Zon der gerechtigheid bestraal ons

Kerstfeest is feest van het licht. Althans dat maken we er zeker ook in de wereld van. In de donkere dagen van kerst ontsteken mensen allerwegen de lichtjes en de kaarsen. Maar meer licht dan de zon geeft is niet mogelijk. In feite is alle licht, dat wij ontsteken, direct of indirect van de zonneenergie afkomstig. Welk een machtige bron van licht en warmte en energie heeft de Schepper ons in Zijn goedheid gegeven. Reeds zovele eeuwen straalt de zon haar stralen uit tot verwarming en tot onderhouding van alle leven. Alle schatten op deze aarde, zowel in de bodem als in wat groeit, zijn en worden ons gegeven dankzij de zon.

Welnu, is er treffender beeld voor de komst van Christus denkbaar dan dat in Hem de Zon is opgegaan. Het is opvallend hoe vaak in de Schrift de komst van Christus of Christus zelf met licht en heerlijkheid wordt verbonden.
Jesaja zegt 'Maak u op, wordt verlicht want uw Licht komt en de heerlijkheid des Heeren zal over u opgaan' (Jes.60 : 1). In de duisternis van de tijd zal de Heere een eeuwig licht zijn (vs. 19).
Calvijn zegt dat de vaderen van het Oude Verbond wel niet als blinden in volstrekte duisternis leefden maar zich wel slechts met het morgenrood of met de maan of met de sterren tevreden moesten stellen. Maar van Christus geldt dat hij het Licht der eereld is. De volle dag is met Zijn komst aangebroken. 'Daarom is ook de eigenlijke taak van Christus: het verspreiden van licht', aldus Calvijn. Christus zegt dan ook 'wie Mij volgt zal in de duisternis niet wandelen maar het licht des levens hebben'

Gerechtigheid
Opvallend is evenwel dat in het bekende adventshoofdstuk Maleachi 4 Christus 'Zon der gerechtigheid' wordt genoemd. De dag van Christus – dat is de dag van Zijn eerste komst – komt 'brandend als een oven'. De hoogmoedigen en allen, die ongerechtigheid doen, de goddelozen zullen weggevaagd worden. Maar voor hen, die de Naam vrezen, zal de Zon der gerechtigheid opgaan.
In Christus is immers de gerechtigheid van God duidelijk aan de dag getreden! 'Maar nu is de gerechtigheid Gods geopenbaard zonder de werken der wet, namelijk de rechvaardigheid Gods door het geloof van Jezus Christus, tot allen en over allen die geloven'. Het morgenrood van het leven onder de wet heeft plaats gemaakt voor het volle licht van de Zon der gerechtigheid.

Zoals er in Maleachi echter staat dat het nut van dat licht is voor hen, de de Naam vrezen, zo staat er in Romeinen 3, dat de rechtvaardigheid Gods is tót hen en óver hen 'die geloven'. Er loopt dus niet alleen een scheidslijn tussen de kerk en de synagoge, gegeven met het onderscheid tussen het morgenrood van het leven onder de wet en de komst van het volle licht, maar ook tussen kerk en wereld, gegeven met de scheiding tussen geloof of ongeloof.
De rechtvaardigheid Gods komt openbaar in de Borggerechtigheid van Christus en wordt uitgewerkt in het leven van het geloof.

Gerechtigheid en barmhartigheid zijn hier intussen geen tegenstellingen. Ze zijn in God één. Vanuit Maleachi 4:2 wordt verwezen naar Lucas 1:78. Daar zingt Zacharia dat het kind aan Zijn volk kennis der zaligheid geeft: door de innerlijke bewegingen der barmhartigheid van onze God, met welke ons bezocht heeft de Opgang uit de hoogte'.
De Zon is opgegaan. De Zon der gerechtigheid is het stralende middelpunt van Gods Rijk. In Christus is het Koninkrijk immers nabij gekomen. Het is intussen Gods barmhartigheid, dat de 'Opgang uit de hoogte' ons mensen heeft bezocht.
Barmhartigheid en gerechtigheid zijn noties, die maar dicht bijeen gehouden moeten worden, zoals de Schrift ze bijeen houdt als noties van heil en redding. God wilde dat aan Zijn recht genoeg geschiedde, zegt de Heidelberger. Maar juist daarom is 'onze Heere Jezus Christus' ons gegeven tot wijsheid, rechtvaardigheid, heiligmaking en volkomen verlossing.'

[afbeelding]

In Zijn grote barmhartigheid heeft God er zelf voor gezorgd dat aan Zijn recht is voldaan. En daarom krijgt in de uitwerking ervan in het leven van mensen gerechtigheid de dimensie van vrijspraak, verlossing, vergeving, rechtvaardiging. God ziet mensen, die deel hebben aan Christus en Zijn heil, aan alsof ze nooit zonde hadden gekend of gedaan. Ze kunnen voor God weer recht op hun voeten staan. Maar zo alleen en dáárom hebben diegenen, die de Naam vrezen, ook Gods recht lief.

Genezing
De uitwerking van de stralen van de Zon der gerechtigheid mag er intussen wezen. 'Er zal genezing zijn onder zijn vleugelen'. De zon vernieuwt en verfrist elke dag weer het leven. Wat kunnen doorwaakte nachten lang zijn. De duisternis wil maar niet wijken. Maar niet zodra breekt het licht van de Zon door of het leven ziet er anders uit. Calvijn zegt:
'Ja, wij ervaren het opgaan van de zon als een opluchting, want de nacht is voor ons als het ware een last; wanneer de zon is ondergegaan gevoelen wij als het ware de zwaarte daarvan in onze leden; zelfs de zieken worden des morgens vrolijker en zij ondervinden een verandering door de nabije beademing van de zon, omdat zij ons gezondheid brengt onder haar vleugelen… Er bestaat een stilzwijgende tegenstelling tussen bewolkt en stonnachtig weer én een heldere stralende hemel. Bij helder weer zijn wij veel opgewekter, hetzij wij gezond of ziek zijn; er is niemand die niet wat opgewekter wordt door een heldere hemel. Maar wanneer het somber weer is, voelt zelfs de sterkste zich niet op zijn gemak'.

Zo is het met de Zon der gerechtigheid voor de godvruchtigen, de godvrezenden. Er is genezing onder Zijn vleugelen, 'want nadat de duisternis verdreven is, zuivert hij de hemel van wolken, wat de harten van de vromen vrolijk maakt'.
Voor de godvrezenden zal het nooit meer helemaal donker zijn, ook in de nacht van het sterven niet. De zon gaat soms achter de wolken schuil. Zelfs is het zo dat een wolk Hem wegnam van voor de ogen van Zijn discipelen, zodat er ook met Bijbels recht gesproken mag worden van 'een verborgen Jezus'. Maar door Zijn Geest wijkt Hij nimmer meer van de Zijnen. 'Daarentegen, die Mijn Naam vreest zal de Zon der gerechtigheid opgaan'.
Jesaja zegt nog met de profetische blijk vooruit: 'het volk dat in duisternis wandelt zal een groot licht zien'. Maar Mattheüs zegt ziende op wat geschied is: 'het volk dat in duisternis zat, heeft een groot licht gezien'.

Brede contouren
Het is overigens opvallend en indrukwekkend tegelijk hoe in de oud- testamentische profetie de uitstraling van het Licht der wereld in brede contouren wordt gezien. Jesaja zegt: 'Het is te gering, dat Gij Mij een knecht zoudt zijn, om op te richten de stammen van Jacob, en om weder te brengen de bewaarden in Israël. Ik heb u ook gegeven tot een Licht der heidenen, om Mijn heil te zijn tot aan de einden der aarde'.
Het heil zal door Israël heenbreken, naar de volkeren toe, tot aan deeinden van de aarde. Dat is geschied met de doorwerking van het Evangelie in de wereld. Maar in Jesaja 60 komt er zelfs nog een dimensie bij. Duisternis bedekt de aarde en donkerheid de volkeren. De heidenen zullen tot 'uw licht' gaan. Maar ook wordt gezegd dat koningen komen tot de glans, die op opgegaan. Het licht van de Zon der gerechtigheid heeft ook te maken met de volkeren, met de koningen. De Zon der gerechtigheid zendt stralen uit, die verder reiken dan het persoonlijke. Het gaat ook om de volkeren en de koningen daarvan. Er komt zelfs een nieuwe hemel en een nieuwe aarde waarop gerechtigheid woont. Maar dan gaat het ook hier om de gerechtigheid van Christus. Dan gaat het ook hier om die gerechtigheid, die God ons mensen in Zijn grote barmhartigheid schénkt. De Zon der gerechtigheid is in de duistere nacht van de wereldgeschiedenis opgegaan, heeft het duister in de wereld opengebroken.

Ook hier moeten gerechtigheid en barmhartigheid nauw bijeen blijven opdat gerechtigheid niet een wettische categorie wordt, die door óns moet worden voldaan. Christus alleen heeft de gerechtigheid en de gehoorzaamheid van de goddelijke wet volkomen vervuld. Vanuit het Kruis van Christus alleen is nog leven op aarde mogelijk, ook leven in recht en gerechtigheid. Zijn kruisverdienste raakt het totale leven.
Dáárom ook kunnen en zullen werken der barmhartigheid worden gedaan. Er is ook zó genezing onder Zijn vleugelen.
Dáárom alleen kan en zal gerechtigheid worden bevorderd, daar waar onrecht heerst en de machten het voor het zeggen hebben.

Feest
Kerst is het feest van Gods barmhartigheid en Gods gerechtigheid, van het Licht dat is opgegaan. Wij behoeven geen lichtjes meer te ontsteken. Het grote Licht is opgegaan. Zon der gerechtigheid heet Hij.
Zijn eerste komst is overigens onderpand van Zijn tweede komst. Daarna zal er geen nacht meer zijn. We hebben de zon en de maan niet meer tot schijnsel nodig. De heerlijkheid Gods verlicht ons en het Lam is onze kaars. En de volkeren die zalig worden zullen in haar licht wandelen. Gerechtigheid zal op aarde een thuis hebben. Omdat gerechtigheid de gordel van Zijn lendenen is. '

'O grote Christus, eeuwig Licht.
Niets is bedekt voor Uw gezicht.
Die ons bestraalt waar wij ook gaan.
Al schijnt geen zon, al licht geen maan.'

Het devies van de Utrechtse Universiteit is: Sol lustitiae Ulustra Nos, Zon der gerechtigheid bestraal ons. De stralen van deze Zon zullen nooit zonder uitwerking zijn. Die Zon straalt voor hart en leven, in kerk en wereld, in wetenschap en kunst. En waar die Zon schijnt is genezing, recht en vrede. Niets kan die glans verdoven.

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen