Boekbespreking

Peter Hintzen, Het verleden spreekt mee. Kok, Kampen, 1986, 327 blz., Gelijmd ƒ 27,50
In zijn 'Woord vooraf zegt de schrijver van dit boek: 'Dit boek is niet de vrucht van onderzoek van een deskundig vakhistoricus. Het is niets anders dan een bezoek van een belangstellende Nederlander aan de galerij van het verleden' (7). Deze eerlijke bekentenis van ondeskundigheid blijkt helaas maar al te zeer in dit boek juistheid te bevatten.
Natuurlijk is het niet verboden dat ook een niet-vakman zich op historisch gebied beweegt. Wij laten ook gaarne de mogelijkheid open dat dan iets waardevols gepresteerd wordt. En wij willen ook niet ontkennen dat door de heer Hintzen op een vlotte manier allerlei wetenswaardige dingen worden verteld. En toch: dit boek boezemde ons weinig vertrouwen in.
De ondertitel van het boek luidt: 'Rondgang door de vaderlandse galerij'. Evenwel: de auteur heeft al ongeveer een kwart van het boek geschreven als hij eindelijk in het 'vaderland' is terechtgekomen. En blééf hij dan maar, naar zijn belofte, in Nederland, maar nee, niets daarvan. Telkens uitzwervingen, nu eens naar Duitsland, dan naar Zwitserland, en een volgend ogenblik naar Frankrijk of Engeland. Luther wordt er uitvoerig bijgehaald, Calvijn, Zwingli, enz.
Vervolgens, er staan in dit boek een heel aantal zaken waar niets van klopt. De predikanten in Nederland in de 17e eeuw zouden volgens de heer Hintzen de Geneefse Confessie hebben moeten ondertekenen (156)(commentaar overbodig). Keizer Karel V kon zich volgens de auteur 'redden in het Nederlands en in het Duits' (121). De werkelijkheid is dat hij van Luthers rede in het Duits op de Rijksdag te Worms geen woord verstond, en dat Luther zijn rede in het Latijn herhalen moest. Van Zwingli wordt beweerd dat hij enkele wederdopers ter dood bracht en de rest de stad uitzette (123). Alsof Zwingli in Zürich de stadsbeul was. De werkelijkheid is dat hij alleen maar predikant aan de Grossmünster was en geen enkele politieke macht bezat. Van Calvijn heet het dat hij meer een man van het hoofd dan van het hart was (110). De werkelijkheid is dat hij een man van hoofd en hart was. Maar heeft de auteur wel eens ooit een blik in de Institutie van Calvijn geslagen? Van dezelfde Calvijn wordt beweerd dat hij de hele wereld wilde herscheppen 'tot één reusachtig klooster' (110). Waar haalde de heer Hintzen deze onzin vandaan? Wat de auteur weet te vertellen omtrent de verkiezingsleer van Dordt is erger dan een caricatuur (158). Laat de heer Hintzen de Dordtse Leerregels eens lezen, dan doet hij tenminste aan bronnenonderzoek en dan zal hij tegelijk zien hoe dwaas zijn betoog is. Nog iets over de Dordtse Synode. De Remonstranten zouden volgens de auteur 'na zes vernederende weken' door Bogerman de laan zijn uitgestuurd. De waarheid is dat Bogerman 6 weken lang geduld met hen had geoefend, omdat zij almaar over de 'procedure' bleven zeuren. Op dezelfde bladzijde (161) zegt de heer Hintzen met betrekking tot de Dordtse Synode: de Heidelberger Catechismus en de Nederlandse Geloofsbelijdenis werden bekrachtigd. Deze 'Besluiten van de Dordtse Synode' zouden in de 19e eeuw opnieuw actueel worden'. Neen, meneer Hintzen, niet de bekrachtiging van HC en NGB werd in de 19e eeuw actueel, maar met name de zgn Dordtse Leerregels. Waarschijnlijk heeft de heer Hintzen met zijn 'Besluiten van de Dordtse Synode' die Dordtse Leerregels ook bedoeld; dan heeft hij wel de klok horen luiden, maar weet hij blijkbaar niet waar de klepel hangt. Ik hou ermee op. Het bovenstaande zegt genoeg.

K. Exalto

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen