Effectief bijbelonderzoek met behulp van een personal computer

In dit artikel wil de schrijver een impressie geven van de nieuwe mogelijkheden die het bijbelonderzoek met behulp van een personal computer biedt. Dit geschiedt aan de hand van drie softwarepakketten van een Amerikaanse onderneming. De pakketten hebben de volgende inhoud:
– een pakket met de complete Bijbeltekst inclusief uitgebreide zoekmogelijkheden
– een pakket dat zich richt op het Hebreeuwse Oude Testament
– een pakket dat zich richt op het Griekse Nieuwe Testament.
Beide laatste pakketten kennen ook uitgebreide zoekmogelijkheden.
De software blijkt een zeer krachtig stuk gereedschap te zijn bij het bestuderen van de Bijbel. Voor iemand die niet geschoold is in de oude talen is het toch mogelijk de Bijbel in de grondtekst te volgen. Niemand zal echter ontkennen dat iemand die de taalkundige achtergrond wel heeft er waarschijnlijk meer uit zal halen, omdat betreffende persoon beter kan definiëren wat er gezocht moet worden. De tekst van de pakketten is die van de King James vertaling, die heel goed aansluit bij onze Statenvertaling. Er is ook een versie die gebruik maakt van de Nieuwe Internationale Vertaling. De auteur heeft gebruik gemaakt van de King James Versie.
Wat kunnen de pakketten concreet bij de Bijbelstudie?
De software stelt de gebruiker in staat om naar keuze in de Bijbel, in een Testament, boek, hoofdstuk of pericoop te laten zoeken naar woorden, zinnen of uitdrukkingen die opgegeven worden. Van het resultaat kan een bestand gemaakt worden, waar teksten aan toegevoegd kunnen worden of waar niet belangrijke verzen voor het betreffende onderzoek uit verwijderd kunnen worden. Bij het zoeken naar bijvoorbeeld twee woorden kan aangeven worden of in een gezocht vers één der woorden of beide woorden voor moeten komen. Voor het 'doorlezen' van de complete Bijbel gebruikt de computer niet meer dan een paar minuten. Ook kunnen bestanden gevormd worden door woorden uit de grondtekst op te laten zoeken. Bij bestudering van een hoofdstuk of boek kan ook steeds naar hetzelfde woord verderop in de tekst worden toegesprongen. Dit geeft voor iemand die niet (of niet goed) thuis is in de grondtekst soms verrassende uitkomsten. Het verbaasde mij in eerste instantie een beetje dat de computer van de Geest Gods in Genesis naar de wind des daags sprong. Zowel Geest als wind hebben namelijk hetzelfde grondwoord (ruach). In het engels wordt dan ook nog koelte (cool) gebruikt. De Bijbeltekst krijgt zo meteen een veel vollere, rijkere inhoud voor de onderzoeker. Dit kwam ook heel sterk naar voren bij bestudering van de brief van Jacobus. In de grondtekst wordt de relatie tussen het geloof en de werken namelijk weergegeven met het begrip synergie (sunergos). Dit is in onze vertaling niet terug te vinden, maar verduidelijkt de verhouding in een niet geringe mate. Wanneer bij deze vondst een andere ook krachtige mogelijkheid van de computer ingeschakeld wordt, komt er nog meer uit. Het is namelijk mogelijk om van een woord uit de grondtekst een analyse te laten maken hoe vaak het in het opgegeven Bijbelgedeelte voorkomt en op welke wijzen het allemaal in de Engelse taal vertaald is. Je proeft dan als het ware de worsteling van de vertalers bij het woord sunergos dat nog vaker in het Nieuwe Testament voorkomt. Dit is ook andersom mogelijk, je krijgt dan van een woord dat je opgeeft de Hebreeuwse (of Griekse) originen die in de grondtekst staan.
Bij de tekst die op het beeldscherm zichtbaar is, is het steeds mogelijk bij de pakketten die zich van de grondtekst bedienen om van de woorden uit de grondtekst een vertaling te krijgen. Meestal worden dan meerdere mogelijkheden gegeven. Ook is het 'spoor' te volgen naar primaire woorden waar de woorden veelal van afgeleid zijn. Ook hier weer een vertaling beschikbaar.
De mogelijkheden van de pakketten zijn nog uitgebreider, maar bovenstaande is wel de kern. In principe is elke vraag met de computer te beantwoorden. Een van de sterke kanten is dat de mogelijkheden constant met een paar toetsen binnen handbereik blijven. Er hoeft niet gebladerd of gezocht te worden. Door dit gemak maak je er ook veel sneller gebruik van. Een 'werkvertaling' van de totale Bijbel is in feite continu beschikbaar.
Bij de ontwikkeling van de software heeft men er rekening mee gehouden dat de pakketten geschikt moeten zijn voor mensen die geen of weinig computer- ervaring hebben. In deze opzet is men uitstekend geslaagd. Het zijn in mijn persoonlijke ervaring de helderste pakketten om mee te werken. Met een paar toetsen kunnen de pakketten namelijk bestuurd worden. Er is hier sprake van een zeer hoogwaardige technologie. De ontwerpers hebben beide namelijk gewerkt in de spits van de computerontwikkelingen (respectievelijk bij het Apollo-ontwikkelproject en bij het IBM onderzoekscentrum). Door de afzetmogelijkheden op de grotere Amerikaanse thuismarkt is het mogelijk deze hoogwaardige technologie wat betreft de prijsstelling binnen het bereik van de studeerkamer te krijgen.
De uitvinding van de boekdrukkunst heeft de Bijbel binnen ieders bereik gebracht, de computertechnologie als hulpmiddel is in staat de Bijbel echt toegankelijk te maken. Het is het begin van een ontwikkeling die waarschijnlijk een vervolg zal krijgen. In de toekomst zullen misschien ook andere bronnen voor de theologiestudie beter ontsloten kunnen worden.

H. L. Roth, Nieuwland

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen