Paulus was geen kameleon

De Joden een Jood en de Grieken een Griek
De vorige keer schreef ik een stukje met als titel 'De jongeren een jongere zijn'. Daarin verwees ik naar Paulus, die de Joden een Jood en de Grieken een Griek werd om hen voor Christus te winnen. Ik wilde wijzen op het belang van het kennen van leefwereld, cultuur, taal e.d. van degenen tot wie wij met het Evangelie gezonden zijn. Ik trok de lijn ook door naar de jongeren. Zoals Paulus de Joden een Jood en de Grieken een Griek werd, zo zijn wij geroepen de jongeren een jongere te zijn.

Niet verkeerd verstaan
Ik wil hier nog even op doorgaan. De uitdrukking 'de Joden een Jood en de Grieken een Griek worden' wordt namelijk nogal eens verkeerd toegepast. Voor de duidelijkheid is het daarom goed om te zeggen, dat de bedoeling achter deze uitdrukking niet is, dat je je – in welke omstandigheden je je ook bevindt – steeds aanpast.
Achter de idee van aanpassingen zit de behoefte om bij een bepaalde groep te behoren, om door anderen geaccepteerd te worden. Zowel jongeren als ouderen kennen die behoefte.
Aanpassing aan een groep houdt in, dat je je conformeert aan de door de groep aanvaarde gedragsregels. Wie zich niet aanpast aan de gedragsregels van zijn of haar groep, loopt het risico niet geaccepteerd te worden en uit de boot te vallen.

Er zijn grenzen
Nu kan naar voren gebracht worden, dat elk volk en elke groep van mensen een eigen stijl, eigen gebruiken en eigen regels kent. ''s Lands wijs 's lands eer', nietwaar? En dat is natuurlijk ook zo. Wie zich dan ook binnen een bepaald volk of binnen een bepaalde groep opgenomen wil weten, zal daar ook mee moeten rekenen. Dat is alleen sociaal gezien al erg belangrijk, Dit houdt dus een zekere aanpassing in.
Maar daar zijn grenzen aan. Het hangt er hierbij ook vanaf, wat die aanpassing precies inhoudt. We zijn zo gemakkelijk geneigd om wat dit betreft een oneigenlijke claim op elkaar te leggen. We moeten wel eerlijk met elkaar omgaan! De norm van aanpassing ligt niet in onszelf. Ook niet in degenen die tot onze groep behoren, in wat 'men' vindt. Die norm ligt in het Woord dat ons is toevertrouwd.

Bij Paulus in de leer
Als we bij Paulus in de leer gaan, dan ontdekken we, dat hij bij het 'de Joden een Jood en de Grieken een Griek worden' zich niet zomaar bij Joden en Grieken aanpaste. Het was hem niet om acceptatie te doen. Hij zou zich nooit aan de levensstijl en de gedragsregels van Joden en Grieken kunnen conformeren. Die wees hij juist principieel af, omdat ze voortkwamen uit een geest die haaks staat op het Evangelie. Bij de Joden kwamen ze voort uit de geest van het wetticisme en bij de Grieken uit de geest van het hedendom. Vandaar dat Paulus er vaak niet bij hoorde en dat hij vaak wel uit de boot viel, geslagen en gegeseld als hij in zijn leven is, en in de gevangenis geworpen.

Kameleon
Met andere woorden: Paulus was niet als een kameleon, die de kleur van zijn omgeving aanneemt. Hij bleef zichzelf en hij was zich voortdurend bewust van zijn roeping. En zo zocht hij een brug naar Joden en Grieken om hen met dat machtige Evangelie van Gods genade te bereiken. Daar was het hem om te doen. Hij wilde zijn boodschap kwijt. En met het oog daarop vroeg hij zich steeds af: Wat staat in de weg? Welke belemmeringen zijn er?

Paulus en Petrus
We bevinden ons nu op een terrein waarop wij geneigd zijn om keuzes te maken terwille van de mensen en niet terwille van het Evangelie, met allerlei meningsverschillen die er in dit verband zijn.
In de Bijbel komen wij deze meningsverschillen ook tegen, o.a. tussen Paulus en Petrus. Zo lezen wij in Gal. 2 van een meningsverschil tussen deze twee dat heel hoog oploopt. In vers 11 schrijft Paulus, dat hij Petrus 'in het aangezicht' weerstond, 'omdat hij te bestraffen was'. En waarom? Wel, Petrus was op bezoek en ontmoette christenen uit de heidenen. Hij zat samen met hen aan tafel en vond dat geen enkel probleem. Maar toen kwamen er Jodenchristenen. En wat deed Petrus? Hij was bang bij deze Jodenchristenen uit de boot te vallen en daarom paste hij bij hen aan. Als een kameleon veranderde hij van kleur. En hij liet de christenen uit de heidenen los. Hij werd de Joden op een heel andere (en verkeerde) wijze een Jood dan Paulus. Hij maakte zijn keuze terwille van de mensen. En Paulus wordt boos. Hij vindt dit niet eerlijk, niet oprecht van Petrus. En dat zègt hij hem ook. Hij verklaart zelfs, dat Petrus niet recht wandelt naar de waarheid van het Evangelie (vers 14).
Wij leren hiervan, dat we voorzichtig moeten zijn met de idee van aanpassing. De vraag is: Wat beweegt ons? Wat is onze motivatie? En daar mogen we elkaar op bevragen. En bij een aanpassing à la Petrus hebben wij bestraffing nodig. Maar dat er in deze zin onder ons ambtelijke bestraffing plaats vindt, dat zie ik eerlijk gezegd nog niet zo gauw gebeuren. Zou dat komen, omdat wij wat dit betreft toch teveel op de lijn van Petrus zitten?

Nogmaals: de jongeren een jongere zijn
Als wij wat wij van Paulus leren proberen toe te passen op onze omgang met de jongeren, dan betekent dit, dat wij serieus nagaan, hoe wij het beste de relatie met hen kunnen leggen en onderhouden en wat hierin eventuele belemmeringen zijn. En daarbij is niet allen de vraag aan de orde: hoe bereiken wij hen? Maar ook: zijn wij zelf bereikbaar voor hen?
Er kunnen allerlei belemmeringen liggen in de situatie van de jongeren zelf, in hun leefwereld, in 'hun' cultuur. Maar er liggen vaak ook allerlei belemmeringen bij ons, in onze houding, in 'onze' cultuur, in de wijze waarop wij ons tegenover (is het inderdaad niet vaak 'tegenover'?) hen opstellen.
'De jongeren een jongere zijn' betekent echt niet, dat wij als de jongeren moeten doen en er als de jongeren moeten uitzien. Dit zou alleen een sociaal-culturele interpretatie zijn (waarmee ik overigens niet wil zeggen, dat dit aspect volstrekt onbelangrijk is). Nee, het gaat om een geestelijke interpretatie en daarmee om de vraag: oe kom ik met het Woord van heil en genade zo dicht mogelijk bij de jongeren om hen voor Christus te winnen en in Zijn navolging te leren leven? Wij zullen zo ook heel eerlijk met allerlei belemmeringen – ook van onze kant! – omgaan. En natuurlijk mogen we daarin onszelf zijn. Als we maar écht zijn. Echtheid is belangrijker dan uiterlijk of gedrag. Laten wij hierin recht wandelen naar de waarheid van het evangelie (Gal. 2 : 14).

C. G. Geluk (HGJB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen