Boekbespreking

Postille 1986-1987 (38), uitg. Boekencentrum, Den Haag, 218 pag., ƒ 44, —

De na 38 keer intussen bekend geraakte Postille uitgegeven onder verantwoordelijkheid van de Werkgroep Kerk en Prediking. In het Woord Vooraf wordt het plotselinge heengaan vermeld van de vorige supervisor prof. dr. W. E. Verdonk. Zijn plaats was al ingenomen door dr. G. D. J. Dingemans. Aan de 'preekschetsen' gaat een inleidend artikel vooraf van drs. R. Hensen dat als titel draagt 'Een indruk van Paulus' hermeneutiek in de Korinthische correspondentie'. Wie de Postille al eerder raadpleegde kent het systeem: het kerkelijk jaar wordt aangehouden, Schriftlezingen worden aangegeven, de tekstkeus wordt verantwoord, het eigene van de betreffende zondag wordt toegelicht, dan volgt de uitleg die in alle bijdragen het uitvoerigst is, aanwijzingen voor de prediking worden doorgegeven, afgesloten wordt met aanwijzingen voor de liturgie, soms wordt ingegaan op mogelijkheden , voor de voorbereiding op de dienst. Een postille wil niet meer dan een hulpmiddel zijn bij de preekarbeid. Men vindt er geen kant en klare preekschetsen in. De ingrediënten worden aangereikt, de exegetische arbeid is in veel gevallen grondig verricht en er worden enkele sporen uitgezet waarover de prediker zijn gemeente kan leiden. Maar exegese is geen waardenvrije aangelegenheid. Onbevooroordeelde exegese wordt ook in deze Postille niet geboden. Wie zou het trouwens kunnen? Onze uitgangspunten zijn bepalend en onze Schriftopvatting spreekt boekdelen. Dat wordt ook duidelijk in deze aflevering van het homiletisch handwerk door een aantal collega's ten uitvoer gebracht. Mij trof, in vergelijking met afleveringen van een aantal jaren geleden, dat er minder in te vinden is van het maatschappij-kritische vaak zo geforceerde geduw van Schriftwoorden in een richting waar­ in ze niet te brengen zijn. Mij lijkt dat een verbetering, zonder daarmee te willen beweren dat de Schrift geen licht laat schijnen over het maatschappelijke leven. Maar dan moet de Schrift dat wel zelf aangeven. Wat de inhoud betreft: er is gekozen voor vaste brokken Schriftuitleg. In de Adventstijd uit het boek Richteren, de Kersttijd behandelt Mattheüs 1 en 2, dan vanaf januari tot en met Pasen het Johannesevangelie, onderbroken door een 4-tal schetsen over 2 Korinthe, weer een 8-tal bijdragen over woorden uit het Johannesevangelie. Kortom, met name op exegetisch terrein is er veel voorwerk verricht waar in kritische zin gebruik van kan worden gemaakt. Wie soms onder tijdsdruk bezig moet zijn, kan in deze Postille zeker op dit punt een dankbaar hulpmiddel hebben.

De situatie in de Gereformeerde Kerken en in de Gereformeerde Gemeenten.

Van de kerkelijke jaarboeken die ieder jaarverschijnen, wachten er nog twee op bespreking in dit blad. Het zijn het Jaarboek 1986 van de Gereformeerde Kerken in Nederland en het Kerkelijk Jaarboek 1986 van de Gereformeerde Gemeenten in Nederland en Noord-Amerika.

Ze bevatten gegevens van twee kerkgemeenschappen die zich gereformeerd noemen. Maar ze zijn in veel opzichten eikaars tegendeel. Bij alle verschillen hebben de beide denominaties één ding gemeenschappelijk: dat is de kerkverlating. Maar er is dan toch weer een onderscheid: ondanks de uittocht van belijdende leden en doopleden stijgt het totale ledental van de Gereformeerde Gemeenten toch nog, dat van de Gereformeerde Kerken daalt ieder jaar. Daarmee heb ik eigenlijk al een van de meest interessante rubrieken uit deze boeken, nl. die van de ledenstatistiek in de bespreking betrokken. Ik gebruik met opzet het woord 'interessant' en niet het woord 'belangrijk'. Want de vele vermeldingen van namen, adressen, jaartallen enz. zijn voor degenen die met deze jaarboeken moeten werken heel belangrijk, maar ze zijn uiteraard niet zo erg interessant. Zodra je zo'n boekje ontvangt, verdiep je je al gauw in de statistiek. De andere gegevens krijg je later nog wel onder ogen.

Daling in de Gereformeerde Kerken

De statistiek van de Gereformeerde, Kerken wijst uit dat het ledental in 1985 met ongeveer 8500 daalde. Op het totale ledental van ongeveer 827.000 betekent dat een verlies van ongeveer 1%. Dat was al zo vanaf 1982. De daling begon wel in 1974, maar die was toen niet zo groot. Waar degenen die deze kerken verlaten, naartoe gaan, kan men zien in tabel 5, die het 'grensverkeer' aangeeft. De gegevens van dit jaarboekje zijn op dit ogenblik alweer verouderd, omdat het het 'grensverkeer' in 1984 aangeeft. Inmiddels heeft Kerkinformatie, het officiële orgaan van de Gereformeerde Kerken, in het nummer van oktober de statistieken over 1985 gepubliceerd.

Wanneer men de gegevens over beide jaren naast elkaar legt, ziet men dat de verschillen niet zo groot zijn. Het aantal onttrokkenen daalde in 1985 iets. Het bedroeg in 1984:8294, in 1985:7767. Dat was ook het geval met het aantal van de onttrokkenen dat zich bij geen enkele kerk aansloot. Dat bedroeg in 1984:5035, in 1985:4661. Gelijk bekend doen beide verschijnselen zich vooral bij de doopleden voor. Dat blijkt ook nu weer. Het aantal toegelatenen bedroeg daarentegen 2935 in 1984 en 2801 in 1985. Er is een vrij sterke trek naar de Pinkstergroepen. De statistieken geven meer bijzonderheden dan alleen het grensverkeer. Zo vindt men ook allerlei gegevens over doopsbedieningen, huwelijksbevestigingen en financiën.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen