Creationisme, geen alternatief (III)

Debatdag
De dialoog tussen V.U. en Evangelische Hogeschool resulteerde tenslotte op zaterdag 28 maart jl. in een debatdag in de Chr. Geref. Kerk te Amersfoort. Deze debatdag was bedoeld als afsluiting van de gedachtenwisseling, die reeds plaats vond. Thema van de dag was: Hoe lezen we Genesis 1-11.
Als sprekers waren uitgenodigd:
Dr. C. Houtman, theoloog aan de V.U., oud-testamenticus.
Dr. F. de Graaff, theoloog en cultuurfilosoof
Dr. W. J. Ouweneel, bioloog en filosoof, docent wijsbegeerte aan de E.H.
Deze debatdag werd mede gehouden ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de Evangelische Hogeschool te Amersfoort.
Bijzondere aandacht op deze themadag werd geschonken aan de exegese van de Bijbel, omdat deze een steeds grotere rol gaat vervullen in de discussie tussen Schepping en evolutie.

Torenbouw van Babel
Dr. Houtman opende met zijn lezing over de torenbouw van Babel. Aan de hand van Genesis 11 hield hij over dit onderwerp een uitvoerige bijbelstudie, waarbij hij tekst voor tekst nader toelichtte.
Naar zijn mening is hier sprake van twee verhalen, die tot één verhaal zijn samengevoegd, zie bijvoorbeeld vers 5 en 7, die beschrijven Gods nederdaling om de stad en de toren te bezien. Genesis 1-11 moeten we lezen als verhalen ontleend aan de volksverhalen van naburige volkeren.

Inspiratie door de Heilige Geest
Houtman gaf niet aan, dat de bijbelschrijvers door de Heilige Geest zijn geïnspireerd. Daardoor benadrukte hij het tot stand komen van Genesis 1-11 als een menselijke bezigheid. Dit illustreerde dr. Houtman met zijn opmerking, dat Genesis 1-11 wordt gekenmerkt door vele oneffenheden. Hiermee worden met elkaar tegenstrijdige berichten bedoeld, die hij liever niet wil verklaren. Naast de zondeval in Genesis 3 wees hij op een tweede zondeval in Genesis 6 : 1-4, die God afstrafte met de zondvloed en op een derde in Genesis 11 : 1-9.
In de latere forumdiscussie bleek, dat deze zienswijze weinig bijval kreeg.

Stellingen
Dr. Houtman had een aantal stellingen opgesteld over Genesis 1-11 om zo aan de hand van Genesis 11 : 1-9 te komen tot een verantwoorde lezing van dit bijbelgedeelte, We noemen er enkele:
1. Verantwoorde lezing houdt rekening met tijd en wereld van ontstaan van Genesis 1-11.
2. Bij de compositie van Genesis 1-11 is gebruik gemaakt van de verhalenschat van het oude Nabije Oosten over de oertijd.
3. Genesis is geen literaire eenheid maar wel als eenheid bedoeld.
4. Interne gegevens pleiten tegen een verstaan van Genesis 1-11 als historiebeschrijving in strikte zin.

Godsdienst wijsgerige methode
Dr. De Graaff besteedde aandacht aan de vraag hoe exegese moet plaatsvinden. In de eerste plaats in verbinding met de Heilige Geest en daarnaast manend tot bescheidenheid om Gods Woord te verstaan. Als methode noemde hij de godsdienstwijsgerige methode tegenover de historisch kritische methode. De Heilige Geest vraagt van ons eerbied in het besef dat de Heere spreekt.

Absoluut gezag
's Middags wees dr. Ouweneel zijn gehoor op de historiciteit van Genesis 1-11. Daarbij verwees hij naar de grondslag van de E.H. 'De Bijbel is het onfeilbare geïnspireerde Woord van God. In de Heilige Schrift openbaart God Zijn scheppend en verlossend handelen in Jezus Christus vanaf het begin der wereld tot aan de voleinding. De Bijbel spreekt met absoluut gezag, zowel waaf hij handelt over het heil als waar hij spreekt over de geschiedenis, de kosmos en de natuur'.
Ouweneel waarschuwde voor twee extreme opvattingen. Enerzijds het aanvaarden van Genesis 1-11 als verhalen, die op geen enkele wijze historisch zijn maar mythisch met ontleningen van naburige volken, anderzijds voor een te ver doorgevoerd fundamentalisme.
Genesis 1-11 is geen geschiedkundig of biologisch handboek. Dat wat God voor ons van belang acht, is opgeschreven. De Bijbel bevat openbaringsgeschiedenis en we vinden in Genesis 1-11 geen spoor van mythologische ontlening. Andere volken behielden slechts een verwrongen kennis van wat eens gebeurd was.

Ui zonder rokken
Zo zeker als Christus op aarde gekomen is, om zondaren te verlossen, zo zeker is ook de geschiedenis van Genesis over schepping en zondeval. Genesis is geen randverschijnsel. Als we Genesis laten vallen houden we geen Bijbel over. Als de rokken van een ui worden gepeld, houden we evenmin een bol over.
Van de stellingen van dr. Ouweneel citeren we nummer zeven:
'Vanuit een ander (en meer met het bijbelse zelfgetuigenis overeenstemmend!) geloofsvooroordeel gezien lichten de mythologieën van antieke volken ons veeleer in – en als zodanig kunnen ze tamelijk nuttig zijn! – omtrent de (verwrongen) kennisresten die sinds de zondvloed bij die volken aanwezig zijn gebleven omtrent de 'onzichtbare wereld' en omtrent de oudste geschiedenis van de aarde, welke kennis ons in de Bijbel door de goddelijke inspiratie zuiver overgeleverd is. Israël heeft zijn geloof in de scheppping, de zondeval, de zondvloed, de spraakverwarring en de verdeling der volken niet ontleend aan de heidenen (en vervolgens, zg. ontmythologiseerd en gehistoriseerd), maar ontvangen van God'.

Geen synthese
Door het boekje van het V.U.-bezinningscentrum zijn we weer eens gewezen op de grote gevaren, die ons bedreigen vanuit de moderne theologie. Uit een afwijzing van de historiciteit van schepping en zondeval vloeien meerdere ontkenningen voort. De zin van de heilsgeschiedenis wordt dan weggenomen en we houden een verhaal over, dat niet meer dan moraliserende betekenis heeft. De Heilige Schrift en de evolutieleer laten zich niet harmoniseren. Wie dat wel doet verwerpt de betrouwbaarheid van Gods Woord.

J. Slot, Doorn

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen