Beleggen en Zuid-Afrika

Inleiding
Donderdag 26 maart wijdde de synode haar avondzitting opnieuw aan Zuid-Afrika. Nauwkeuriger gezegd: aan het beleggingsbeleid van een aantal organen van bijstand in relatie tot Zuid-Afrika. Mag de kerk beleggen in aandelen Shell (bijvoorbeeld), als naar het oordeel van een aantal mensen, zo'n onderneming het apartheidssysteem bestendigt?
In november '86 had de synode besloten dat de organen van bijstand in maart '87 moesten rapporteren over hun antwoord op bovenstaande vraag.

Rapportage
Onder voorzitterschap van de secretarisgeneraal dr. R. J. Mooi had men vergaderd: de Raad van de Zending, de Generale Diakonale Raad/Commissie Werelddiakonaat, de Generale Financiële Raad en de Raad voor de Predikantspensioenen als geldbezittende raden. Daarnaast waren ook geraadpleegd de Algemene Kerkvoogdijraad en de Raad voor Overheid en Samenleving.
Leerzaam is het om te lezen hoe kerkelijke organen omgaan met besluiten van de synode, het beleidmakende orgaan.
Raad van de Zending en GDR: wij verkopen aandelen Shell en Philips.
GFR en Raad voor, de Predikantspensioenen: wij verkopen niet; een loos gebaar; wij veranderen ons beleid niet.
Raad voor de Zending en GDR leggen het accent op het tekenkarakter van zo'n verkoop, terwijl GFR en Raad van de Predikantspensioenen daar juist niet in geloven. Direkteur T. van Vliet van de Raad voor de Predikantspensioenen stelde nadrukkelijk dat aan het beheer van het vermogen van zijn stichting geen getuigende waarde of politiek corrigerende funktie mocht worden toegekend.

Bespreking
Het verloop van zo'n bespreking is bijna voorspelbaar: pro en contra wisselen elkaar af.
Radikaal en minder radikaal: stellend en vragend.
Kerkvoogd Van Lokhorst (Gouda) vroeg wat de Zuid-Afrikaanse bevolking voor onze akties zou kopen. Naar zijn oordeel niets.
Ds. A. Tromp (Maarssen) wilde eerst meer weten over het staatsmodel dat zowel ANC als SACC (Zuid-Afrikaanse Raad van Kerken) voor ogen staan, voordat hij tot besluitvorming wilde komen. De daartoe ingediende motie werd verworpen met 13 stemmen vóór.
Ds. E. de Boer-Hessel (Middelburg) daarentegen vond de Raad voor de Predikantspensioenen dwars liggen en stelde dat niet kiezen tot deugd was verheven. Naar een citaat bloedde het land en was er geen tijd voor mooie papieren.
Ds. A. W. Berkhof (Hoogland) nodigde in een motie (verworpen, 18 stemmen vóór) de Raad voor de Predikantspensioenen uit tot een berekening van de gevolgen als men toch tot afstoten van aandelen Philips en Shell zou overgaan.
Ds. R. H. Kieskamp (Leerdam) stelde de vraag of er toch geen grens gepasseerd werd: ruilde kerk haar profetisch spreken niet in voor een profaan machtsdenken?
Diaken A. W. de Ronde (Stellendam) en ds. K. Schipper (Heusden) gingen verder. Zij stelden dat hier sprake was van economische oorlogsvoering die echte oorlogsvoering opriep.
Nog twee bijdragen wil ik vermelden.
Ds. G. A. Staal (Waalse gemeenten, Rotterdam) vroeg of het de bedoeling was dat minder scrupuleuze mensen de aandelen maar moesten kopen van de zeer scrupuleuze kerkmensen. Hij pleitte voor gebruik van de rechten van aandeelhouder: spreken op bijv. aandeelhoudersvergaderingen.
Ds. A. J. Bijl (Meppel) gaf als zijn oordeel dat beide opinies in de kerk mochten voorkomen. Naar zijn oordeel moesten de organen voor getuigenis en dienst (R. v. d. Z., GDR) juist verkopen en de beheersorganen niet. Zijn oordeel was gebaseerd op het erkennen van onderscheiden verantwoordelijkheden.

Besluitvorming
Nadat betrokken organen ingegaan waren op gestelde vragen en gemaakte opmerkingen bracht de herkozen praeses de conclusies op zijn manier in stemming. Alleen al vergadertechnisch verdiende dit (weer) geen schoonheidsprijs. Dit moet toch anders kunnen! Enfin, de stemming eindigde hierin dat de synode in meerderheid de rapportage accepteerde en niet overging tot het instellen van een commissie die een lijst van besmette aandelen moest samenstellen.
Ook lokale beleggers (diakonie en kerkvoogdij) kunnen binnenkort een verzoek verwachten om hun beleid te toetsen aan het synodale.

N. A. de Waal, Brakel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen