Ouderen aan het woord over euthanasie en zorgverlening

De onder ons welbekende 'Stichting Schuilplaats' heeft een onderzoek laten verrichten naar de visie van ouderen op de vragen rond euthanasie.
Het is immers opmerkelijk dat de stem van jongeren en van mensen in de kracht van hun leven veel sterker doorklinkt in de meningsvorm rond euthanasie, terwijl juist ouderen er eerder mee te maken zouden kunnen krijgen in de praktijk.
Drs. J. H. Segers, huisarts te Huizen, heeft een onderzoek geleid waarbij 132 ouderen uit een middelgrote plaats in het midden des lands betrokken werden. Het betrof 76 zelfstandig wonende bejaarden en 56 bejaardenhuisbewoners uit zes verschillende verzorgingstehuizen.
Met deze mensen zijn persoonlijke gesprekken gevoerd, hetgeen altijd een beter beeld van hun opvattingen geeft dan wanneer volstaan wordt met het toezenden van formulieren, die dan na invulling en terugzending worden verwerkt.
In een gesprek kan immers worden doorgevraagd naar de precieze bedoeling van de geïnterviewde en misverstanden die door de vraagstelling eventueel worden opgeroepen, kunnen direkt worden weggenomen.
Wél vraagt zo'n benadering heel wat meer tijd en inzet. In dit geval werd medewerking verleend door studenten van een Sociale Academie en H.B.O.V.
Uiteraard is een onderzoek onder 132 mensen beperkt van omvang. Het is een oriënterend onderzoek en men dient zorgvuldig met de verkregen resultaten om te gaan en te waken voor overhaaste conclusies.
Toch wijzen de resultaten in een bepaalde richting, waarvan het waarschijnlijk is dat deze door uitgebreider onderzoek zal worden bevestigd. Ik hoop van harte dat de Stichting Schuilplaats de mogelijkheden en middelen zal ontvangen om op groter schaal dergelijk onderzoek te verrichten. Het is immers van groot belang dat juist de stem van de ouderen wordt gehoord!

Enkele conclusies
Enkele conclusies die in het rapport worden getrokken en in een begeleidend schrijven in verkorte vorm zijn weergegeven luiden:
– De meerderheid van de bejaarden is tegen legalisering van euthanasie.
– Meerderheid bejaardenhuisbewoners is bang voor onvrijwillige euthanasie.
– Ondanks toename van moeilijkheden, ten gevolge van ouderdom, vaker tegen euthanasie.
– Meer zorg vermindert de vraag naar euthanasie.
– Bijna een kwart van de bejaardenhuisbewoners zou graag weer zelfstandig willen wonen, bijvoorbeeld met hulp van kinderen, huisarts en bejaardenhulp.
– Ruim 75 % van de bejaardenhuisbewoners en bijna 50 % van de zelfstandigen vinden dat anderen (familie of behandelend arts) absoluut niet over hun leven mogen beslisssen als zij hier zelf niet meer over kunnen beslissen.
– Een afwijzend standpunt ten aanzien van euthanasie blijkt vaak gepaard te gaan met angst voor beëindiging van hun leven door anderen buiten hun medeweten.

Uitleg
Het rapport is aangeboden aan alle fracties van de Eerste en Tweede Kamer der Staten Generaal. In de pers heeft het reeds ruime aandacht gekregen. De conclusies zijn dan ook van groot belang. Op blz. 30 van het rapportwordt vermeld dat 'na uitleg' 47 % van de zelfstandig wonende bejaarden en 93 % van de bejaardenhuisbewoners tegen euthanasie bleek te zijn. Dat roept de vraag op: wat hield nu deze uitleg in?
In feite een bekend maken van de veel gebezigde, indertijd ook door de Staatscommissie gehanteerde, definitie van euthanasie: 'het opzettelijk levensbeëindigend handelen door een ander dan de betrokkene, op diens verzoek'.
Ik ben persoonlijk niet (meer) van mening dat het element van vrijwilligheid in de definitie opgenomen moet worden. In de praktijk is de grenslijn tussen 'vrijwillige' en onvrijwillige euthanasie niet te bewaken en dus niet te trekken. Is 'vrijwillige' euthanasie niet een puur theoretisch begrip?
De bejaarden voelen dit ook aan.
Op blz. 21 wordt aangegeven dat zowel bij de bejaardenhuisbewoners als bij de zelfstandig wonenden de meest frequent gegeven definitie van het begrip 'euthanasie' is: 'dat je het leven stopt'. Door velen onder hen wordt getwijfeld aan de vrijwilligheid van de euthanasie, die in ongeveer 10 % van de antwoorden als 'iemand vermoorden' wordt omschreven.
Wanneer de vraagstelling van een bredere omschrijving van euthanasie was uitgegaan – bijv. 'euthanasie is het opzettelijk doden van een zieke in een hopeloze toestand' (K. F. Gunning), was het percentage tegenstemmers wellicht nog hoger geweest. Dit in tegenstelling tot wat in een artikeltje in het dagblad 'Trouw' van 24 februari jl. wordt gesuggereerd. De verslaggever doet het daar voorkomen alsof de score van tegenstanders zo hoog zou zijn uitgevallen door de hardheid van de vraagstelling. Maar het omgekeerde is het geval!

Aanbeveling
Van harte beveel ik kennisneming van dit rapport aan, ook door de kerkeraden. Het is voor ƒ 7,50 (excl. de portokosten) te bestellen bij de Stichting Schuilplaats, Postbus 7, 3900 AA Veenendaal.
Het is te wensen dat ook alle synodeleden van de Ned. Herv. Kerk dit rapport bestuderen en de uitkomsten ervan goed overwegen. Dit met het oog op de voor de waarschijnlijk in de juni-vergadering van de synode te houden bespreking over euthanasie.

J. Hoek, Veenendaal

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen