Kinderen opvoeden in deze tijd (1)

Inleiding
De titel van een onderwerp geeft een samenvatting, een kort begrip van de eigenlijke inhoud. 't Is dan ook zaak allereerst duidelijkheid te scheppen aangaande de in de titel genoemde begrippen. Laten we beginnen met een benoeming van de in het opschrift voorkomende woorden. In navolging van de joden lezen we van rechts naar links, zodat we eerst een streep zetten onder 'deze tegenwoordige tijd'.
Wat een weids en uitgebreid thema; op vele wijzen en vanuit verschillende invalshoeken valt 'deze tegenwoordige tijd' te benoemen en te omschrijven.
Wat te denken van een politieke doorlichting? Er is immers materiaal ten overvloede voorhanden. Wees niet bezorgd; ik waag me er niet aan.
Dan misschien een tijdschouw door een ekonomisch-sociale bril? Ach arme, wie ben ik dat ik daarover één zinnig woord zou kunnen reppen.
Ligt dan een ethisch-kulturele beschouwing van deze tegenwoordige tijd niet voor de hand? Immers wat is voor zo'n benadering veel te zeggen, ziende op de gestage norm-ontwaarding, de voortschrijdende secularisatie en de toenemende ikbeleving van de tijd en de kultuur?!
Aangezien vanouds schoenmakers gemaand worden bij hun leest te blijven, willen ook wij ons houden binnen de begrenzingen waarin de Heilige Geest theologen geplaatst heeft, nl. Zijn werkplaats bij uitnemendheid, dat is Zijn dierbaar Woord en Getuigenis. Vanwege deze theologische beperking – waarin ons overigens de volle ruimte wordt geschonken – willen we ons door het Woord laten leiden en gezeggen. Zo aanstonds zullen we een bijbels-theologische doorlichting geven van 'deze tegenwoordige tijd' aan de hand van het bijbelwoord 'kairos'.
Datzelfde zoeken en tasten worden we gewaar wanneer we het begrip 'opvoeding' willen omschrijven. Welke optiek kiezen we? Didaktisch? Pedagogisch? Psychologisch? Godsdienst-psychologisch? U ziet, de mogelijkheden zijn vele.
Toch kiezen we voor een welhaast symplistische benadering door de nadruk te leggen op een woordje waaruit het begrip opvoeding is samengesteld, nl. op 'voeding'. In de wetenschap dat er veel meer over deze zaak te zeggen zou zijn, definiëren wij opvoeding als: het voedsel dat wij onze kinderen toedienen. Graag wil ik u dan ook kennis laten maken met, wat ik zou willen noemen 'kairos-voeding', een produkt dat wij in deze tegenwoordige tijd meer dan broodnodig hebben!

Kairos
De tijd waarin wij met onze kinderen leven, heet naar bijbels spraakgebruik deze tegenwoordige tijd, hetgeen een vertaling is van het griekse 'kairos'. Het is – wij spreken de uitleggers na – de tijd waarin het erop aankomt om de juiste beslissingen te nemen en om recht te handelen overeenkomstig Gods wil. Deze tegenwoordige tijd is echter ook het tijdsbestek waarin de Heere Christus verschenen is in een wereld die in het boze ligt (Luk. 19 : 44).
Deze tijd van Christus' verschijning moet doorzien, doorschouwd en herkend worden. Het is het uur van heil en gericht. De kairos is de tijd der vervulling (Mark. 1 : 15), die ingeklemd is tussen eerste en tweede komst. Het is een geladen tijd, onder de hoogspanning van verwachten en uitzien. In deze tegenwoordige tijd komt het aan op geloof, wedergeboorte en bekering.
Tot zover enige bijbels-theologische aanzetten om de tegenwoordige tijd te karakteriseren en te typeren. We willen deze gegevens nader uitwerken in de kontekst van Anno Domini 1987.
Onze kinderen worden geboren in een tijd die zich rijp maakt voor het oordeel. Deze zwaargeladen konstatering komt niet voort uit het brein van een pessimistisch ziener, maar is gefundeerd op de realistische profetie zoals verwoord in Rom. 1.
Typerend zijn de kernwoorden: onrecht, perversie en korruptie. Materieel en geestelijk vandalisme behoren tot de grondtrekken. Grafitti mismaken niet slechts zichtbaar oeroude bouwwerken, maar ook het geestelijk bouwwerk van Gods Kerk wordt besmeerd en besmeurd. Theologische spuitbussen worden gedurig leeggespoten op 'al wat waarachtig, al wat eerlijk is, al wat rechtvaardig is, al wat liefelijk is, al wat wel luidt'.
In deze tijd van de genetisch manipulerende mens waarin Gods 'laat Ons mensen maken' overschreeuwd wordt door het menselijke 'wij zullen mensen maken', vermelden nochtans geboortekaartjes 'met dank aan God onze Schepper delen wij u mede…'. Het getuigenis van de – in de ogen der wereld – 'dwaze rest'.
In deze tegenwoordige tijd waarin allengs het gehavende en het ondermaatse weggewerkt en geëlimineerd wordt, klinkt nochtans het Godswoord 'Het gekrookte riet zal Ik niet verbreken en de rokende vlaswiek zal Ik niet uitblussen'.
In de kairos waarin wij onze kinderen koesteren, vallen de makro-ethische dreigwoorden 'wapenwedloop', 'zure regen', 'aantasting van de ozonlaag'. De nacht valt…, maar voor het zover is, klinken zachte kinderstemmetjes temidden van het rumoer 'Heere houd ook deze nacht over mij getrouw de wacht'. Binnen de veilige slaapkamermuren zegt een kind 'om Jezus wil amen, maar buiten flitsen de bliksemschichten van doem, dreiging, oordeel.
U verwijt mij dat het kairoslied dat ik u voorzing te klagelijk en teveel in mineur getoonzet is? Wacht, ons lied is nog niet teneinde toe gezongen. Het gezang dat de christelijke gemeente in en over deze tegenwoordige tijd mag aanheffen, kent meerdere strofen. De kairos is immers, naar het heilig getuigenis van Markus, ook de tijd der vervulling. Onze kinderen worden grootgebracht in de tijd waarin de beloften Gods vanouds gegeven, vervuld zijn in de komst van onze Heere Christus. God heeft naar Zijn verkiezing Zich een volk overgehouden dat leeft van en ademt in de beloften Gods. Het rijpingsproces kent ook een keerzijde; naast oordeel is er verwachting, het einde luidt de eeuwige toekomst in. Deze tegenwoordige tijd staat onder het beleid en de regering van de Koning der aionen, de Koning der eeuwigheid. Vraagt gij Zijn naam zo weet, dat Hij de Christus heet. Gods eengeboren Zoon, Verwinnaar op de troon. De zeêg is Hem beschoren!
De geesten uit de afgrond mogen in de kairos veel macht hebben, Sions Vorst van Israëls God gegeven heeft alle macht in hemel en op aarde.
Deze tegenwoordige tijd is het uur na pinksteren, de tijd van de Geest des Heeren. Die waait uit de vier winden. Boven de geesten die doen brullen, klagen en vloeken, broedt met goddelijke volmacht de Geest Die juichend leert stamelen en stamelend leert juichen 'Abba, lieve Vader'.
In deze tegenwoordige tijd waarin – naar de titel van een boek – de vaderen niet meer zijn spelt Gods Geest de Vadernaam voor aan al Zijn verweesde kinderen en legt die Naam in hart en mond.
Deze tegenwoordige tijd… Doem? Dreiging? Oordeel? Jazeker!
Nochtans, wis en waarachtig, tijd van hoop en verwachting. Beslissende tijd van wedergeboorte en bekering. Dag der zaligheid. Uur van behoud. Zeg gerust: stonde der minne.

Opvoeding
Vervolgens willen we onze aandacht richten op het begrip opvoeding.
Wat moeten we met onze kinderen in deze ambivalente tijd beginnen? Enerzijds; dreiging, doem en een niet te stuiten verloedering. Anderzijds; hoop, verwachting, toekomst.
Hoe, wat en waar aan te vangen in een tijd die zozeer geladen is en onder hoogspanning staat?
Zoals in de inleiding reeds gezegd, leggen we de klemtoon op het woordje voeding, waarmee we een karaktertrek van de opvoeding aangeven.
Wanneer wij in het dagelijks leven voor bepaalde zware taken en opdrachten staan die veel krachtsinspanning en energie van ons vergen, letten we extra op onze voeding. Lieden die zich voorbereiden op bijvoorbeeld een marathon slikken niet zomaar alles! Ze gebruiken slechts die voedingsmiddelen die waardevol zijn voor datgene wat ze voor ogen hebben. Hoogwaardig voedsel.
't Gaat niet zozeer om de kwantiteit als wel om de kwaliteit; rijke opbouwstoffen. Kostbare ingrediënten. Het kostelijke wordt zorgvuldig van het snode onderscheiden, desnoods met behulp van chemische analyse.
Vanwaar dit beeld? Ik antwoord: direkt uit de Heilige Schrift!
In de kairos is de Kerk des Heeren geplaatst in de door God uitgezette loopbaan des geloofs. 't Gaat spannen en het wordt spannend want het gaat om niets minder dan de prijs, de onverderfelijke, onverwelkelijke kroon, die als genadetrofee aan de winnaar zal worden overhandigd.
Onze kinderen, geboren op het erf rondom de loopbaan, moeten naar luid van het genadeverbond aan deze geloofsmarathon meedoen. Opvoeders hebben de Heere beloofd dat zij de kleintjes zullen aansporen om met hen (!) deze baan te betreden. 't Zal erom spannen, want in de kairos vallen de beslissingen; winnen of verliezen. Van tweeën één. Eeuwig wel of eeuwig wee!
De vraag is nu: hoe oefenen, trainen wij onze kinderen voor die zware wedloop in deze tegenwoordige tijd? Bijbels gesproken hoe oefenen wij hen in de godzaligheid? We letten – volgens afspraak – op één bepaald onderdeel van deze training, nl. op de voeding die wij hen moeten toedienen. Ook en vooral in de geestelijke arena moet het kostelijke van het snode worden onderscheiden. Ook zij moeten en mogen toch niet alles slikken? Daarvoor is de kairos te spannend en beslissend en de loopbaan te zwaar.
Ik wil u enige noodzakelijke ingrediënten tonen die de kairos-voeding zeker moet bevatten. Welk handboek kunnen we daartoe beter raadplegen dan het Woord Gods, ons door de Heere Zelf ter hand gesteld, het Levensmiddel bij uitnemendheid?
Wordt vervolgd
Joz. A. de Koeijer, Wilnis

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen