Globaal bekeken

Uit De Stem (in de woestijn) de volgende 'korte overdenkingen'.

'Wie voor alles open wil staan, wordt met veel onzin vervuild'.

• 'Wie is uw vrind? Iemand die alles van u weet en toch van u houdt.'

• 'De hardste schreeuwers helpen gewoonlijk het minst.'

• 'De mens die God vreest, heeft verder niets te vrezen.'

• 'U hoeft niet de zonden van anderen te belijden.'

• 'Een schip is veilig wanneer het in de haven ligt, maar daar is het niet voor gebouwd.'

• 'Wat u het meest lief hebt – dát is uw god.'

Een lezer attendeerde ons terecht op een voor zichzelf sprekende passage uit 'Het Orgaan' van de bond van nederlandse predikanten. Het betrof een artikel, waarin werd weergegeven wat ter sprake kwam tijdens het 'Georganiseerd Overleg' van november 1986 inzake de arbeidsvoorwaarden voor de predikanten. Hier volgt de betreffende passage.

'Twee zaken werden nog wel in het G.O. van 1986 afgehandeld. De Raad voor de Predikantstraktementen was akkoord gegaan met ons voorstel een regeling zwangerschapsverlof van vrouwelijke predikanten te ontwerpen. Daarnaast was men het eens met een voorstel de faciliteiten die gelden voor de weduwe van een overleden predikant uit te breiden tot de overblijvende partner van een overleden predikant (vgl. art. 26 Gen. regeling Predikantstraktementen). Bij dit laatste wordt er van uitgegaan, dat de verplichtingen van de partners zijn vastgelegd in notariële overeenkomst.

Op vrijdag 24 april a.s. hoopt aan de Vrije Universiteit te Amsterdam te promoveren de heer W. L H. Smelt, geboren te Wierden. Zijn proefschrift behelst een studie op het terrein van de geneeskunde over 'Anesthesie bij patiënten in zittende positie tijdens operatieve behandeling van tumoren in de achterste schedelgroeve'.
Wij feliciteren op deze plaats de heer Smelt, die ook een keer in ons blad iets schreef naar aanleiding van het euthanasievraagstuk, van harte met deze voltooiing van zijn studie. Hij schreef een lijvige studie over een onderwerp, waarvan menigeen hopen zal er zelf nooit 'lijdend voorwerp' van te zullen worden. Van harte hopen wij dat broeder Smelt met zijn studie de geneeskunde en zo de lijdende mens een dienst zal hebben bewezen. Van de stellingen bij het proefschrift noemen we.

o 'Omdat het doden van patiënten geen medische handeling is, kan euthanasie nimmer als zorgvuldig medisch handelen worden aangemerkt'

• 'In de geneeskundige opleiding wordt bestrijding van (chronische) pijn nog steeds stiefkinderlijk behandeld.'

• 'Adequatere pijnbehandeling, als gevolg van een betere opleiding, zal de vraag om euthanasie indammen.'

• 'De anesthesioloog wordt veelvuldig opgescheept met de ethiek van zijn "snijdende" collega's.'

Prof. dr. H. Jonker heeft in Theologia Reformata, het driemaandelijks theologisch tijdschrift van de Gereformeerde Bond, in zijn altijd lerenswaardige Reflexen geschreven over de handoplegging bij de bevestiging van candidaten in hun eerste gemeente. Hij signaleert – terecht – de te grote aantallen predikanten, die soms aan de handoplegging deelnemen. Het moet geen 'cerebrale show' worden. Hier volgt een deel van zijn ontboezemingen.

'(…) De gereformeerde vaderen hadden moeite met de handoplegging, ook waarschijnlijk omdat ze pas waren verlost van de machtsheerschappij der ambtelijke hiërarchie. We moeten er nu voor waken de hiërarchie niet te vervangen door een dominocratie van de ge-toga-de dienaren. De gemeente zendt door de handen van haar dienaren uit, de algemene kerk, te weten de vreemde dominees, zijn ook welkom, maar nemen een secundaire plaats in. Eerst komen de vertegenwoordigers van de gemeente aan bod, te weten de consulent (de indirekte vertegenwoordiger) en de oudste ouderling (de direkte vergenwoordiger). Jonge predikanten met slechts twee maanden dienstervaring moeten de in de dienst des Heeren vergrijsde dienaren niet voor de voeten lopen en houden zich bescheiden en wijselijk op de achtergrond.
Het derde element is dat de handoplegging wordt gedragen door een biddende gemeente (zie wederom Hand. 13 en 14). Handoplegging is gemeenschappelijk gebed. De gemeente bidt mee als de tekst, gericht op de uitzending wordt uitgesproken. Handoplegging is dus geen kijkspel, maar geestelijke gebedsbeleving met gesloten ogen en gevouwen handen. De verslaggever die van plan was de namen van al de ordinerende predikanten in zijn notitieboekje op te schrijven, bergt nu maar gauw dat boekje op in zijn binnenzak, vouwt de handen en sluit de ogen. Handoplegging is geïntensiveerd, gemeenschappelijk gebed voor en rondom de jonge dienaar.
En de jonge candidaat bidt mee als hij de hand(en) der gemeenschap van de ambtsbroeders en dus van de gemeente en de kerk op zijn hoofd voelt en de teksten woord voor woord op zich laat inwerken. Hij lispelt de woorden na: ze zijn ditmaal specifiek voor hém bedoeld, van Godswege tot hém gesproken. Dit houdt natuurlijk in dat er geen veertien teksten over zijn hoofd uitgesproken kunnen worden. De spanning mag immers niet te lang duren. Pneuma overweldigt de psyche niet en slaat haar niet neer. De Heilige Geest gaat juist menselijk te werk, in de sfeer van de menselijke psyche en nooit magisch met woordenbrij en tekstenlawine. De Schrift toont ons hoe de Geest zorgvuldig met enkele woorden 'to the point' te werk gaat in Handelingen 9 : 5, 10 : 13 en 15; 12 : 7 en 8; Openbaring 1 : 11, 17 en 18, enz. enz.
Veertien teksten is niet alleen een psychologische overlading en daarom niet-pneumatisch, maar ook in strijd met de Woordontdekking van de gereformeerde vaderen. De vaderen kwamen op voor de zin en de inhoud van het Woord Gods door exegese, praktische toepassing en zorgvuldig gebruik der woorden, wat iets anders is dan de formele magie van een louter uitspreken van een aantal teksten, die noch door de candidaat, noch door de gemeente meer te verwerken zijn. De rozenkrans is afgeschaft, waarbij de kraaltjes één voor één worden geteld: zoveel Weest-Gegroetjes, zoveel teksten! Woordenkraam.
In het artikel van het genoemde boek heb ik het aantal functionerende "handopleggende" predikanten teruggebracht tot vijf of zes. Ik wil nog verder teruggaan, tot drie of vier. Een missie-tekst uit de Profetieën, één uit de Psalmen, één uit de Evangeliën en één uit de Brieven, zo hebben we ordelijk de spreekgestalten van het Woord Gods bij elkaar. En de andere predikanten dan? Die staan in een kring rondom de geknielde candidaat en bidden mee. Zo ontvangen zij met innerlijke overgave hun jonge ambtsbroeder in hun midden.

Er zijn nog twee zaken, die Handelingen 13 en 14 aan de orde stellen in verband met de handoplegging. Er is sprake van verdrukkingen en soberheid. Van verdrukkingen. De stenen van de vijand vliegen je om de oren. Over de verdrukkingen heb ik geschreven onder de "pastorale handdruk". De vijand was daar de leugenleer en de dood. Handoplegging heeft iets te maken met de doop: ondergaan door de doop in de dood om op te staan tot een nieuw leven (Rom. 6). In die tegenstelling, in die strijd van dood en leven, van ondergang en overwinning, van leugen en waarheid, van de duivel en God wordt de jonge candidaat ingeleid. Hij zal aan geopende groeven komen te staan, met lijdende mensen zal hij te maken krijgen, ook de vijandschap zal zich tegen hem samenballen, op zijn rug wordt de existentiële wereldproblematiek van God en mensen geladen. "Maar Hij legde zijn rechterhand op mij en zeide: Wees niet bevreesd, Ik ben de eerste en de laatste en de levende en Ik ben dood geweest en zie Ik ben levend tot in alle eeuwigheden" (Openb. 1 : 17 en 18). De apostel Johannes werd tot zijn dienstwerk geroepen op de zondag, de eerste dag van de week, de dag des Heeren, de dag Van de opgestane Christus, Openb. 1 : 10.
En dit alles houdt ten slotte soberheid in, ascese, vasten zeggen Handelingen 13 en Handelingen 14. Het heeft weer met het lichamelijke te maken! We laten het aan de gewetens over. En ook al wordt het niet opzettelijk en daadwerkelijk in de praktijk gebracht, evenals de nood der verdrukking, er kan ook plaats vinden een door de nood gedwongen soberheid, die tegenover tijden van vanzelfsprekende welvaart haar eigen glans bezit (…)'
v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen