Samen op Weg en de spiritualiteit

Grofweg zijn er – zo kan men telkens horen – twee grote problemen bij de voortgang van Samen op Weg. Het eerste probleem is de kwestie van het beheer over de stoffelijke goederen. Het tweede probleem vormt de Gereformeerde Bond.

Wat het eerste betreft is het juist dat er diep ingrijpende verschillen bestaan tussen de Hervormde Kerk en de Gereformeerde Kerken als het gaat om 'bestuur en beheer'. Het is zelfs zo dat er maar geen duidelijkgeid geschapen kan worden over de vraag waar nu eigenlijk de knelpunten zitten. Maar verdere voortgang van het proces wordt er in ernstige mate door belemmerd, waarbij het zelfs zo lijkt te zijn, dat andere problemen in het proces daarachter verborgen worden.
Dat de Gereformeerde Bond, liever nog de gereformeerde sector in de Hervormde Kerk een ernstige belemmering is, is in deze jaren duidelijk gebleken. Toch is het te smal om één en ander, wat de verschillen tussen de kerken betreft, uitsluitend toe te snijden op de Gereformeerde Bond. Meer en meer blijkt dat de problemen veel dieper gaan. In het geheel van de Hervormde Kerk is de weerstand tegen Samen op Weg breder en dieper dan vaak wordt uitgesproken. In ieder geval is het voor het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond reden geweest om, op de ambtsdragersvergadering met 800 ambtsdragers in October te Barneveld, in een manifest op te roepen een totáál proces niet afhankelijk te maken van een deelproces, waarbij nog slechts een gering deel van de kerken betrokken is.

Nu blijken er zich intussen situaties voor te doen, dat een begonnen proces op plaatselijk vlak ongedaan wordt gemaakt. Daarvan is al sprake geweest in Amsterdam (Duivendrecht). Thans is dat het geval in Rotterdam Lombardijen, waar een confessionele wijkgemeente met voorganger ds. I. J. Wisse) niet meer langer samen kan met de wijkgemeente van de Gereformeerde Kerken.
Ds. Wisse liet zijn wijkgemeente weten: 'Inhoudelijk, wat betreft de boodschap, die wij van Godswege hebben door te geven, bleken er zulke diepgaande verschillen te bestaan, dat wij niet anders konden dan de contacten te verbreken, althans op kerkeraadsniveau'. Het gaat dan, aldus ds. Wisse, heel concreet om het verlossingswerk van Christus en de oproep tot bekering. Ds. Wisse zegt verder (ik citeer Trouw): 'Misschien zijn veel hervormden bevindelijker dan de gereformeerden'.
Welnu, bij de huidige stand van zaken in het proces wordt in toenemende mate gesproken over het verschil in 'spiritualiteit' tussen hervormden en gereformeerden. Dit in plaats van het eerder door dr. Mooi gebruikte woord 'kerkgevoel'. Nu is spiritualiteit een modern woord om de geestelijke instelling van mensen aan te duiden. Spiritualiteit is nog niet altijd bijbelse spiritualiteit. Maar feit is dat er dwars door de modaliteiten heen sprake is van een groot verschil in spiritualiteit tussen gereformeerden en hervormden. Dat verschil heeft ook alles te maken met voortvarendheid of geduld in kerkelijk en gemeentelijk beleid.
1. De Gereformeerde Kerken besloten veel later tot de vrouw in het ambt dan de Hervormde Kerk. Thans is in de Gereformeerde Kerken de vrouw in het ambt vrij algemeen ingevoerd en maken gereformeerden de kwesties als er bezwaren tegen de vrouw in het ambt rijzen.
2. De Gereformeerde Kerken laten kinderen toe aan het avondmaal. In de Hervormde Kerk is dat formeel niet mogelijk. Ook ten opzichte van deze zaak is er sprake van een doordrukkende tendens bij Gereformeerden in plaatselijke situaties, hetgeen dan de spanningen oproept tussen beide partners ter plaatse.
3. Tot de staat der hereniging is besloten zonder noemenswaardige tegenstand binnen de Gereformeerde Kerken. Het besluit genomen zijnde moet het nu – aldus de gereformeerden – met voortvarendheid ten uitvoer worden gelegd, ook als hervormden aarzelen omdat ze er averij van zien komen.

Verschillen in spiritualiteit raken ook diep het reilen en zeilen van de gemeente. Dat zou in de toekomst juist ook ten aanzien van Samen op Weg wel eens ondubbelzinnig kunnen blijken.

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen