Global bekeken

Ter informatie volgt hier een aardig stukje over kerkgebouwen en hun (veelvoorkomende) namen, van de hand van L. A. Scheper in Centraal Weekblad, orgaan van de Gereformeerde Kerken.

'Onlangs vroeg ik in Brielle waar de gereformeerde kerk stond. "Oh," zei de man die ik dat vroeg, "u bedoelt de Geuzenkerk?" Nou waren die Geuzen echt niet het toonbeeld van braafheid; maar wat wil je, als je kerk in de Coppelstockstraat staat.
Er is één Patmoskerk in Nederland en die staat op het voormalig eiland Marken. En in Kootwijk gaan de gereformeerden naar de kerk die de lieflijke naam draagt: "het kerkje op de heuvel".
Heel vroeger gaf men onze kerken geen namen. In de steden en grote plaatsen begon men al vroeg rekening te houden met de windstreken. Noorder-, Zuider-, Wester- en Oosterkerken. Na de oorlog zijn er tal van nieuwe kerken gebouwd, die vrijwel allen een naam hebben gekregen. In totaal zijn dat er 329. Het is ondoenlijk om ook 329 namen te bedenken. Tot op heden zijn er 106 verschillende namen:
Dertig kerken dragen de naam: Ontmoetingskerk.
Dertig kerken dragen de naam: Opstandingskerk.
Achttien kerken dragen de naam: Maranathakerk.
Zestien kerken dragen de naam: Open Hof.
Dertien kerken dragen de naam: De Ark.
Verder zijn er 25 kerken genoemd naar bijbelse personen. Petrus of Petra staat boven aan met tien; dan volgt Johannes met vijf; Paulus, Marcus en Stefanus ieder twee en Lucas, Thomas, Raphael en Noach ieder één.
Wat betreft bijbelse plaatsnamen, zijn er elf Bethel-, negen Rehoboth-, vier Pniël-, vier Bethlehem-, vier Sions- en drie Emmaüskerken, één Bethanië-, één Elim en één Nieuw-Jeruzalem-kerk.
Rondom de persoon van Christus hebben 32 kerken de navolgende namen: Immanuëlkerk elf. Goede Herderkerk acht, Triomphatorkerk vier, Verlosserkerk twee, Vredevorstkerk twee, Middelaarkerk één, Christus Triomphatorkerk één, Pax Christikerk één, Messiaskerk één en Licht der Wereldkerk één.
Ook het Oranjehuis is goed vertegenwoordigd. En dan heb je nog zes Ichthuskerken, drie Fonteinkerken, twee Pelgrimkerken, de Opgang, de Olijftak, de Goede Rede, de Angeluskerk, de Adelaarskerk, de Tabernakelkerk en de Garf om nog maar enkele te noemen; een veelvoud van namen. Ik zal u verder niet alle namen doorgeven van onze kerken.
Bij het geven van een naam aan een rooms-katholieke kerk in Nederland is Maria favoriet. Van de 1716 kerken hebben er 286 te maken met de moeder van Christus.
Van de heiligen blijkt Jozef het meest in trek te zijn. In de top tien van Nederland staat hij bovenaan met 91 kerkgebouwen. Willibrord, de apostel van de Friezen en patroon van de Nederlands Rooms Katholieke kerk volgt op de tweede plaats: zijn naam siert 75 kerken.
Een wat vreemde plaats neemt de heilige Johannes de Doper in onder de kerknamen. Van de 77 rooms-katholieke kerken die zijn naam dragen, hebben er negen betrekking op zijn geboorte en tien op zijn overlijden. Tien keer Johannes onthoofding, een vreemde naam voor een kerk.
Voor wat onze gereformeerde kerken betreft: veel nieuwe namen heeft men niet meer te bedenken. Nieuwe kerken worden er helaas heel weinig meer gebouwd. Er worden er veel meer gesloten vandaag aan de dag.
Laten we hopen dat er een keer ten goede komt, en dat velen de weg naar de kerk vinden of weer hervinden. Want de kerk is en blijft draagster van het Heil.'

Op het artikel over sabbat en zondag, dat ik enkele weken geleden schreef, kreeg ik een aantal zeer gewaardeerde reacties. Een broeder reikte mij het hiervolgende stukje aan, geplaatst in Reformatorisch Wijsgerig Informatief, en daarin overgenomen uit Sola Fide, jaargang 1955. Het is van de hand van prof. dr. M. C. Smit.

'Niet zelden schrijft men de afkeer van kerk en Zondag toe aan de caricatuur die Christenen van beide gemaakt hebben. Toch is die afkeer op deze wijze niet uitputtend verklaard; hier laat zich een wet gelden die voor het gehele Christelijke leven telt: het onaantrekkelijke, ja afschrikwekkende is slechts ten dele gelegen in hei feit dat het beneden de maat blijft, doch bovenal in het feit dat het boven iedere wereldlijke maatstaf uitgaat. In de wereld, veelszins ook in het leven van een Christen geldt de wet van het leven voor zichzelf – en dat niet alleen in een aanstotelijke vorm – of voor deze wereld als waarde en doel in zichzelf. Doch in de kerk en op de Zondag geldt een andere wet, die van het voor God zijn; daar en dan wordt gevraagd zich los te maken uit die alledaagse gang der dingen en zijn leven te spitsen op de liefde tot God. Voor vele Christenen verloopt inderdaad het leven zo, dat zij in de week de wet van de wereld volgen, een volgen dat heel ordelijk en onberispelijk kan zijn, maar op de Zondag, in het bijzonder in de kerk, denken aan die andere wet. Een schrille tegenstelling dus tussen werkweek en Zondag.
We horen reeds het woord "Zondagschristenen" vallen. Zijn deze mensen op Zondag werkelijk zulke goede Christenen, of zijn zij op de Zondag door het wezenlijke van de Christelijke boodschap niet geraakt, ondanks het feit dat zij twee maal een kerkdienst meemaakten en velerlei op Zondag nalieten? Het gaat op de Zondag om God, om de liefde tot Hem.
En nu hoor ik de bezwaren reeds aankomen: we behoren God toch de gehele week te dienen en lief te hebben, we zoeken toch te allen tijde Zijn koninkrijk! En wat een gevaren dreigen hier niet: de weg is zo gebaand voor een terugvallen in een eenzaam verkeer van de ziel met God! Moesten wij niet juist onze verantwoordelijkheid zien en beleven nu de wereld in haar nood de Christelijke daad zozeer behoeft?
En toch, om die gevaren te ontgaan en het al de dagen te kunnen uithouden voor en met God, met de naaste en met de dingen, is het nodig iedere week één dag te hebben waarop we ons geheel en al direct op God richten, van Hem zonder omwegen en zonder onze verontschuldigingen horen waartegen Zijn goddelijke afkeuring gaat, in het felle licht van Zijn heiligheid ontdekken dat niet ónze activiteit maar alleen goddelijke genade zal redden.
Om van Zijn werk nu eens echt Godsdienst te maken is de Zondag hard nodig. Want alle dingen in deze wereld, ook die in handen van Calvinisten zijn, hebben de neiging zich tegenover God te verzelfstandigen. De wetenschap is ongetwijfeld een bedrijf op hoog niveau en wij kunnen van mening zijn dat zo wij in de wetenschap maar conflicten vermijden met het Christelijk belijden, wij recht voor God staan: doch juist dan bedreigt ons de autonome levenshouding, waarin wij wel erkennen dat God alle dingen geschapen heeft en leidt, doch niet beseffen dat God ze iedere dag ons geeft en weer terugvraagt. Wie durft beweren dat hij ieder uur van de dag en iedere dag van de week zijn verhouding tot de naaste en de hem omringende wereld beleeft in de hem geheel omvattende liefde tot God? Wie hierop ja durft te zeggen weet niet waarom het in de verhouding tot God gaat Wie hier het woord onmogelijk gebruikt kent de kracht van goddelijke genade niet.
Om weet te krijgen van dat leven voor God heeft God tijd beschikbaar gesteld, een rusttijd in een zeer bijzondere betekenis.'

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen