Boekbespreking

M. B. ter Borg en L. Leertouwer (red.). Het neorealisme in de politiek, theologisch beschouwd, uitg. Ten Have, Baarn, 140 pag., prijs ƒ 18,50.
In dit boek vinden we als opstellen verzameld wat er op een studiedag aan de Rijksuniversiteit van Leiden te berde is gebracht rond het thema 'Het neorealisme in de politiek'. Het initiatief tot deze studiedag werd genomen door de faculteit der godgeleerdheid. Achterliggende drijfveer hiertoe was niet de gedachte als zou de theologie als de vroegere koningin der wetenschappen over alles haar licht moeten laten schijnen omdat ze over dat licht zou beschikken. Wel omdat men van gedachte is dat er zich in dit eind van de twintigste eeuw opnieuw een omwenteling voltrekt even ingrijpend als b.v. in de tijd voorafgaand aan de stichting van de Leidse Universiteit. De christelijke kerken hebben hun dominante positie verloren, de Islam is tot tweede godsdienst in ons land geworden en het 'verschijnsel religie als zingevende kracht verkeert in een crisis'. Tegen deze achtergrond wordt het neo-realisme in de huidige politieke vormgeving benaderd. Het is niet maar een centenkwestie. Het is veel meer een onderdeel van de veranderingsprocessen die zich voltrekken in onze samenleving. En deze processen raken zozeer de fundamenten van wat tot nog toe als geldende normen en waarden in onze samenleving werden beschouwd, dat het niet aangaat de no-nonsense politiek van onze dagen als een onschuldige en doeltreffende begrotingspolitiek te aanvaarden. Achter de huidige ontwikkelingen acht men verborgen religieuze aspecten van maatschappelijk denken en handelen aanwezig. In Leiden heeft men daartoe zelfs een vrije studierichting ingesteld.
In de hier te bespreken bundel staan essays te lezen waarin de historische, wijsgerige en ethische vragen helder aan de orde komen. Ook is gepoogd een antwoord te geven op de vraag welke rol de theologie in dit geheel van vragen nog kan spelen. Voor wie geboeid ontwikkelingen om zich heen gadeslaat in kerk, maatschappij en politiek, biedt deze bundel buitengewoon veel interessants te lezen. Er voltrekt zich, aldus Ter Borg en Leertouwer in hun introductieartikel, een duidelijke verschuiving in het westerse wereldbeeld. Realisme, rationaliteit en tolerantie op levensbeschouwelijk gebied gaan meer en meer dit wereldbeeld bepalen. Die verschuiving gaat al meer ten koste van o.a. de traditionele religie en ethiek. Die geraken al meer op het tweede plan. religie en ethiek worden verdrongen. Er blijven wel mogelijkheden voor religie en ethiek als er ruimte voor is. Kortom een boeiende bundel voor de geïnteresseerde lezer.
J. M.

Ds. C. Trouwborst, De kleding van Jezus, meditatieve gedachten vanuit wat Jezus als de Messias aan kleding droeg, zoals vermeld in het Nieuwe Testament. Uitgave van De Banier, Utrecht, 1986, 90 blz., prijs ƒ 9,75.
Hoe pretentieloos ook van gestalte, het gehalte van dit boekje mag er zijn! Het is een vruchtbare gedachte van de schrijver geweest om een aantal meditaties te rangschikken rond het thema van Jezus' 'kleding': vanaf Zijn geboortedoeken tot aan de linnen doeken van Pasen. Niemand verkijke zich overigens op de titel. Die dekt (gelukkigerwijze) niet nauwkeurig de inhoud: het gaat de schrijver nl. bepaald niet om de kleding van Jezus, maar om Jezus, Die deze kleding droeg. Alle meditaties ademen één groot verlangen: om die Ene Naam te prijzen en aan te prijzen. Al mediterend kan hij het niet laten om gul en gunnend te distribueren van de vruchten die hij in de Boomgaard van het Evangelie plukte. 'Wee de dienaren van het Woord die God tot een gierig God maken' (blz. 10). En in diezelfde geest: 'Wee degene die schrikdraad om Jezus zet' (blz. 15)!
Rasechte Evangelie-vertolking vond ik deze lectuur. Dat lees je niet als dominee of theoloog – al valt er voor de voorbereiding van de prediking goed gebruik van te maken – maar als gewoon christenmens die bezoek krijgt van een Evangeliedienaar. Deze meditator komt nl. echt op bezoek, d.w.z. hij zoekt je (op). Steeds weer weet hij je in een gesprek te betrekken. Daar komt de onderste steen boven. Geen kwaad blijft onbesproken. Maar ook geen zonde hoeft onverzoend te blijven. Fraai en levendig is de stijl. Her en der treft ons een pittig, pakkend taalgebruik. Ik mag misschien hier wel zeggen, dat ik zelden meditaties las die stilistisch zozeer aan die van ds. L. Kievit herinneren. Diezelfde puntige eenvoud en persoonlijke directheid.
Wat mij, behalve een zorgvuldige uitleg en ver­rassende dwarsverbindingen in het geheel van de Schriften, bijzonder aansprak, is de zin voor die heel eigensoortige 'dubbele gelaagdheid' van de evangeliën: in de ontluistering van Christus gaat Zijn heerlijkheid schuil, in Zijn bespotting (rietstaf,doornenkroon, koningsmantel)gloort Zijn waardigheid. Het is deze dieptewerking waar de schrijver menig keer het oog voor opent. Ik wens deze bundel graag een tweede druk. 'n Goede gelegenheid tevens om ettelijke drukfeilen (vooral in interpunctie en getallen) te corrigeren.
Tenslotte, ik moet bekennen dat ik op vele plaatsen waar de schrijver 'Israël' als adres vermeldt, gelezen heb: gemeente, kerk, het volk uit Israël en de heidenen, het volk dat zonden heeft… Niet om aan het veelbelovende perspectief van Romeinen 9 tot 11 te kort te doen, maar om recht te doen aan het ambt van Christus, Die niet de Middelaar van God en Israël (blz. 39!) heet, maar de Middelaar Gods en der mensen – om recht te doen aan Rom. 10 : 12, dat spreekt van Eén Heer van allen, Die rijk is over allen die Hem aanroepen – een woord dat uitgerekend (men mag de verzen erop narekenen!) het midden vormt van Rom. 9-11, en omdat ik, met de schrijver, geloof dat het Evangelie onbeperkt en onbekrompen zal worden vrijgegeven aan lieden van allerlei slag en komaf.
A. de Reuver, Delft

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen