Globaal bekeken

Tijdens de jaarvergadering van de Gereformeerde Bond ontstond enige gedachtenwisseling over 'het drievoudig snoer', dit naar aanleiding van het gebruikelijke telegram aan H. M. de Koningin. In 'het kerkblaadje' (Van de Vrienden van Kohlbrugge) schreef dr. W. Aalders daarover het volgende (22 juni 1984):

'"Kerk, Oranje, Vaderland. Op deze wijze verwoordde het Reveil zijn band met Oranje. Men zou het een geloofsbelijdenis kunnen noemen, een variant op art. 36 v.d. N.G.B." Niet te vereenzelvigen met God, Nedl.-Oranje. "Nooit is binnen de kring van het Reveil op die rechtlijnige, profane en nationalistische wijze gesproken (…). Een wezenlijk element blijft dan buitenbeschouwing, nl. de kerk. En het Reveil is juist van oordeel dat omwille van de Kerk ons Oranje geschonken is, als een goed instrument, en dat de Nederlandse Staat ontstaan is als omkleding van de kerk".'

Dezer dagen kwamen we in het bezit van het 'Gedenkschrift van het vijfentwintig-jarig bestaan van het Gereformeerd Oranje-Weeshuis te Huizen' (1869-1894). In de toespraak van ds. H. A. J. Lütge in de Oude Kerk te Huizen ter gelegenheid van die herdenking komt ook het genoemde 'drievoudig snoer' ter sprake. Hier volgt de passage, die tevens iets zegt over de ontstaansgeschiedenis van het genoemde weeshuis.

'Velen Uwer zullen zich nog herinneren den treurigen winter van het jaar 1861. In dien winter werd de Bommelerwaard overstroomd door de doorbraak van dijken, veroorzaakt door zwaren ijsgang. Onze geliefde Koning Willem III, toen nog in leven, bezocht de overstroomde plaatsen, ontzag noch koude noch ijs, maar kwam den hulpbehoevenden te hulp met woord en daad. Hij betoonde zich eenen rechten Oranjevorst. Dit ontgloeide het hart van allen, die Oranje liefhadden, en het bracht hen op de gedachte, aan den Koning een bewijs van hartelijke toegenegenheid daarvoor aan te bieden. Zij, die het drievoudig snoer "Kerk, Oranje en Vaderland'' kenden en liefhadden, meenden niet beter te kunnen doen dan hunnen vorst als blijk van erkentelijkheid aan te bieden een prachtexemplaar van den Bijbel, het Woord Gods, waardoor Oranje nog Oranje, en Nederland nog Nederland was Van Bernhardi ging het voorstel daartoe uit. In de door hem geschreven "Blaadjes" deelde hij zijn voornemen mede, dat veler instemming verwierf. Slechts eene kleine bijdrage mocht iedereen leveren, en het arme volk, dat "Kerk, Oranje en Vaderland" liefhad, was dus in de gelegenheid zijne genegenheid en gehechtheid aan het geliefde Stamhuis van Oranje te betoonen. Het voorgestelde doel werd bereikt: Onze Koning ontving het geschenk den 22sten maart 1862. Na de betaling der rekeningen bleef er een batig saldo over. "Dat geld behoort het volk, laat het ons bewaren voor een weeshuis te Huizen", zoo was de raad van Berhardi. Hoe kwam Bernhardi ertoe, dien raad te geven? De winter van datzelfde jaar ' 61 was ook voor de Gemeente van Huizen een treurige winter. Tengevolge van het bevriezen van de Zuiderzee werd door de visschersbevolliing armoede en gebrek geleden. Bernhardi, tot hulp en onderzoek door hen Heer E. H. Kol, bankier te Utrecht, er henen gezonden, vond, dat de nood hoog was, en gesteund door eene milde hand wist hij er in menigen nood te voorzien; doch hetgeen hem het meest trof en zijne gedachten bleef bezighouden, was het treurige lot der arme weeskinderen van Huizen. Zoo kwam hij tot den raad, het batig saldo van het Koningsgeschenk te bewaren voor de stichting van dit Weeshuis. Zeker, er was voor de uitvoering van het plan geen geld genoeg, maar de scrijver van de "Samenspraken" wist ook daarvoor raad. Hij riep daartoe hetzelfde volk op, dat zoo mild had bijgedragen tot het geschenk aan den Koning, en zijne roepstem was niet vergeefsch. Gesteund door hunne bijdragen, zoo kleine als groote, kwam het gebouw, al was het dan ook onder veel tegenstand tot stand.'

In De Reformatie (Geref. Kerken, vrijg. ) troffen we het volgende schematisch overzicht van de kerkgeschiedenis, wat betreft het ontstaan van de verschillende stromingen.

[Schema]

Uit De stem de volgende puntige gezegden.

'-Het is geen schande te falen. Het is echter wel schande minder te geven dan het beste dat men heeft uit angst te falen.
– Er is maar één weg om in zijn werk vorderingen te maken – het lief te hebtien.
– Maar al te vaak maken wij ons meer bezorgd over de gevoeligheden van een mens dan om zijn zieleheil.
– Onkruid groeit vanzelf – bloemen vragen om verzorging.
– Niemand is zo arm als hij die niets dan geld heeft.'

'Luther leerde dat de Tien Geboden een heilige spiegel voor zelfbeproeving zijn. Elk der geboden afzonderlijk betekent een vraag aan ons welke aanleiding kan geven tot een belijdenis van onze zonde. Het eerste gebod luidt: "Gij zult geen andere goden voor uw aangezicht hebben". Heb ik iets of iemand meer liefgehad, meer vertrouwd of meer gevreesd dan God? Vind ik belangrijker wat de mensen denken dan wat God ervan vindt? Zijn persoonlijke afgoden, vrienden, gezinsleden, mijn beroep, bezit of positie voor mij belangrijker dan God? Gaat mijn bediening mij boven de Heer? Luther stelde voor alle Tien Geboden op soortgelijke wijze na te gaan alvorens aan het Avondmaal deel te nemen. Dat is geen wettiscisme, doch schriftuurlijke zelfbeproeving.'

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen