Boekbesprekingen

'Zij waait waarheen zij wil', Opstellen over de Geest, aangeboden aan Catharina J. M. Halkes, Ten Have Baarn, ƒ 25,–.
In verband met het afscheid van Catharina J. M. Halkes als bijzonder hoogleraar werd haar een bundel opstellen over de Geest aangeboden. De wind blaast waarheen hij wil. Typering van de Geest. Hier typering ook van de scheidende hoogleraar: 'Zij waait waarheen zij wil'.
Bijdragen uit binnen- en buitenland willen een aanzet geven tot uitbouw van een nogal verwaarloosd onderdeel van de theologie: de pneumatologie. Om anderen te begeesteren. Positief wil ik me uitlaten over onderdelen van een bijdrage over de maagdelijke geboorte en de Heilige Geest. Daar worden heel Geestrijke dingen gezegd. Helaas is dit lang niet van het geheel te zeggen. Wel ben ik het eens met de uitspraak dat in de oorspronkelijke beweging van Jezus vrouwen niet een marginale maar een centrale plaats hebben ingenomen. Evenzeer als mannen. Ik zou ook nog aandacht voor de kinderen willen vragen, want indien wij niet worden als een Kindeke… Maar de Geest wil in het Lichaam ook tot erkenning brengen van het Hoofd, wat z'n weerslag vindt in de man-vrouwverhouding, gestempeld door Christus en Zijn Gemeente. Overigens is aandacht voor de Geest welkom onder nazaten van reformatie en nadere reformatie. Hetgeen evenwel bindt aan Gods Woord. Eigen woorden zijn vaak niet zo Geest-rijk. En dan zeg ik het nog vriendelijk. Vrouw-vriendelijk in dit geval.
C. c. SI.

De dood – uitkomst voor het leven? Geschrift van de Juristenvereniging Pro Vita, uitg. Buijten en Schipperheijn – Amsterdam 1987, 113 blz., ƒ 19,90.
Menselijk leven wordt meer en meer onttrokken aan de bescherming van de burgerlijke overheid en overgelaten aan de beschikking van de mensen zelf. De maatschappij die dit toestaat is bezig haar eigen fundamenten weg te slaan: het 'recht' van de sterkste zal gaan overheersen. Dit is de overtuiging van een aantal juristen dat meent niet lijdzaam te mogen blijven toezien bij deze verontrustende ontwikkeling en daarom voorjaar 1983 de Juristenvereniging Pro Vita (dat is: voor het léven) heeft opgericht. Uitgangspunt van deze vereniging is de onaantastbare waarde en waardigheid van het individuele menselijke leven. Met de nu verschenen bundel levert de vereniging een belangrijke bijdrage aan de maatschappelijke discussie.
Prof. dr. D. F. Schellens geeft 'een rechtsfilosofische benadering van het recht op leven'. Het gaat hem on de eerbiedwaardigheid van de mens als hét fundamentele ethische gebod. Zijns inziens kan het fundament van een rechtsorde niet gezocht worden in een geloof in God, aangezien dit in de samenleving niet algemeen weerklank vindt. Op dit punt zou ik hem niet willen volgen. Men moet in een ethische discussie het één doen en het ander niet nalaten: enerzijds zich expliciet op Gods Woord beroepen, anderzijds zoveel mogelijk voor ieder inzichtelijke argumenten aandragen.
Prof. mr. J. J. M. van der Ven geeft een nadere overdenking van het zelfbeschikkingsrecht.
Zijn conclusie is: het verschijnsel van zelfbeschikking steunt niet op een grondrecht.
Mr. G. A. M. Strijards schrijft over enige strafrechtelijke facetten van de euthanasie? Een goed gefundeerde bijdrage waarin hij wijst op het gevaar dat er bij legalisering van euthanasie een toenemende druk op de stervende zal ontstaan om van zijn 'recht' gebruik te maken.
Dr. Hans Reis en prof. mr. F. J. M. Feldbrugge maken duidelijk dat er noch in West- en Oost-Duitsland, noch in de Sowjet-Unie en Oost-Europa sprake is van een discussie over verminderde strafbaarheid, laat staan straffeloosheid van euthanasie. In ons kleine Nederland vergeten we nogal eens dat we heel geïsoleerde posities innemen, die bevreemding wekken in 'de rest van de wereld'.
Dr. H. van der Meer levert een 'moraaltheologische' bijdrage. Hij wijst zelfdoding en hulp bij zelfdoding af vanuit de overtuiging dat het leven niet van mensen zelf is, doch van God. Het menselijke leven is op een heel bijzondere manier rechtstreeks van Hem, die de levensadem in de neus van de mens blies om hem tot een levend wezen te doen worden (Gen. 2 : 7). Menselijk leven is heilig, het is Gods eigen levensadem. Wie euthanasie alleen in bepaalde gevallen wil toestaan bedriegt zichzelf: hij heeft een land zonder grenzen betreden. De enige echte grens is de grens tussen eerbied voor het leven, in volstrekte vorm, of géén eerbied voor het leven. 'Alle andere grenzen zijn verlegenheidsoplossingen, omdat men het niet te gek wil maken'.
Ten aanzien van de wetgeving stelt Van der Meer terecht: 'men mag nooit iets kwaads doen om daarmee iets goeds te bereiken, ook niet een kleiner kwaad doen om daarmee een groter kwaad te voorkómen… Wanneer men namelijk het kleinere kwaad doet, in de hoop daarmee een groter kwaad te vermijden, dan zal men daarmee in feite niet het grotere kwaad kleiner maken, doch het kleinere groter. Men kan Beëlzebul niet niet Beëlzebul uitdrijven.'
Alarmerend is de bijdrage van mevr. dr. F. T. Diemer-Lindeboom: 'Vanwaar en waarheen met het nieuwe in leven geven en leven nemen?' Ze wijst op een reeds in 1970 gepubliceerd hoofdartikel in het officiële orgaan van de Californische artsenorganisatie, waarin een bepaalde strategie wordt ontwikkeld, namelijk om leven en dood in regie te nemen.
'Al naar gelang van vraag en aanbod wordt begonnen leven vernietigd of nieuw leven aangemaakt, soms binnen dezelfde instelling.' Er treedt een verzakelijking van het menselijk leven op. Het is begonnen met het sanctioneren van het doden van de vrucht in de moederschoot, een volgende stap was de toepassing van inseminatie met donorsperma, het draagmoederschap, het degraderen van embryo's tot onderzoeksmateriaal. In dit klimaat past legalisatie van euthanasie: deze zal uitbreiding van toepassing meebrengen en het proces van gewenning versnellen. Waarom die geweldige nadruk op het euthanasieprobleem juist in een tijd waarin de mogelijkheden van pijnbestrijding groter zijn dan ooit? Hierachter steekt een boze strategie van mensen die zelf weer door onzichtbare kosmische machten worden gedreven. De boeiende bundel eindigt met een indringende en ontroerende novelle van de Duitse schrijfster Christine Brückner, waarin een 'moeder' door haar geaborteerde dochter wordt aangesproken. Dit boek beveel ik met klem aan wanneer u tegen studiemateriaal van wat zwaarder kaliber niet opziet.
J. Hoek

Ab Oudman, Leven zonder grenzen (Mogen we grenzen aan de gezondheidszorg stellen?), uitgave Protestants Christelijke Ouderen Bond, postbus 260, 7460 AG Rijssen.
Een duidelijke standpuntbepaling over ouderen-gezondheidszorg, grenzen van wetenschap en techniek, euthanasie. Hartelijk aanbevolen. Fijn dat de PCOB zo'n principiële positie inneemt.
J. Hoek, V.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen