Christelijk Instituut medische ethiek opgericht

In Ede is maandag 30 maart officieel het Prof dr. G. A. Lindeboom Instituut opgericht. Het zal zich op christelijke grondslag bezig gaan houden met studie, voorlichting en documentatie op het terrein van de medische ethiek. De oprichting is een initiatief van de Nederlandse Patiënten Vereniging, de Hogeschool 'De Vijverberg' te Ede, de Stichting Schuilplaats in Veenendaal en de Stichting Ethica Medica.
NPV, Vijverberg en Stichting Schuilplaats participeren in het bestuur van het Prof. dr. G. A. Lindeboom Instituut. Als voorzitter is benoemd prof. dr. ir. E. Schuurman, bijzonder hoogleraar in de reformatorische wijsbegeerte te Delft, Enschede en Wageningen. Schuurman, die ook Eerste Kamerlid is voor de RPF, zei in de oprichtingsbijeenkomst, dat de gangbare ethiek zich vertechniseert en zich na enige weerstand aanpast, onder invloed van het technicisme. 'Dit technicisme is de grondhouding van waaruit de mens pretendeert met wetenschap en techniek alle problemen de baas te kunnen en "beter dan God" te kunnen handelen. Een bezinning vanuit christelijke medische ethiek is broodnodig'

Ontreddering
Het nieuwe instituut kan van start gaan dankzij onder meer een financiële actie van 'Metterdaad', de hulpverleningstak van de Evangelische Omroep. In de toekomst moet het instituut zich, met hulp van de er in participerende organisaties, zelf bedruipen.
Schuurman: 'Wij hopen dat het nieuwe centrum voor medische ethiek, het Prof. Lindeboom Instituut, er aan zal mogen meewerken dat temidden van de ontreddering in medische kringen en de bezorgdheid en angst van patiënten, weer een perspectief mag worden geboden dat niet is ontleend aan het eigenmachtige denken en doen van mensen, maar aan de goddelijke wet die ook voor de geneeskunde geldt'.

Beraad
Prof dr. W. H. Velema. hoogleraar in de Ethiek aan de technologische Hogeschool van de Christelijke Gereformeerde Kerken in Nederland, zei dat het nieuwe instituut wil meedoen aan het moreel beraad in de samenleving. 'Wij belijden dat het leven een scheppingsgave van God is. Het is door ons niet te maken of na te maken. ledere individu, ontstaan uit de samensmelting van zaadcel en eicel, is een mens die het beeld van God is. Hij is niet bestemd om als proefpersoon – als laboratoriummiddel – te dienen voor de veredeling van het ras. Wij geloven dat de waarde en waardigheid van het menszijn gegeven is met zijn ontstaan uit de coïtus van man en vrouw. De waarde wordt hem niet pas toegekend, nadat hij door middel van controle voor of na de geboorte, als volwaardig is bevonden.
Volgens prof. Velema mogen leven en dood niet aan de willekeur van de vrije keus worden overgelaten. 'Wie deze vrije keus doorgevoerd wil zien, haalt een streep door eeuwen van rechtsgeschiedenis en wetgeving. Het Lindeboom Instituut wil zich bij de ethische bezinning niet uitleveren aan het medisch fanatisme noch aan de autonome opvattingen van de maatschappij', betoogde Velema. 'Het wil in de verwijzing naar de normen een teken van hoop zijn temidden van verwarring en verwrongenheid, een getuige van het Woord dat als belofte en gebod boven ons staat.'

Prof. Lindeboom
Het instituut in Ede is genoemd naar de geneeskundige Gerrit Arie Lindeboom, die in 1944 zijn privé-kliniek (Pieter van Foreestkliniek) in Amsterdam stichtte en in 1950 hoogleraar werd aan de Vrije Universiteit. In 1951 richtte hij daar het Medisch Encyclopedisch Instituut op, waarvan hij tot 1979 hoogleraardirecteur was. Hij heeft zo'n 600 publicaties op zijn naam staan. Internationale bekendheid kreeg hij door zijn studie van het leven en werk van Herman Boerhaave. Dr. Lindeboom overleed in 1986. De ethische vraagstukken binnen zijn geneeskundige handelen hadden zijn diepe belangstelling. Daarbij baseerde hij zich bij de Bijbel. Hij verzette zich fel tegen het steeds meer loslaten van de traditionele medische ethiek, o.a. in zijn boekje 'God en ezel' (1967).
Dat verzet viel tijdens de openingsbijeenkomst ook te beluisteren uit de mond van de cardioloog dr. R. Fenigsen uit Den Bosch, van afkomst een Poolse jood. Die noemde euthanasie 'de opperste uitdrukking van de mentaliteit die ingaat tegen die van de klinische arts'. Volgens hem werken veel artsen de laatste jaren in een nieuw beroepsklimaat, waarin de persoonlijke rol van de arts is gereduceerd. 'Een klimaat waarin gebrek aan emotionele betrokkenheid wordt gezien als deugd en waarin de ontevredenheid van de arts met zijn eigen rol hem uiteindelijk op de gedachte brengt dat medische handelingen zinloos zijn.'
Dr. Fenigsen zei dat traditioneel opgevoedde artsen nooit euthanasie zullen plegen, omdat zij hebben geleerd hun kennis te relativeren. Maar ook omdat de arts daar niet vóór is. 'Er zijn al te veel krachten die mensen doden: ziekten, ongelukken, oorlogen, terroristen. Er is iemand nodig die het leven zal beschermen en met onwrikbare vastbeslotenheid verdedigen.' Wie bereid is de dood van een hem toevertrouwde patiënt te versnellen, kan nooit een betrouwbare therapeut zijn, aldus dr. Fenigsen. Overigens krijgen traditionele artsen, volgens hem, nooit verzoeken van patiënten om hen te doden. 'Het is opvallend dat sommige artsen artikelen publiceren waarin zij zich er op beroemen dat zij al veel mensen op eigen verzoek hebben gedood, terwijl traditionele artsen nog nooit één zo'n verzoek hebben gekregen. Blijkbaar is de begeleiding van de zieken door die twee categorieën niet gelijk.' Dr. Fenigsen zei verder dat een oordeel over de ethiek van artsen niet moet worden uitgesproken op basis van de overtredingen, waaraan sommigen zich schuldig maken.

Onderzoek
Bij de oprichting werden de resultaten gepresenteerd van een door Intomarkt opgesteld onderzoek over de mening van artsen en anderen in Nederland inzake de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van de erfelijkheid, reageerbuisbaby's, DNA-onderzoek en kunstbaarmoeder. De meerderheid vindt dat er meer wetgeving moet komen. Zestig procent van de artsen is van mening dat het Lindeboom Instituut een nuttige bijdrage kan leveren in de discussie over ethische vragen inzake de gezondheidszorg.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen