Dr. G. H. Cohen Stuart in rondzendbrief over situatie in Israël

Na alle spanningen tussen de Raad en mij waarover u helaas de afgelopen jaren regelmatig hebt kunnen lezen ben ik dankbaar u te mogen schrijven dat de afgelopen week een voor beide partijen zeer bevredigend werkbezoek in Jeruzalem heeft plaatsgevonden van een delegatie van de Raad voor de Verhouding van Kerk en Israël. Samen zijn we erin geslaagd om voor beide partijen werkbare afspraken te maken voor de overgebleven punten in de werkovereenkomst. Het intensieve contact behoefde zich gelukkig niet te beperken tot de littekens van het verleden. Er is geproefd aan mijn werkcontacten. Hoe een en ander uitwerkt zal de toekomst Ieren. Het is hoopvol dat een nieuwe bladzijde is omgeslagen. Dank voor hun grote inzet aan de beide adviseurs, drs. F. Eenshuistra en drs. O. van der Ploeg. Was het maar zover tussen Joden en Arabieren/Palestijnen!
Het was leerzaam door de ervaring van bezoekers en toeristen te ontdekken dat heel Jeruzalem rustig bezocht kan worden. Het is volstrekt onnodig om een geplande reis naar Israël uit te stellen of af te zeggen. Wegblijven nu schaadt niet alleen Israël maar zeker evenzeer die tienduizenden Palestijnse werknemers en kleine zelfstandigen, die voor hun bestaan van het toerisme afhankelijk zijn.
De discrepantie tussen de feiten in Israël en de berichtgeving in de wereld is groter dan wij beseften. Een door rubberkogels of stokken gewonde of gedode Palestijn lijkt grotere nieuwswaarde te hebben dan een Israëli die gewond of gedood is door stenen of molotovcocktails. De door een 750-tal buitenlandse correspondenten in Israël en de gebieden geregistreerde Israëlische bestrijding van onrust wordt zonder meer als brute onderdrukking, intimidatie of marteling afgeschilderd. Gewoonlijk wordt grote zelfbeheersing aan de dag gelegd. Militairen, die zich niet weten te beheersen en excessen begaan, worden berecht en zwaar bestraft. Vandaag schrijft de journalist Josef Goell in de Jeruzalem Post 'ik ben er van overtuigdt dat de "showbiz" neiging van televisie ten gunste van geweld, onbelemmerd door enige verklaring, het voor Israël onmogelijk maakt om een.eerlijke verslaggeving te verkrijgen in de propaganda-oorlog in de media'. Een Israëlische journalist meldde deze week uit Londen, dat de Engelse pers, die iedere Palestijnse dode op de voorpagina brengt, nauwelijks aandacht besteedde aan de zes doden en vele gewonden van de Palestijnse aanslag van 7 maart op een lijnbus in de buurt van Beersheva. Er werd ook geen commentaar aan gewijd. Iedere gerespecteerde Israëlische politicus heeft zijn afschuw uitgesproken over het feit dat er doden vallen onder de Palestijnen, ook al waren ze actief betrokken bij de opstand. Slechts een Palestijnse politicus in de gebieden heeft deze aanslag veroordeeld. Andere, als gematigd bekend staande persoonlijkheden vonden het 'natuurlijk'. Mij is in Nederland opgevallen, dat dagelijks de stand wordt bijgehouden van Palestijnse slachtoffers, maar niet van dodelijke slachtoffers van verkeersongelukken of criminaliteit in Nederland.
Onder de joodse Israëli's – niet alleen tussen politici – vinden dagelijks heftige discussies plaats op radio, TV en in de krant. Waar mensen elkaar ontmoeten, op conferenties, op het werk, op scholen, op visite wordt gepraat over de zorgelijke toekomst. Alle facetten van de vredesplannen van Schultz, de gedachten van Shamir, van Peres binnen de spanning tussen veiligheid en gerechtigheid. Van uiterst links tot uiterst rechts analyses van ethische, politieke, historisch, religieuze, militaire aspecten van het conflict en vredessuggesties. Weinigen in Israël vinden dat Palestijnen ten onrechte vragen om een eigen (ook politieke) identiteit. Bijna niemand gelooft echter dat de PLO genoegen zal nemen met een eigen staat op een mini-gebied. De Westbank en Gaza zijn met totaal 5860 km2 iets groter dan Noord-Brabant, Noord- en Zuid-Beveland en Walcheren samen. Een gebied, zonder bodemschatten en slechts gedeeltelijk geschikt voor landbouw.
Mogelijkheden tot vrede zijn niet dichterbijgekomen. Zij die deelname aan een internationale vredesconferentie voorstaan doen dat niet omdat ze er heil van verwachten, maar om de wereld te tonen dat het uitblijven van vrede niet aan Israël ligt. Maar wat is het belang van een vredesverdrag om wille van de publieke opinie. En wie is de andere partij? De Jordaanse koning Hoessein, die afhankelijk is van steun van derden zat bij zijn Londense tandarts terwijl Schultz hier zijn missie vervulde. Zijn grootvader Abdullah werd in 1951 voor zijn ogen vermoord in de El Aksa moskee toen hij vrede met Israël wilde sluiten. Hij heeft dan ook niet de ambitie een tweede Abdullah of Sadat te worden. Hoe lang zou een Palestijnse leider 'vrede met Israël' overleven? Egypte heeft belang bij vrede met Israël om zo de economische problemen nog enigszins aan te kunnen. De oplossing van het conflict is heel wat minder simpel dan o.a. de VN. of de E.E.G. lijken te denken.
Van Israëlische zijde worden de bezinning, verlegenheid, schaamte, zelfkritiek, zelfonderzoek, hopeloosheid en wanhoop overduidelijk. verwoord. Ze beheersen het doorgaande sociale leven. De officiële geluiden die ik hier van Palestijnse zijde, ook van de kant van vertegenwoordigers van Palestijnse kerken opvang, missen helaas die dimensie van zelfonderzoek, van het vragen naar gemiste kansen, naar de erkenning van fouten.
Inmiddels worden steeds meer Palestijnen het slachtoffer van de psychische en economische ellende die door de opstand veroorzaakt wordt. Een belangrijk deel van de middenstand, of het nu gaat om moslims of christenen zijn er de dupe van. Terreurgroepen dwingen reeds drie maanden Arabische winkels en bedrijven de deuren gesloten te houden. De winkeliers in de 'soek' in de Oude Stad hebben sinds december hun inkomsten uit het toerisme moeten missen. Een aantal winkels mag sinds kort tot drie uur per dag open. Zaken van hen die niet aan de staking gehoorzamen worden kort en klein geslagen. Er wordt gezegd dat ook Arabische toeroperators die gewoonlijk in Arabische hotels logies boeken nu plaats zoeken in het westelijke deel van de stad.
In het (orthodox Joodse) verpleeghuis waar mijn vrouw Marian af en toe werkt zegt het Arabische personeel 'we weten niet of we morgen wel terug kunnen komen; we worden met de dood bedreigd, want we werken voor "de vijand". Er zijn tienduizenden werkers uit de Westbank en Gaza die clandestien werken in bedrijven 'onderduiken', want ze kunnen het inkomen niet missen en komen niet in aanmerking voor uitkeringen uit de PLO-kas. De Jerusalem Post van 4 maart jl. citeert een christen-Arabier uit de Oude Stad 'We zijn in het midden gevangen, tussen moslims en joden, als de falaffelballetjes tussen de twee kanten van de pita' (pita is wat in Nederand 'shoarma-broodje' wordt genoemd). Dat artikel beschrijft de angst van – een deel der – Palestijnse christenen voor het moslim fundamentalisme. Ze vrezen dat de Palestijnse staat een moslim staat zal worden, waarin zij tweederangs burgers zullen zijn. Zo interpreteert een deel van hen dat Palestijnse christenen die tot voor kort in de Palestijnse bevrijdingsbewegingen een prominente rol hebben gespeeld zoals George Habash en Hanna Siniora naar de achtergrond zijn verdwenen.
Deze Palestijnse christenen vrezen dat zij – en daarmee de Middle East Council of Churches – door de islamitisering van het Palestijns verzet gijzelaars worden in de strijd van de Arabische moslimwereld tegen Israël. Onbegrensde en onkritische hulpverlening vanuit de westerse kerken zou dan leiden tot toegeven aan chantage.
Aan de vooravond van Pesach, Pasen en het veertigjarig bestaan van Israël had ik liever over andere zaken geschreven. Er kwamen echter te veel vragen over de actualiteit. Een Israëlische journalist, die programma's verzorgt over 'veertig jaar geleden' zei: 'Het is eigenlijk hetzelfde nieuws, nog steeds dezelfde strijd om erkenning van ons bestaansrecht als Joods volk in een Joodse staat.'
Als christen/buitenstaanders doen we er goe aan de rabbijnse wijsheid ter harte te nemen dat je niemand moet oordelen alvorens je in zijn schoenen hebt gestaan. Dat geldt ten opzichte van beide partijen. Binnen de kerken hebben we op te komen voor erkenning van het bestaansrecht van de staat Israël. Laten we zonder partijdigheid die Palestijnen en Israëlis's steunen die echte vrede nastreven. Niet alles dat als vrede gepropageerd wordt is sjaloom.
Israël noch de Palestijnen zijn geholpen door een onkritisch positie kiezen voor de een en tegen de ander. Wat fout is aan beide zijden moet fout worden genoemd. Zodra het om Israël gaat, lijken doorgaans verstandige mensen – en niet aljeen journalisten en diplomaten – hun gebruikelijke objectiviteit en nuchterheid te verliezen. Zowel een ongenuanceerd door dik en dun achter Israël staan als een hyperkritische beoordeling van het Israëlische beleid lijken terug te voeren op een onvoldoende verwerken van de goddelijke verkiezing van het Joodse volk. Van christenen mag je, denk ik, verwachten dat ze in hun voorbeden en zeker ook met Pasen zullen uitdrukken dat ze weten dat alleen het door Joden en Palestijnen samen zoeken naar God's wegen een einde zal kunnen maken aan het lijden van beide volkeren.

G. H. Cohen Stuart

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen