Waar zijn ze gebleven?

Kerkverlating
Misschien dat u bij het lezen van het woord 'kerkverlating' denkt: 'Al weer!' Want er is al zo ontzettend veel over gesproken en geschreven.
Soms merk je dat bij bepaalde onderwerpen die veel aandacht krijgen op een gegeven moment een verzadigingspunt bereikt wordt. Men krijgt er genoeg van. En als er dan opnieuw de aandacht op wordt gevestigd, dan krijg je zo'n reactie van: 'Hè, alweer!'
Nu is het fijn als er over problemen niet meer gesproken en geschreven hoeft te worden, als deze dan inmiddels opgelost zijn. Dan kun je inderdaad zeggen: 'Houd er nu maar over op!' Dat kan echter van het gigantische probleem van de kerkverlating helaas niet gezegd worden. Integendeel. Wij zullen wat dit betreft nog voor grotere verrassingen komen te staan, naar ik vrees.
Er zijn kerkeraden die zich diepgaand aan het bezinnen zijn op het probleem van de kerkverlating en breder op het probleem van de secularisatie. Er zijn gemeenten waarin allerlei vragen in dit verband op een fundamentele wijze aan de orde worden gesteld. En het is ook hard nodig.
Er zijn ook kerkeraden die zich op geen enkele wijze aan het bezinnen zijn en die – zo lijkt het – in de overtuiging leven, dat er geen vuiltje aan de lucht is, want 'moet u maar eens kijken hoeveel jongeren er bij ons nog in de kerk zitten!'
Het is de vraag of wij er wel (voldoende) erg in hebben, dat de secularisatie en de daarmee samenhangende indivudialisering zich ook tooien met het gewaad van de godzaligheid en dat dit een teken is van de zware tijden die wij in de laatste dagen zullen beleven (2 Tim 3 : 1-5).

Signalen
Ik wil een tweetal signalen doorgeven die ik regelmatig ontvang.
In de eerste plaats: de leeftijd van afhaken in onze gemeente wordt steeds lager.
In de tweede plaats: waar de traditie een sterk stempel zet op het gemeenteleven – met onderlinge sociale verplichtingen, verwachtingen en contrôle – is sprake van geruisloze kerkverlating, waarbij jongeren boven de leeftijd van 20 jaar afhaken (als ze bijv. de deur uitgaan). Het valt dan veel minder op, zeker als ze verhuizen (want wie heeft er dan nog erg in hen?), maar ook omdat er over het algemeen veel te weinig aandacht is voor jong­-volwassenen. Jongeren die van een jeugdvereniging afkomen, worden in heel veel gemeenten niet opgevangen.

Onderzoek
Vanuit mijn bezig-zijn op het terrein van het jeugdwerk word ik steeds met allerlei problemen in dit verband geconfronteerd. Er is reden tot grote zorg. Het is alleen ontzettend moeilijk om het gesprek hierover op gang te brengen, omdat genoemde problemen door velen niet worden onderkend.
Daarom zou ik een praktische handreiking aan kerkeraden willen doen… een handreiking tot ontdekking en bezinning. Ik zou aan kerkeraden willen voorstellen om een onderzoek te doen. Mag ik u – ik spreek u via dit artikel maar persoonlijk aan – een paar suggesties doen?
Gaat u in de eerste plaats eens uw kaartenbak na. Probeert u wat op de kaarten staat eens in kaart te brengen. Hoeveel jongeren behoren er tot de gemeente waar u de ambtelijke zorg voor hebt? Hoeveel zijn er gedoopt? Hoeveel komen er in de kerk? Hoeveel van hen bezoeken de catechisaties? Hoeveel doen er mee in het jeugdwerk? En waarom doen ze dat? Wat betekent het voor hen? Wij gaan veel te makkelijk uit van vanzelfsprekendheden, maar niets is vanzelfsprekend! En al die andere jongeren… waar zijn die? Waarom zijn ze niet bij kerk (en Woord?) betrokken? En de jongeren die vroeger wél kwamen… waarom komen ze nú niet meer? En: waar zijn ze gebleven? Gaan ze nergens meer heen? Of gaan ze ergens anders heen? En waarom?
Probeert u vervolgens ook eens na te gaan, hoe het zit met de betrokkenheid van jongeren boven de 20. Als ze nog in de eigen gemeente wonen, dan is dat gemakkelijk genoeg. Maar probeert u ook hun spoor te volgen, als zij (bijv. in de afgelopen 5 jaar) verhuisd zijn. Waar zijn ze dan gebleven? Waar zijn ze terecht gekomen? Hebben ze zich in hun nieuwe woonplaats bij de christelijke gemeente gevoegd? Of hebben ze zich juist uit laten schrijven? Zijn ze op een of andere manier opgevangen? Of hebben ze misschien alle contacten direct van zich afgehouden? En waarom? Wat zit er bij hen achter? Hoe vergaat het hun verder?

Zwart op wit
Wij leven in een tijd waarin veel onderzoek wordt gedaan en met getallen wordt gewerkt. Gezien de ernst van de problematiek waar wij, allemaal mee te maken hebben, kan het verhelderend zijn om de dingen zwart op wit te zien. Zelf ontdekken en ervaren… daarmee wordt vaak meer bereikt dan met alles wat in artikelen en boeken geschreven en in lezingen gezegd wordt.
Misschien dat u dan schokkende ervaringen opdoet. Maar u zult daarbij tegelijk op een indringende wijze overtuigd raken van de noodzaak van een grondige bezinning… bezinning op vragen als: Hoe zijn wij vandaag gemeente van Christus? Wat is gereformeerd-zijn in een geseculariseerde tijd? Wat dragen wij aan onze jongeren over? Hoe geven wij hen onze aandacht? etc.

Als er conclusies zijn
Mochten er kerkeraden zijn, die dit onderzoek gaan doen (of misschien al gedaan hebben), dan zou ik het op prijs stellen daar iets naders van te horen.
Ik weet dat de verantwoordelijkheid voor de jongeren primair bij de gemeenten ligt, maar ik ben zo nauw bij de jongeren en bij het jeugdwerk in de gemeenten betrokken, dat ik graag mijn winst zou willen doen met de kennis en ervaring die plaatselijk wordt opgedaan, met conclusies die uit onderzoeken worden getrokken en met inzichten die worden verworven.
C. G. Geluk (HGJB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen