Gajus schrijft in zijn brief: 'Vóór alle dingen wens ik dat gij j welvaart en gezond zijt, gelijk ook uw ziel | welvaart'. i |

Vanuit die verticale relatie, met de bood-| schap van het Evangelie, vloeit voort de_ 1 zorg voor de horizontale relatie. 1

In de staat der rechtheid leeft het eerste J mensenpaar in volkomen harmonie, in volmaakt welzijn. Daar valt de mens; het wel-| zijn is verbroken! En dan komen de ge-• noemde aspecten meteen al naar voren. Allereerst het lichamelijk aspect; want ze ontdekken, dat ze naakt zijn! Maar ook het psychisch aspect; want zij schamen zich! En tevens ook het sociaal-maatschappelijk aspect; want zij gaan verwijten maken!

Wanneer dan ook God tot Eva en Adam spreekt, komen deze zelfde aspecten weer terug.

Het Hchamelijk aspect, want in smart, in pijn, zal Eva kinderen baren en in het zweet van zijn aanschijn zal Adam zijn brood eten. Maar ook het psychische aspect, want God zegt tot Eva, dat tot haar man haar begeerte zal zijn en tot Adam dat hij met smart zal eten.

En ook het sociaal-maatschappelijk aspect, want God zegt tot Eva, dat haar man over, haar heerschappij zal voeren en tot Adam zegt God, dat de aarde doornen en distelen zal voortbrengen!

Maar ook, tot beiden, spreekt God, als Hij zegt: 'Ik zal vijandschap zetten', de moederbelofte. Hier ligt de mogelijkheid tot zalig worden. Gods onbegrepen ontferming beweegt tot het pastorale aspect, tot de ziels-

Wanneer wij het dan ook met elkaar zullen hebben over de zorg voor het welzijn, dan is het in het licht van deze vier aspecten, die Gods Woord ons aanreikt. Aspecten, die niet los van elkaar staan en niet scherp zijn af te bakenen. Aspecten waartussen een nauwe correlatie is.

Bijvoorbeeld: bij alcoholisme (een psychisch probleem) kunnen ook de gezondheid (het lichamelijk aspect) of moeilijkheden in gezin of maatschappij (het sociale aspect) een rol gaan spelen.

Genoemde aspecten zijn dus wel onderscheiden, maar niet gescheiden. Denk ooi maar eens aan wat de Prediker zegt: 'Ge denk aan uw Schepper in de dagen uwei jongelingschap, eer de kwade dagen komeii (het Hchamelijke aspect) en gij geen lus hebt in dezelve (het aspect van de ziels' zorg). Il

De begrippen welzijn en welzijnszorg ziji hiermede voldoende omschreven. j Dan nu de vraag: welke is de relatie van ha

pastoraat en de welzijnszorg Wij hebben het immers over 'pastoraat en welzijnszorg'. Horen die echt wel bij elkaar? Is de pastor niet de herder en leraar, die de kudde drijft tot Christus?

Moet hij ook de herder zijn die in het dagelijks leven mede de totale zorg heeft voor hd-en dooplid. En daardoor geconfronteerd wordt met alle mogelijke problemen, problemen die kunnen overrompelen, die kunnen overspoelen?

Paulus

Paulus spreekt hier zelf ook van in de Corinthebrief. Hij spreekt in 2 Cor. 11 : 13 over de zorg van al de gemeenten die hem overvalt en vraagt zich in de Timotheüsbrief af hoe hij voor de gemeenten zal zorg dragen (1 Tim. 3 : 5).

Ik denk niet dat wij er uitvoerig op in behoeven te gaan. De dienaar is de huisverzorger Gods. Hij heeft opzicht over het huis Gods, waarin hij verkeert, opdat alles met goede orde en betamelijkheid mag toegaan.

Efeze 4 zegt: 'gesteld tot volmaking der heiligen, tot het werk der bediening en tot opbouw van het lichaam van Christus.

De grote Herder ging er in voor en zegt Hij niet zelf, als Hij spreekt over de goede herder, dat de huurling vliedt en geen zorg, let wel, geen zorg heeft voor de schapen?

Want zielszorg omvat de totale mens en ! vloeit voort uit het gebod der liefde, de vervulling van de wet van Christus: God lief te ! hebben boven alles en daaraan gelijk onze naaste als onszelf. Maar zo ligt er ook de , opdracht naar het pastoraat toe, aangezien ': Christus Zijn priesterlijke ambt daarin uit-' .oefent. Het is dus profetische roeping en j priesterlijke bewogenheid.

I Wat heeft het pastoraat dan rijke inhoud! Naast de zorg van de prediking (de profetische bediening) is er ook de priesterlijke bediening. Zoals de profeet het Woord van God brengt tot de gemeente, brengt de , ' priester de nood van de gemeente tot God. ! Maar dan moet hij die nood, die zorg wèl • kennen.

1 Daar heeft de predikant zijn gemeente in I v'oor te gaan, als voorbeeld tot navolging in ( iet ambt aller gelovigen.

' Vlet die zorg voor het welzijn der schapen I s het bovendien zo dat de ontwikkeHngen j /an deze tijd het pastoraat er niet gemakke-' ijker op gemaakt hebben. Laten wij de ba-! ans eens opmaken en de ontwikkeHngen ' )p de voet volgen.

^et is helemaal nog, niet zo lang geleden ; lat de predikanten, naast burgemeester, lotaris, arts e.a. gezaghebbende mensen varen.

^'Jaar het gezag binnen gezin, kerk en maat-[ chappij heeft fors aan waarde ingeboet, j vant de mens moet worden opgevoed tot I nondigheid en daarbij past gezagsuitoefeling moeilijk. Daarbij hoort democratise-] ing, inspraak, zeggenschap, en de ont-I )looiing van de autonome mens staat in \ nensbeschouwing en maatschappijvisie I entraal. Zo is het gezag in een ernstige cri-; is gekomen, waarbij ten diepste de oorzaak , an elke gezagscrisis toch een geloofscrisis

Iet woord gezag is afgeleid van zeggen, zich iten gezeggen. God heeft het voor het zegen. Hij is souverein; voor Zijn gezag moet •, lies buigen. Hij spreekt dan ook bij uitstek' Is machthebbende. Hij doet dat door Zijn Sji Voord, daarom spreken wij van het gezag , ! an de Heilige Schrift. Wie dat gezag ondermijnt — en het gebeurt hoe langer hoe bruter — werkt mee aan de verwoesting van de samenleving. Want de Heere reikt ons door Zijn Woord regels aan, die betrekking hebben op de samenleving in zijn verschillende levensverbanden, zoals gezin, kerk en maatschappij. Regels die steeds minder beantwoord worden.

Eigen inspraak heeft zijn intrede gedaan. Inspraak, die ondersteund wordt door toenemende kennis. Inspraak, die aangewakkerd wordt door alle openheid in kerkelijke, medische en maatschappelijke zaken. Want mensen laten zich niet meer aanpraten; het eigen ik en eigenbelang zijn belangrijk geworden en bestaande normen zijn op losse schroeven komen te staan en discutabel geworden.

Denk alleen maar eens aan de seksuele revolutie. Het eigen geweten is richtsnoer geworden; en zo worden er in ons land dag op dag honderd kinderen in de moederschoot gedood, ook morgen weer honderd en overmorgen honderd.

Intussen — karikatuur van tegenstelling — werd er vorige maand in Amerika, twee maanden na het overlijden van de moeder, een baby geboren doordat de moeder klinisch in leven werd gehouden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen